Interpelacja w sprawie dostępności świadczeń ginekologiczno-położniczych w związku z planowaną zmianą mapy świadczeń zdrowotnych

Szanowna Pani Minister,

w związku z informacjami pojawiającymi się w przestrzeni publicznej dotyczącymi prac nad nową mapą świadczeń zdrowotnych oraz doniesieniami o przygotowywanych zmianach w funkcjonowaniu oddziałów ginekologiczno-położniczych w różnych regionach kraju zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących założeń tych działań oraz ich potencjalnego wpływu na dostępność opieki okołoporodowej.

Z dostępnych informacji wynika, że jednym z rozważanych kierunków zmian może być dalsza koncentracja świadczeń położniczych w większych ośrodkach. Jednocześnie w ostatnich latach w wielu częściach Polski obserwowane są procesy ograniczania działalności lub zawieszania funkcjonowania oddziałów ginekologiczno-położniczych, najczęściej uzasadniane spadkiem liczby urodzeń, niedoborami kadrowymi oraz trudną sytuacją finansową szpitali.

Przykładem problemów związanych z funkcjonowaniem oddziałów położniczych jest województwo opolskie. Region ten od wielu lat zmaga się z niekorzystnymi trendami demograficznymi, a jednocześnie znaczna część mieszkańców zamieszkuje mniejsze miejscowości i powiaty oddalone od największych ośrodków medycznych. Dodatkowe obawy budzi zawieszenie od 1 czerwca 2026 r. działalności oddziału ginekologiczno-położniczego w Głubczycach, a także pojawiające się informacje o możliwości dalszych zmian organizacyjnych dotyczących świadczeń położniczych w regionie.

W ostatnim czasie do mojego biura poselskiego zwracali się mieszkańcy Opola, Głubczyc oraz okolicznych powiatów, wyrażając zaniepokojenie ograniczaniem dostępności opieki okołoporodowej i wskazując na realne trudności związane z koniecznością dojazdu do odleglejszych ośrodków. Podnoszone przez nich sygnały dotyczą w szczególności wydłużenia czasu dojazdu do porodówki oraz obaw o bezpieczeństwo kobiet w sytuacjach nagłych.

W szczególności proszę więc o udzielenie odpowiedzi w odniesieniu do województwa opolskiego, gdzie zawieszono działalność oddziału położniczego w Głubczycach, a w debacie publicznej pojawiają się informacje o możliwości ograniczenia funkcjonowania kolejnych oddziałów położniczych w regionie.

Należy podkreślić, że dostępność świadczeń położniczych stanowi jeden z podstawowych elementów bezpieczeństwa zdrowotnego kobiet i noworodków. W przypadku opieki okołoporodowej szczególne znaczenie ma nie tylko jakość udzielanych świadczeń, lecz również możliwość szybkiego dotarcia do placówki medycznej. Wydłużenie czasu dojazdu do oddziału położniczego może mieć istotne znaczenie dla bezpieczeństwa pacjentek, zwłaszcza w przypadkach wymagających pilnej interwencji medycznej.

Jednocześnie coraz częściej jako argument przemawiający za ograniczaniem działalności poszczególnych oddziałów wskazuje się niewystarczającą liczbę porodów. Kryterium to nie powinno być jednak rozpatrywane wyłącznie przez pryzmat efektywności ekonomicznej. W regionach o rozproszonej strukturze osadniczej oraz w powiatach oddalonych od dużych ośrodków miejskich oddziały położnicze pełnią bowiem funkcję infrastruktury bezpieczeństwa zdrowotnego, zapewniając mieszkankom realny dostęp do świadczeń.

Warto również zauważyć, że wiele państw europejskich przy planowaniu sieci świadczeń zdrowotnych bierze pod uwagę nie tylko liczbę wykonywanych procedur, lecz także czas dojazdu pacjentów do placówek medycznych, warunki geograficzne oraz konieczność zapewnienia równomiernego dostępu do opieki zdrowotnej. Oparcie decyzji wyłącznie na wskaźnikach ekonomicznych może prowadzić do pogłębiania nierówności zdrowotnych pomiędzy mieszkańcami dużych miast a osobami mieszkającymi w mniejszych ośrodkach.

W związku z powyższym kieruję do Pani Minister następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia potwierdza, że w ramach prac nad nową mapą świadczeń zdrowotnych przygotowywane są zmiany polegające na ograniczeniu liczby oddziałów ginekologiczno-położniczych w Polsce? Jeżeli tak, jakie kryteria są brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji oraz które placówki są obecnie objęte analizami, audytami lub postępowaniami restrukturyzacyjnymi dotyczącymi dalszego funkcjonowania?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia przygotowało analizy dotyczące wpływu planowanych zmian na dostępność świadczeń położniczych, w szczególności w zakresie czasu dojazdu pacjentek do najbliższego oddziału ginekologiczno-położniczego? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tych analiz.
3. Ile kobiet w skali kraju mogłoby zostać objętych koniecznością dojazdu przekraczającego 45 minut lub 60 minut do najbliższego oddziału położniczego w przypadku realizacji rozważanych zmian organizacyjnych?
4. Jakie konsultacje przeprowadzono dotychczas w związku z opracowywaniem nowej mapy świadczeń zdrowotnych oraz przygotowywanymi zmianami organizacyjnymi? Proszę o wskazanie podmiotów uczestniczących w konsultacjach, w szczególności przedstawicieli szpitali, jednostek samorządu terytorialnego, konsultantów wojewódzkich, samorządów zawodów medycznych, organizacji reprezentujących pacjentów oraz związków zawodowych. Proszę również o udostępnienie protokołów z tych spotkań i konsultacji.
5. Czy do Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia lub innych podmiotów odpowiedzialnych za organizację systemu ochrony zdrowia wpłynęły wnioski dotyczące skorzystania z mechanizmów finansowych związanych z restrukturyzacją, zawieszeniem lub likwidacją oddziałów ginekologiczno-położniczych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie placówek, które złożyły takie wnioski, oraz zakresu planowanych działań.
6. Jakie działania podejmuje lub planuje podjąć Ministerstwo Zdrowia w celu utrzymania dostępności świadczeń położniczych w regionach o niskiej liczbie urodzeń i ograniczonych zasobach kadrowych, w szczególności poprzez:

- zmianę wyceny świadczeń położniczych,
- dodatkowe mechanizmy finansowania oddziałów o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców,
- działania wspierające pozyskiwanie i utrzymanie kadry medycznej?

7. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizy dotyczące wpływu zawieszenia działalności oddziału ginekologiczno-położniczego w Głubczycach na dostępność świadczeń zdrowotnych dla mieszkanek regionu oraz na obciążenie pozostałych oddziałów położniczych w województwie opolskim? Jeżeli tak, proszę o ich przedstawienie.
8. Czy w ramach prowadzonych analiz dotyczących nowej mapy świadczeń zdrowotnych rozpatrywane są zmiany organizacyjne dotyczące oddziałów ginekologiczno-położniczych w innych powiatach? Jeżeli tak, proszę o wskazanie powiatów i placówek objętych takimi analizami oraz kryteriów stosowanych przy ocenie zasadności dalszego funkcjonowania tych oddziałów.
9. Ile pokoi narodzin funkcjonuje obecnie w podmiotach posiadających kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz ile porodów odbyło się w nich od momentu uruchomienia tej formy opieki?

Proszę o udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie.

Z wyrazami szacunku

Karina Bosak
Poseł na Sejm RP