Interpelacja w sprawie egzekwowania zakazu stosowania ostro zakończonych elementów na ogrodzeniach oraz skuteczności nadzoru budowlanego w tym zakresie

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie egzekwowania przepisów dotyczących ogrodzeń stwarzających zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.

Zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie umieszczanie na ogrodzeniach, na wysokości mniejszej niż 1,8 m, ostro zakończonych elementów, drutu kolczastego, tłuczonego szkła oraz innych podobnych wyrobów i materiałów jest zabronione. Przepis ten obowiązuje od grudnia 2002 r., a więc od ponad 23 lat.

Mimo to ogrodzenia naruszające ten zakaz pozostają w Polsce zjawiskiem powszechnym: są szeroko dostępne w handlu i montowane w przestrzeni publicznej. Eksperci, w tym przedstawiciele Instytutu Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk oraz organizacje zajmujące się ochroną przyrody (m.in. w ramach kampanii #bezkolców), wskazują, że obowiązujący przepis jest w praktyce martwy – nie ze względu na jego brak, lecz z powodu niedostatecznego egzekwowania. Ogrodzenia z ostrymi zakończeniami są przyczyną poważnych okaleczeń, w tym śmiertelnych, zarówno zwierząt (m.in. łosi), jak i – potencjalnie – ludzi.

Dostrzegam, że ministerstwo przygotowało projekt nowelizacji warunków technicznych podnoszący wspomniany próg z 1,8 m do 2,2 m (obecnie na etapie opiniowania). Pragnę jednak zwrócić uwagę, że samo zaostrzenie normy nie przyniesie efektu, jeśli przepis, podobnie jak dotychczas, nie będzie egzekwowany. Z tego względu kluczowe znaczenie ma ocena dotychczasowej skuteczności nadzoru budowlanego.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile postępowań w związku z naruszeniem § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (ostro zakończone elementy, drut kolczasty, tłuczone szkło na ogrodzeniach poniżej 1,8 m) wszczęły organy nadzoru budowlanego w latach 2020–2025? Proszę o dane w rozbiciu na poszczególne lata oraz – w miarę możliwości – na województwa.
2. Ile spośród tych postępowań zakończyło się wydaniem nakazu doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, a ile – jego faktycznym wykonaniem (w tym w trybie wykonania zastępczego)?
3. Czy Główny Urząd Nadzoru Budowlanego prowadzi scentralizowaną statystykę takich postępowań? Jeśli nie, to w jaki sposób resort monitoruje skuteczność egzekwowania tego przepisu?
4. Czy główny inspektor nadzoru budowlanego wydał wojewódzkim i powiatowym inspektorom nadzoru budowlanego jakiekolwiek wytyczne lub zalecenia dotyczące kontroli ogrodzeń pod kątem zgodności z § 41 rozporządzenia? Jeśli tak, to kiedy i o jakiej treści?
5. Jak ministerstwo ocenia dotychczasową skuteczność egzekwowania obowiązującego przepisu?
6. Czy – niezależnie od planowanego podniesienia progu do 2,2 m – resort przewiduje działania mające na celu wzmocnienie egzekwowania przepisu (np. wytyczne dla nadzoru budowlanego, kampanie informacyjne, zmiany proceduralne)? Jeśli tak, to jakie i w jakim horyzoncie czasowym?
7. Czy w ramach prac nad nowelizacją rozporządzenia analizowano przyczyny niskiej skuteczności obowiązującej normy oraz sposoby zapewnienia, by nowy, wyższy próg był w praktyce egzekwowany?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Małgorzata Tracz