Interpelacja w sprawie Centrum Solidarności "Stocznia" w Szczecinie

Szanowna Pani Minister,

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest organizatorem jednostki kultury Centrum Solidarności „Stocznia” w Szczecinie. Zostało one powołane w 2023 roku przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego Piotra Glińskiego na terenie obiektu dawnej Stoczni Szczecińskiej im. A. Warskiego, w którym znajduje się historyczna świetlica stoczniowa.

Stocznia Szczecińska im. Adolfa Warskiego (potem Stocznia Szczecińska) była kluczowym przedsiębiorstwem w Szczecinie i na Pomorzu Zachodnim, zatrudniającym przez całe dziesięciolecia dziesiątki tysięcy pracowników. Była symbolem miasta i punktem odniesienia dla całych rodzin i pokoleń Polaków mieszkających w Szczecinie. Była miejscem historycznych wydarzeń, ważnych nie tylko dla miasta, ale także dla całej Polski i Europy. Rozegrały się one w Grudniu 1970 roku, Styczniu 1971 roku, Sierpniu 1980 roku oraz po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce, w szczególności strajk w grudniu 1981 roku.

Upadek dużych przedsiębiorstw w Szczecinie, w tym Stoczni Szczecińskiej był jednym z powodów zanikania pamięci o dramatycznych wydarzeniach z najnowszej historii miasta. Zabrakło także miejsca, które skutecznie mogłoby o tej historii opowiadać także mieszkańcom całej Polski i Europy.

Ostatnia wypowiedź pana Jacka Karnowskiego, byłego prezydenta Sopotu, a obecnie posła i wiceministra, który na antenie jednej z komercyjnych telewizji stwierdził: „Tam gdzie były mocne turbulencje, ten rozwój został przerwany, zobaczmy Szczecin, za prezydentury pana Jurkiewicza, potem przychodzi pan Krystek, nadrabia pewne rzeczy, ale ten Szczecin dalej musi te rzeczy nadrabiać…” pokazują dramatyczny stan świadomości i wiedzy historycznej także osób piastujących najwyższe funkcje państwowe.

Pomylono nie tylko nazwisko obecnego prezydenta miasta, ale przede wszystkim nazwisko historycznej postaci jaką był lider sierpniowego strajku i szczecińskiej „Solidarności” śp. Marian Jurczyk, także senator i prezydent Szczecina oraz lider „Solidarności-80”. To pokazuje także, że Centrum „Solidarności”, a więc muzeum z prawdziwego zdarzenia jest potrzebne nie tylko Szczecinowi. Jest konieczne dla podtrzymania historycznej tożsamości, zachowania pamięci o dramatycznych wydarzeniach z najnowszej historii Szczecina, ważnych dla całej Polski i istotnych dla upadku systemu komunistycznego w całym bloku sowieckim.

W ostatnim czasie marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz wystąpił z inicjatywą połączenia jednostki kultury Centrum Dialogu „Przełomy”, będącego częścią Muzeum Narodowego w Szczecinie, dla którego województwo zachodniopomorskie jest organizatorem z Centrum Solidarności „Stocznia”.

Wymiana korespondencji pomiędzy marszałkiem województwa i ministrem kultury i dziedzictwa narodowego, odrzucenie propozycji marszałka przez MKiDN oraz ostra, publiczna ocena działań MKiDN dokonana przez marszałka Olgierda Geblewicza, wywołały niepokój, nagłośniony także w mediach centralnych. Dotyczy on przyszłości nie tylko CS „Stocznia”, ale samej stoczniowej świetlicy, gdyż obiekt ten wymaga kosztownego remontu.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie środki MKiDN przeznaczyło w latach 2024, 2025, 2026 na funkcjonowanie CS „Stocznia” w Szczecinie i jakie zamierza przekazać w roku 2027?

2. Czy MKiDN zamierza w najbliższych latach przeprowadzić gruntowny remont siedziby CS „Stocznia”?

3. Czy MKiDN podejmie dalsze rozmowy z marszałkiem województwa zachodniopomorskiego dotyczące wspólnego prowadzenia (współprowadzenia) i finansowania CS „Stocznia”?

4. Czy MKiDN zamierza wystąpić do władz województwa zachodniopomorskiego w sprawie wpisania do rejestru Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Muzeum Narodowego w Szczecinie, które jest prawdopodobnie jedyną tego typu instytucją dla której organizatorem jest samorząd?

Zwracam się także o dołączenie do odpowiedzi następujących kopii dokumentów:

1. Pisma z września 2025 roku, w którym marszałek Olgierd Geblewicz wystąpił do MKiDN z propozycją współprowadzenia Centrum Solidarności „Stocznia”.

2. Odpowiedzi ministerstwa z grudnia 2025 roku, w której wiceminister z MKiDN Maciej Wróbel wystąpił w sprawie wspólnego listu intencyjnego Województwa i Ministerstwa.

3. Propozycji Departamentu MKiDN, którą marszałek uznał za uzgodnioną w „trybie roboczym” oraz korespondencji (maili) pomiędzy Departamentem MKiDN a Województwem Zachodniopomorskim i jego Departamentami w sprawie propozycji listu intencyjnego obu stron.

4. Odpowiedzi marszałka województwa ze stycznia 2026 r. w której przedłożył on projekt listu intencyjnego, którego treść jego zdaniem została „uzgodniona w trybie roboczym” z Departamentem Dziedzictwa Kulturowego MKiDN (pismo przewodnie).

Równocześnie zwracam się o przekazanie załącznika do tego pisma, tj. treści samego projektu listu intencyjnego przedstawionego przez marszałka ministerstwu.

5. Propozycji listu intencyjnego MKiDN przejęcia Muzeum Narodowego w Szczecinie i włączenia do jego struktury CS „Stocznia” wraz z pismem przewodnim (pismo przewodnie wraz z załącznikiem zawierającym treść propozycji listu intencyjnego w wersji ministerstwa).

6. Odpowiedzi na tę propozycję marszałka województwa z dnia 24 kwietnia 2026 r.

Z poważaniem