Interpelacja w sprawie uwzględniania innych form świadczenia pracy nauczycielskiej jako okresu przepracowanego w szkole na potrzeby awansu zawodowego nauczycieli

Szanowna Pani Minister!

Zwracam się z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie interpretacji przepisów dotyczących awansu zawodowego nauczycieli, w szczególności spełnienia warunku określonego w art. 9d ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela zwaną dalej „ustawą” w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2022 roku, który ma zastosowanie na przykład do nauczycieli kontraktowych realizujących awans zawodowy w oparciu o art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1730 z późn. zm.).

Jak wynika z brzmienia art. 9d ust. 4 ustawy, nauczyciel kontraktowy może rozpocząć staż na stopień nauczyciela mianowanego po przepracowaniu w szkole co najmniej 2 lat, od dnia nadania poprzedniego stopnia awansu zawodowego.

Jednocześnie należy zauważyć, że przepisy ustawy Karty Nauczyciela nie wskazują minimalnego wymiaru czasu, jaki powinien zostać wykazany dla uznania, że nauczyciel „przepracował w szkole” wymagany okres do podjęcia stażu na wyższy stopień awansu zawodowego. W przepisie prawa materialnego zawarto jedynie wymagany okres czasowy jako jedyny warunek.

Ponadto należy rozumieć, iż przepis ten ma zastosowanie wobec nauczycieli realizujących awans zawodowy również w przedszkolach, mając na uwadze art. 3 pkt 2 ustawy.

W praktyce pojawiają się jednak liczne wątpliwości interpretacyjne dotyczące rozumienia następującego zwrotu użytego w art. 9d ust. 4 ustawy Karta Nauczyciela: „po przepracowaniu w szkole”.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Czy do spełnienia warunku wskazanego w art. 9d ust. 4 ustawy, zalicza się okresy pracy realizowane wyłącznie w oparciu o umowę o pracę czy brane pod uwagę powinny być okresy faktycznego wykonywania obowiązków nauczyciela bez względu na formę zatrudnienia?
2. Czy czas, w którym osoba fizyczna faktycznie realizowała zadania nauczyciela w prowadzonej przez siebie publicznej lub niepublicznej szkole oraz przedszkolu, może zostać zaliczony do wymaganego okresu „przepracowanego w szkole” w rozumieniu art. 9d ust. 4 ustawy?

W wielu przypadkach bowiem osoby fizyczne prowadzące działalność oświatową, posiadając wymagane kwalifikacje pedagogiczne i stosowne uprawnienia, wykonywały faktycznie również zadania nauczyciela, prowadząc zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i/lub opiekuńcze. Nie mogły ich jednak zrealizować w oparciu o umowę o pracę, gdyż nie mogły jej zawrzeć samej ze sobą, biorąc pod uwagę odrębne przepisy prawa.

Ponadto od 1 stycznia 2026 roku w oparciu o art. 3021 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 z późn. zm.) został rozszerzony katalog okresów wliczanych do okresu zatrudnienia (stażu pracy).

Obejmują one między innymi okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wykonywania umów zlecenia podlegających oskładkowaniu oraz innych form aktywności zawodowej wskazanych w przepisach prawa pracy. Zmiany te odzwierciedlają współczesne realia rynku pracy i zasadę równego traktowania osób wykonujących pracę w różnych formach prawnych.

Oznacza to, iż osoby fizyczne prowadzące publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 199 z późn. zm.), od 1. stycznia 2026 roku powinny mieć zaliczane okresy prowadzonej działalności oświatowej do okresu zatrudnienia (stażu pracy).

Przedstawiona kwestia ma istotne znaczenie dla wielu osób fizycznych, które realizowały w swoich jednostkach oświatowych zadania nauczyciela, wykonując pracę dydaktyczną, wychowawczą lub opiekuńczą, będąc jednocześnie osobami prowadzącymi (organami prowadzącymi) szkoły lub przedszkola.

Zaliczanie jedynie zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę do okresu „przepracowania w szkole”, jako spełnienia warunku, o którym mowa w art. 9d ust. 4 ustawy, prowadzi w praktyce do ograniczenia określonej grupie nauczycieli możliwości uzyskania wyższego stopnia awansu zawodowego. Ujednolicenie interpretacji przepisów prawa, pozwoliłoby wyeliminować istniejące rozbieżności i zapewnić równe traktowanie osób wykonujących obowiązki i zadania nauczyciela nie tylko zatrudnionych w oparciu o umowę o pracę.

Z poważaniem