Interpelacja w sprawie stanu przygotowań rządu Donalda Tuska do wdrożenia paktu o migracji i azylu oraz planowanej infrastruktury i zdolności recepcyjnych związanych z jego realizacją

Szanowny Panie Ministrze,

w czerwcu 2024 r. Rada Unii Europejskiej przyjęła pakiet aktów prawnych składających się na tzw. pakt o migracji i azylu. Przepisy te przewidują wdrożenie nowych procedur dotyczących zarządzania migracją, postępowań azylowych, identyfikacji cudzoziemców, funkcjonowania systemu Eurodac oraz tzw. mechanizmów solidarności pomiędzy państwami członkowskimi.

Zgodnie z harmonogramem przyjętym przez instytucje Unii Europejskiej państwa członkowskie zostały zobowiązane do przygotowania odpowiednich struktur organizacyjnych, kadrowych, informatycznych i infrastrukturalnych niezbędnych do stosowania nowych regulacji. W przestrzeni publicznej pojawiają się liczne informacje dotyczące zakresu wdrażania przez Polskę poszczególnych elementów paktu, w tym potencjalnego przygotowywania miejsc pobytowych dla nielegalnych migrantów, rozbudowy istniejących ośrodków oraz tworzenia nowych zdolności recepcyjnych. Jednocześnie brak jest jednolitej i kompleksowej informacji publicznej przedstawiającej rzeczywisty zakres działań podejmowanych przez administrację rządową, przewidywane koszty, skalę planowanej infrastruktury oraz ewentualne skutki dla poszczególnych województw.

Kwestia ta ma istotne znaczenie dla jednostek samorządu terytorialnego, służb publicznych, mieszkańców oraz organów administracji odpowiedzialnych za realizację polityki migracyjnej państwa. Wątpliwości budzi zakres inwestycji infrastrukturalnych realizowanych przez administrację rządową oraz ewentualny wpływ tych działań na funkcjonowanie samorządów, systemów opieki społecznej, edukacji, ochrony zdrowia i bezpieczeństwa publicznego.

Istotne jest także ustalenie, czy administracja rządowa posiada prognozy dotyczące liczby cudzoziemców, których obsługa w ramach nowych procedur może być konieczna po wejściu w życie wszystkich elementów paktu, oraz czy przygotowano scenariusze działania dla poszczególnych województw.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Jakie obowiązki wynikające z poszczególnych rozporządzeń i dyrektyw tworzących pakt o migracji i azylu Polska uznaje za podlegające wdrożeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2026-2027?

2. Czy Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji sporządziło prognozy dotyczące liczby osób, które mogą zostać objęte procedurami wynikającymi z paktu o migracji i azylu w latach 2026-2030?

3. Jakie są obecne możliwości recepcyjne państwa w zakresie zakwaterowania cudzoziemców objętych procedurami migracyjnymi i azylowymi, z podziałem na poszczególne województwa?

4. Jakie inwestycje infrastrukturalne zostały zrealizowane lub są realizowane w związku z przygotowaniem rządu Donalda Tuska do wdrożenia paktu o migracji i azylu, wraz z podaniem ich lokalizacji, kosztów oraz planowanych terminów zakończenia?

5. Czy w latach 2026-2027 planowane jest utworzenie nowych ośrodków dla cudzoziemców lub rozbudowa istniejących placówek? Jeżeli tak, proszę o wskazanie lokalizacji, liczby miejsc oraz harmonogramu.

6. Jakie środki finansowe z budżetu państwa oraz funduszy unijnych zostały przeznaczone lub są planowane na przygotowanie administracji publicznej do wdrożenia paktu?

7. Które organy administracji rządowej odpowiadają za koordynację wdrożenia paktu o migracji i azylu oraz jakie mechanizmy monitorowania postępów prac zostały ustanowione?

8. Czy ministerstwo prowadzi konsultacje z jednostkami samorządu terytorialnego dotyczące potencjalnego wpływu wdrożenia paktu na lokalną infrastrukturę publiczną, w szczególności mieszkalnictwo, edukację, ochronę zdrowia i pomoc społeczną? Jeśli tak, proszę o przedstawienie ich wyników.

9. Czy rząd RP przewiduje występowanie do instytucji Unii Europejskiej o zastosowanie mechanizmów uwzględniających szczególną sytuację Polski wynikającą z przyjęcia uchodźców wojennych z Ukrainy oraz presji migracyjnej na granicy z Republiką Białorusi?

10. Czy administracja rządowa posiada scenariusze działania na wypadek zwiększenia liczby osób objętych procedurami migracyjnymi ponad obecne możliwości recepcyjne państwa? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie głównych założeń tych scenariuszy.

11. Czy ministerstwo planuje publikację pełnego krajowego planu wdrożenia paktu o migracji i azylu wraz z informacjami dotyczącymi infrastruktury, kosztów, prognoz liczbowych oraz podziału zadań pomiędzy administrację rządową i samorządową? Jeżeli tak, kiedy dokument ten zostanie udostępniony opinii publicznej?

Z poważaniem