Interpelacja w sprawie reformy mediów publicznych

Szanowny Panie Premierze,

na liście tzw. 100 konkretów Koalicji Obywatelskiej znalazła się zapowiedź: „Odpolitycznimy i uspołecznimy media publiczne. Zlikwidujemy Radę Mediów Narodowych. Natychmiast zatrzymamy finansowanie fabryki kłamstw i nienawiści jaką stała się TVP i inne media publiczne. Zgodnie z naszym zobowiązaniem przeznaczymy 2 mld zł z TVP na leczenie raka”.

W kolejnych komunikatach wskazuje się, że media publiczne mają obecnie realizować misję publiczną w sposób rzetelny, pluralistyczny i wolny od przekazu o charakterze propagandowym, a w spółkach trwa proces restrukturyzacji oraz przygotowania do zmian systemowych. Jednocześnie podkreśla się prowadzenie prac legislacyjnych nad reformą mediów publicznych, w tym nad nowelizacją ustawy o radiofonii i telewizji oraz ustawy o opłatach abonamentowych, z uwzględnieniem europejskiego aktu o wolności mediów (MFA). Równolegle wskazuje się na działania kadrowe i instytucjonalne, w tym zmiany w Radzie Mediów Narodowych oraz kierowanie zawiadomień do prokuratury w związku z funkcjonowaniem poprzednich władz mediów publicznych. Pragnę jednak nadmienić, że jak wynika również z międzynarodowych obserwacji, w tym misji OBWE, polskie media informacyjne pozostają silnie spolaryzowane i stronnicze. Co więcej, raporty dotyczące tych kwestii wskazują, że media publiczne pod nową władzą w dalszym ciągu dalekie są od obiektywizmu i nie zostały odpolitycznione.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Na jakim etapie znajduje się obecnie kompleksowa reforma mediów publicznych zapowiedziana w „100 konkretach”?
2. Kiedy planowane jest przedstawienie projektu ustawy likwidującej Radę Mediów Narodowych i jaki będzie jej ostateczny kształt instytucjonalny?
3. Czy w ocenie ministerstwa Rada Mediów Narodowych została już faktycznie pozbawiona swoich dotychczasowych kompetencji, czy też jej kompetencje nadal są wykonywane w ograniczonym zakresie?
4. Jakie konkretnie zmiany legislacyjne zostały już wprowadzone w celu „odpolitycznienia” mediów publicznych, a jakie są jeszcze planowane?
5. Na jakiej podstawie prawnej i organizacyjnej obecnie funkcjonują TVP, Polskie Radio oraz PAP w okresie przejściowym reformy?
6. Czy rząd posiada harmonogram dojścia do modelu docelowego mediów publicznych, a jeśli tak – jakie są jego etapy i terminy?
7. W jaki sposób obecnie definiowana jest „misja publiczna” mediów publicznych i jakie wskaźniki pozwalają ją obiektywnie ocenić?
8. Czy przeprowadzono analizę pluralizmu politycznego w programach informacyjnych TVP i Polskiego Radia po zmianach w 2023/2024 roku?
9. Jakie mechanizmy kontrolne mają obecnie zapewniać brak upolitycznienia przekazu w mediach publicznych?
10. Czy i w jakiej wysokości środki finansowe zostały dotychczas realnie przekierowane z finansowania TVP na ochronę zdrowia, w szczególności onkologię?
11. Jak wygląda faktyczne wykonanie deklaracji o przeznaczeniu 2 mld zł z TVP na leczenie raka – w podziale na lata i programy zdrowotne?
12. Czy ministerstwo planuje trwałe zastąpienie abonamentu RTV innym mechanizmem finansowania mediów publicznych, a jeśli tak, to jakim?
13. Jakie są całkowite koszty restrukturyzacji mediów publicznych od grudnia 2023 r. do chwili obecnej?
14. Ile osób zostało zatrudnionych i zwolnionych w spółkach mediów publicznych w ramach procesu „reformy i odpolitycznienia”?
15. Jakie kryteria zastosowano przy odwoływaniu i powoływaniu członków organów zarządzających i nadzorczych spółek medialnych?

Media pełnią szczególną rolę w systemie demokratycznym, ponieważ mają zapewniać obywatelom dostęp do rzetelnej, pluralistycznej i bezstronnej informacji. Z tego względu wszelkie zmiany dotyczące ich struktury, finansowania i nadzoru powinny być przeprowadzane w sposób transparentny, oparty na jasnych kryteriach prawnych oraz (w przypadku tzw. mediów publicznych) szerokiej debacie. Deklaracje dotyczące „odpolitycznienia” mediów publicznych oraz likwidacji Rady Mediów Narodowych mają charakter fundamentalny i systemowy. Tym bardziej zasadne jest uzyskanie precyzyjnych informacji, na jakim etapie znajduje się ich realizacja oraz jakie konkretne skutki instytucjonalne i finansowe już nastąpiły.

Szczególne znaczenie ma również kwestia finansowania ochrony zdrowia, w tym zapowiedź przeznaczenia środków z TVP na onkologię. Wymaga ona jednoznacznego wykazania, czy deklaracja ta została wykonana w sensie budżetowym, czy pozostaje jedynie elementem politycznej zapowiedzi. W związku z powyższym konieczne jest przedstawienie pełnych, mierzalnych i weryfikowalnych danych dotyczących realizacji tego punktu programu, w szczególności w zakresie zmian legislacyjnych, finansowania oraz faktycznej transformacji mediów publicznych.