Interpelacja w sprawie barier w systemie refundacji leków i konieczności zmiany modelu refundowania z konkretnego opakowania na substancję czynną

Szanowna Pani Minister,

na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z interpelacją w sprawie nieefektywnych mechanizmów w obecnym systemie refundacji leków. Przepisy te zmuszają pacjentów oraz Narodowy Fundusz Zdrowia do ponoszenia zawyżonych kosztów leczenia.

Problem polega na tym, że decyzje o refundacji dotyczą wyłącznie konkretnego opakowania leku (o określonej liczbie tabletek), zamiast obejmować samą substancję leczniczą i jej dawkę. Prowadzi to do rażących paradoksów finansowych w aptekach.

Czasami zdarza się, że mniejsze opakowanie danego leku (np. 14 tabletek) jest refundowane, a większe (np. 28 tabletek) – nie. W praktyce dochodzi do sytuacji, w której mniejsze, refundowane opakowanie kosztuje (przykładowo) 100 zł (pacjent po zniżce płaci 30 zł, a NFZ dopłaca 70 zł). Jednocześnie na rynku dostępne jest większe, nierefundowane opakowanie tego samego leku, które bez żadnej zniżki kosztuje w aptece np. 25 zł.

W takim scenariuszu, aby zapewnić pacjentowi kurację na miesiąc, system zmusza do wydania dwóch mniejszych opakowań. W efekcie pacjent płaci 60 zł, a budżet państwa dopłaca aż 140 zł. Gdyby zrefundowane było większe opakowanie, koszt dla pacjenta i NFZ byłby wielokrotnie niższy. Ponadto pacjentom bardziej opłaca się rezygnować z przysługującej im refundacji i kupować większe opakowania pełnopłatne, co przeczy idei państwowego wsparcia chorych.

Taki stan rzeczy generuje niepotrzebne koszty dla budżetu państwa, obciąża finansowo pacjentów oraz prowadzi do marnowania surowców poprzez produkcję nadmiaru mniejszych opakowań.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Co dokładnie stoi na przeszkodzie, aby zmienić obecne przepisy i wprowadzić system, w którym refundacją objęta jest konkretna substancja czynna i jej dawka (cena za jedną tabletkę/miligram), a nie sztywno określone opakowanie z konkretną liczbą tabletek?

2. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada analizy wskazujące, jak duże straty ponosi budżet NFZ w wyniku dopłacania do droższych, mniejszych opakowań leków, przy jednoczesnej dostępności tańszych opakowań zbiorczych?

3. Czy w ramach planowanych zmian w ustawie refundacyjnej przewiduje się rozwiązania, które automatycznie objęłyby refundacją większe opakowania tego samego leku, jeśli ich zakup jest bardziej opłacalny dla pacjenta i budżetu państwa?