Interpelacja w sprawie przejrzystości uzgadniania lokalizacji lądowych farm wiatrowych z potrzebami Sił Zbrojnych RP

Szanowny Panie Premierze,

z doniesień medialnych wynika, że w ostatnich miesiącach projekty lądowej energetyki wiatrowej były często blokowane ze względu na stanowiska organów związanych z obronnością państwa. Jednocześnie minister obrony narodowej zapowiedział przygotowanie decyzji mającej zwiększyć przejrzystość przepisów i poprawić przewidywalność procesu inwestycyjnego przy zachowaniu wymogów bezpieczeństwa państwa. Według komunikatu MON celem dokumentu przygotowywanego w resorcie ma być uproszczenie procedur i ułatwienie wydawania decyzji w sprawach dotyczących rozwoju farm wiatrowych na lądzie. Minister obrony narodowej wskazał również, że bezpieczeństwo energetyczne jest jednym z elementów bezpieczeństwa państwa, obok zdolności militarnych i odporności gospodarki.

Równolegle w toku prac nad zmianami przepisów dotyczących elektrowni wiatrowych wskazywano, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewidujący elektrownie wiatrowe w wojskowych trasach lotnictwa na małych wysokościach oraz wojskowych strefach kontrolowanych nadal ma wymagać uzgodnienia z właściwymi organami wojskowymi i bezpieczeństwa państwa, przy jednoczesnym odejściu od automatycznego zakazu inwestycji.

Ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych określa warunki lokalizowania, budowy i przebudowy elektrowni wiatrowych, zasady konsultacji ze społecznością lokalną, lokalizowania zabudowy mieszkaniowej, partycypacji mieszkańców oraz bezpiecznej eksploatacji elementów technicznych elektrowni.

Wymaga wyjaśnienia, czy zapowiedziana decyzja MON będzie miała charakter wewnętrzny, organizacyjny czy normatywny, czy zostanie opublikowana, jakie organy będzie wiązała oraz czy będzie przewidywała tryb odwoławczy, ponownej oceny lub konsultacji technicznej. Istotne jest także zapewnienie równowagi między ochroną infrastruktury wojskowej, lotnictwa wojskowego i systemów rozpoznania a potrzebą rozwoju krajowych, rozproszonych źródeł energii.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Ile spraw dotyczących lokalizacji, budowy lub zmiany parametrów lądowych elektrowni wiatrowych było w latach 2024-2026 przedmiotem opiniowania i uzgadniania przez MON, Siły Zbrojne RP albo jednostki organizacyjne podległe lub nadzorowane przez ministra obrony narodowej?

2. W ilu przypadkach w latach 2024-2026 wydano stanowisko negatywne, odmowę uzgodnienia albo stanowisko skutkujące faktycznym wstrzymaniem lub istotnym ograniczeniem inwestycji? Proszę o podanie danych w podziale na lata.

3. Jakie typy kolizji z potrzebami obronności najczęściej wskazywano w tych sprawach: lotniska wojskowe, wojskowe strefy kontrolowane, trasy lotów na małych wysokościach, systemy radiolokacyjne, łączność, infrastruktura krytyczna, poligony czy inne ograniczenia?

4. Czy zapowiedziana przez ministra obrony narodowej decyzja dotycząca farm wiatrowych została już podpisana? Jeżeli tak, proszę o podanie jej daty, numeru, podstawy prawnej oraz zakresu podmiotowego i przedmiotowego.

5. Czy decyzja ta zostanie opublikowana w Dzienniku Urzędowym MON, Biuletynie Informacji Publicznej albo w innej formie dostępnej dla gmin, inwestorów i obywateli?

6. Czy MON przygotował jednolite wytyczne dla organów wojskowych opiniujących lub uzgadniających lokalizacje elektrowni wiatrowych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie, czy obejmują one terminy załatwiania spraw, kryteria techniczne i zasady uzasadniania stanowisk negatywnych.

7. Czy minister obrony narodowej dokonał przeglądu spraw, w których w latach 2024-2026 inwestycje wiatrowe zostały zablokowane lub ograniczone z przyczyn wojskowych, pod kątem zgodności, proporcjonalności i jednolitości stosowanych kryteriów?

8. Czy przewidziano mechanizm ponownej oceny dla projektów, które otrzymały stanowiska negatywne przed wejściem w życie nowych wytycznych lub decyzji MON?

9. Jaki organ w resorcie obrony narodowej będzie odpowiedzialny za monitorowanie jednolitości praktyki uzgodnieniowej oraz rozpatrywanie rozbieżności między inwestorami, gminami i organami wojskowymi?

10. Czy MON planuje wspólnie z ministrem właściwym do spraw klimatu, energii oraz planowania przestrzennego przygotować publiczną mapę lub wykaz obszarów, na których lokalizacja elektrowni wiatrowych wymaga szczególnej oceny wojskowej, z uwzględnieniem ochrony informacji niejawnych?

11. Czy planowane są zmiany ustawowe lub wykonawcze, które doprecyzują zakres uzgodnień z organami wojskowymi dla elektrowni wiatrowych, w szczególności w strefach MRT i MCTR?

12. W jakim terminie MON zamierza przedstawić gminom i inwestorom praktyczne informacje dotyczące nowej procedury, tak aby ograniczyć ryzyko wszczynania kosztownych postępowań planistycznych i środowiskowych w lokalizacjach, które z góry nie uzyskają akceptacji ze względów obronnych?

Z poważaniem