Interpelacja w sprawie wpływu polityki migracyjnej państwa na możliwość pozyskiwania wysoko wykwalifikowanych pracowników przez polskich eksporterów usług

Szanowna Pani Minister,

od wielu lat Polska nie posiada spójnej polityki migracyjnej. Decyzje dotyczące napływu cudzoziemców były podejmowane nieroztropnie w sposób doraźny, bez jasnego określenia potrzeb polskiej gospodarki, rynku pracy oraz interesu państwa. W efekcie migracja do Polski przybrała w wielu obszarach charakter masowy i niekontrolowany, a państwo nie stworzyło skutecznych mechanizmów pozwalających określić, jakich i ilu pracowników rzeczywiście potrzebujemy oraz według jakich kryteriów i kwot powinien odbywać się ich napływ.

Do opinii publicznej docierają obecnie sygnały od przedsiębiorców wskazujące na problemy z dostępem do wysoko wykwalifikowanych pracowników z państw spoza Unii Europejskiej. Dotyczy to zwłaszcza firm realizujących specjalistyczne kontrakty usługowe na terenie innych państw członkowskich Unii Europejskiej, gdzie kluczowe znaczenie mają konkretne kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i kompetencje pracowników.

Relacje przedsiębiorców rodzą pytania o to, czy obecnie obowiązujące regulacje oraz praktyka ich stosowania są elementem przemyślanej strategii migracyjnej państwa. Z dostępnych informacji trudno bowiem wywnioskować, jakie grupy zawodowe oraz jakie kwalifikacje są dziś uznawane przez państwo za pożądane z punktu widzenia gospodarki.

Szczególne wątpliwości budzi sytuacja przedsiębiorstw działających w branżach wymagających wysokich kwalifikacji zawodowych. W wielu przypadkach mowa o zawodach deficytowych, których przedstawicieli brakuje zarówno na rynku polskim, jak i europejskim.

Polscy przedsiębiorcy konkurują na wspólnym rynku Unii Europejskiej, a wartość eksportu usług wymagających delegowania pracowników do innych państw członkowskich sięga dziesiątek miliardów złotych rocznie. Tym bardziej zasadne wydaje się pytanie, czy państwo posiada plan pozwalający pogodzić kontrolę procesów migracyjnych z zapewnieniem gospodarce dostępu do specjalistów faktycznie potrzebnych do jej rozwoju.

Brak jasnych odpowiedzi w tym zakresie rodzi wątpliwości co do istnienia długofalowej strategii migracyjnej państwa.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy polityka migracyjna Polski, w tym regulacje dotyczące dostępu do polskiego rynku pracy dla cudzoziemców, realizowana jest w oparciu o jakąś strategię? Jeśli tak, to jakie są jej założenia?
2. Czy w ramach tej strategii promowana jest w jakikolwiek sposób imigracja specjalistów lub reprezentantów zawodów deficytowych, lub fachowców deficytowych na polskim lub unijnym rynku pracy?
3. Czy i jak w ramach praktyki imigracyjnej w zakresie zezwoleń na pracę w Polsce w praktyce się sprawdza, czy dany imigrant wpisuje się w potrzeby rynku pracy i czy może wykonywać pracę o deficytowej specjalności w Polsce lub na terenie UE?
4. Ile zezwoleń na pracę dla obywateli państw spoza UE zatrudnianych przez polskich eksporterów usług wydano w latach 2023, 2024, 2025 oraz w pierwszych miesiącach 2026 r.?
5. Ile decyzji odmownych w tego typu sprawach wydano w latach 2023–2026? Jakie były najczęstsze podstawy odmów?
6. Czy resort posiada dane dotyczące liczby wiz typu D niewydanych lub wniosków odmownie rozpatrzonych wobec pracowników spoza UE, którzy mieli podjąć pracę u polskich przedsiębiorców delegujących pracowników do państw UE?
7. Czy ministerstwo analizowało skutki gospodarcze obecnej praktyki administracyjnej dla polskich eksporterów usług, w szczególności w zakresie utraconych kontraktów, kar umownych, utraty przychodów oraz spadku wpływów do budżetu państwa?
8. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie jasnej procedury weryfikacyjnej, która pozwoliłaby legalnie działającym firmom eksportującym usługi na sprawne uzyskiwanie zezwoleń na pracę, wiz i dokumentów pobytowych dla niezbędnych specjalistów?

Z wyrazami szacunku

Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP