Interpelacja w sprawie realizacji programu "Czysta Odra"

Szanowny Panie Premierze,

w programie wyborczym „100 konkretów na 100 dni” Koalicja Obywatelska zadeklarowała: „Obejmiemy rzeki stałym monitoringiem w automatycznych stacjach pomiaru czystości. Zmodernizujemy systemy oczyszczania i przetwarzania ścieków i uruchomimy narzędzia pozwalające na skuteczne zwalczanie nielegalnych zrzutów ścieków. Wdrożymy program rewitalizacji rzeki „Czysta Odra”.”

W informacjach dotyczących realizacji tej deklaracji wskazywano m.in. na prowadzenie prac koncepcyjnych, posiedzenia międzyresortowego zespołu, określenie kierunków działań oraz opracowanie katalogu rekomendacji. Jednocześnie publikowane są wyniki badań naukowych (również ze strony niemieckich naukowców) wskazujące na przykład, że skutki katastrofy ekologicznej na Odrze nie zostały w pełni usunięte, a część organizmów wodnych nadal nie odbudowała swoich populacji. Eksperci zwracają również uwagę na utrzymujący się problem zasolenia rzeki oraz ryzyko ponownego wystąpienia zakwitów złotych alg.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile automatycznych stacji monitoringu jakości wód działało w Polsce w grudniu 2023 r., a ile działa obecnie?

2. Ile nowych automatycznych punktów pomiarowych uruchomiono od objęcia władzy przez obecny rząd?

3. Jakie parametry jakości wód są monitorowane w czasie rzeczywistym przez te stacje?

4. Jaki jest całkowity koszt rozbudowy systemu monitoringu jakości wód od grudnia 2023 r.?

5. Jakie konkretne inwestycje zrealizowano w ramach programu „Czysta Odra”?

6. Jaka kwota została wydatkowana na realizację programu „Czysta Odra” od początku obecnej kadencji?

7. Jakie wskaźniki środowiskowe przyjęto do oceny skuteczności programu?

8. Czy ministerstwo dysponuje analizą pokazującą zmiany poziomu zasolenia Odry od grudnia 2023 r.?

9. Jak zmieniał się poziom zasolenia Odry w poszczególnych latach od katastrofy ekologicznej?

10. Jakie efekty przyniosły dotychczas wdrożone działania ograniczające zasolenie?

11. Ile przypadków nielegalnych zrzutów ścieków wykryto od grudnia 2023 r.?

12. Ile decyzji administracyjnych wydano w związku z nielegalnymi zrzutami?

13. Jakie działania podjęto w celu odbudowy populacji ryb, małży i innych organizmów szczególnie dotkniętych skutkami katastrofy ekologicznej Odry?

14. Czy ministerstwo dysponuje analizami wskazującymi termin pełnego odtworzenia ekosystemu Odry?

15. Które rekomendacje opracowane w ramach programu „Czysta Odra” zostały już wdrożone, a które pozostają na etapie planowania?

16. Jakie działania zostaną podjęte do końca 2026 r. w celu ograniczenia ryzyka ponownego wystąpienia katastrofy ekologicznej na Odrze?

Katastrofa ekologiczna na Odrze była jednym z najpoważniejszych zdarzeń środowiskowych w najnowszej historii Polski. Analizy przeprowadzone przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) wskazują, że aż 30% próbek pobranych z polskich rzek zostało zakwalifikowanych do kategorii słabej lub złej jakości. W związku z deklaracją utworzenia stałego monitoringu rzek, modernizacji systemów oczyszczania ścieków, zwalczania nielegalnych zrzutów oraz wdrożenia programu „Czysta Odra”, zasadne jest przedstawienie konkretnych efektów podjętych działań, ich kosztów oraz wpływu na stan środowiska wodnego.