Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w systemie opieki okołoporodowej ujawnionych przez Najwyższą Izbę Kontroli

Szanowna Pani Minister,

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała w dniu 22 czerwca 2026 r. wyniki kontroli dotyczącej funkcjonowania systemu opieki okołoporodowej w Polsce. Raport wskazuje na liczne nieprawidłowości występujące pomimo obowiązywania standardów organizacyjnych opieki okołoporodowej oraz podejmowanych przez Ministerstwo Zdrowia działań legislacyjnych.

NIK stwierdziła m.in. przypadki wykonywania świadczeń medycznych bez wymaganej zgody pacjentek, ograniczania dostępu do metod łagodzenia bólu porodowego, skracania zalecanego kontaktu matki z dzieckiem po porodzie, pobierania opłat za świadczenia finansowane ze środków publicznych oraz nieprawidłowości organizacyjne dotyczące opieki poporodowej. Szczególne zaniepokojenie budzą ujawnione przez izbę przypadki skrajnie długich dyżurów personelu medycznego oraz utrzymujące się problemy z dostępnością świadczeń w części regionów kraju.

Wnioski NIK są szczególnie niepokojące w sytuacji trwającego kryzysu demograficznego oraz systematycznego spadku liczby urodzeń w Polsce. Państwo powinno zapewnić kobietom ciężarnym najwyższy standard bezpieczeństwa, poszanowania godności oraz dostępności świadczeń medycznych niezależnie od miejsca zamieszkania. Tymczasem raport wskazuje, że nawet po wejściu w życie nowych standardów opieki okołoporodowej nadal dochodzi do naruszeń praw pacjentek oraz występują istotne różnice w jakości udzielanych świadczeń.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile podmiotów leczniczych prowadzących oddziały położniczo-ginekologiczne funkcjonuje obecnie w Polsce, z podziałem na województwa?
2. Ile oddziałów położniczo-ginekologicznych zostało zamkniętych od 1 stycznia 2022 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację, z podaniem lokalizacji oraz przyczyn zamknięcia?
3. Ilu mieszkańców Polski zamieszkuje obecnie powiaty, w których nie funkcjonuje oddział położniczo-ginekologiczny?
4. Jakie działania podjęło Ministerstwo Zdrowia po zapoznaniu się z wynikami kontroli NIK?
5. Które ze stwierdzonych przez NIK nieprawidłowości Ministerstwo Zdrowia uznaje za najpoważniejsze zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentek?
6. W ilu przypadkach w latach 2024-2026 stwierdzono wykonywanie procedur medycznych podczas porodu bez uzyskania wymaganej zgody pacjentki?
7. W ilu szpitalach stwierdzono ograniczanie dostępu do farmakologicznych metod łagodzenia bólu porodowego?
8. Jaki odsetek porodów naturalnych w poszczególnych województwach odbył się przy zastosowaniu znieczulenia farmakologicznego w latach 2024-2025?
9. Ile skarg dotyczących naruszenia praw pacjentek podczas porodu wpłynęło do rzecznika praw pacjenta w latach 2024-2026?
10. W ilu przypadkach skargi te zostały uznane za zasadne?
11. Ilu lekarzy pełniących dyżury na oddziałach położniczo-ginekologicznych wykonywało pracę nieprzerwanie przez okres przekraczający: 24 godziny, 48 godzin, 72 godziny, 96 godzin?
12. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy wpływu wielogodzinnych dyżurów personelu medycznego na bezpieczeństwo matek i noworodków?
13. Czy planowane jest ustawowe ograniczenie maksymalnego czasu nieprzerwanej pracy lekarzy wykonujących świadczenia w zakresie położnictwa i ginekologii?
14. W ilu przypadkach w latach 2024-2026 doszło do porodów poza szpitalem lub w trakcie transportu do placówki medycznej?
15. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Zdrowia w celu zapewnienia dostępu do świadczeń kobietom zamieszkującym obszary oddalone od oddziałów położniczych?
16. Ile środków finansowych przeznaczono w latach 2024-2026 na poprawę dostępności świadczeń z zakresu opieki okołoporodowej?
17. W ilu szpitalach stwierdzono pobieranie opłat za świadczenia finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia?
18. Jakie sankcje zostały zastosowane wobec podmiotów dopuszczających się takich praktyk?
19. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza przeprowadzić ogólnopolską kontrolę przestrzegania standardów organizacyjnych opieki okołoporodowej?
20. Jaki jest harmonogram wdrażania zaleceń pokontrolnych sformułowanych przez Najwyższą Izbę Kontroli?