Interpelacja w sprawie zmiany systemu rozliczeniowego prosumentów energii odnawialnej w obszarze sieci TAURON Dystrybucja SA

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana Ministra w sprawie planowanej od 1 września 2026 r. zmiany okresu rozliczeniowego dla prosumentów energii odnawialnej przyłączonych do sieci TAURON Dystrybucja SA, zmiany, która uderza w ponad półtora miliona polskich gospodarstw domowych posiadających mikroinstalacje fotowoltaiczne i pozostaje w rażącej sprzeczności z deklarowaną przez rząd polityką wspierania OZE.

Na podstawie nowej Taryfy dystrybucyjnej TAURON Dystrybucja SA na rok 2026, zatwierdzonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki decyzją nr DRE.WRE.4211.28.7.2025.ASa1/TG, od 1 września 2026 r. wszyscy prosumenci przyłączeni do sieci tego operatora zostaną objęci obowiązkowym, jednomiesięcznym cyklem rozliczeniowym. Dotyczy to osób dotychczas rozliczających się w cyklach 2-, 6- i 12-miesięcznych. Zmiana ta nie wynika z przepisu ustawowego powszechnie obowiązującego, jest to decyzja taryfowa jednego operatora systemu dystrybucyjnego, obejmująca wyłącznie prosumentów w obszarze jego sieci. Prosumenci przyłączeni do sieci pozostałych OSD w Polsce nie są nią objęci.

Dotychczasowy system wielomiesięcznych cykli rozliczeniowych był fundamentem ekonomicznym inwestycji w fotowoltaikę. Prosument produkujący latem duże nadwyżki energii mógł je bilansować z zimowym zapotrzebowaniem w ramach jednego, długiego okresu rozliczeniowego. To była realna korzyść, letnia produkcja pokrywała zimowe rachunki. Na tym modelu opierały się kalkulacje opłacalności inwestycji setek tysięcy polskich rodzin. Miesięczny cykl rozliczeniowy ten model rozbija. Nadwyżka z sierpnia jest rozliczana już we wrześniu, przy bilansowaniu strefowym w pierwszej kolejności w tej samej strefie czasowej. W miesiącach zimowych, gdy produkcja fotowoltaiki jest minimalna, a zapotrzebowanie na energię maksymalne, prosument może nie dysponować depozytem wystarczającym do zbilansowania zużycia. Efekt jest prosty: wyższe rachunki zimą mimo posiadania działającej instalacji fotowoltaicznej. Zmiana nie jest neutralna finansowo, jest niekorzystna. Ponadto zmiana jest wprowadzana jednostronnie i bez realnej możliwości sprzeciwu. Termin na wypowiedzenie umowy wyznaczono na 30 czerwca 2026 r. w praktyce na kilka tygodni od momentu, gdy wielu prosumentów w ogóle dowiedziało się o zmianie. Wypowiedzenie umowy oznaczałoby zaś utratę statusu prosumenta i całkowite wypadnięcie z systemu, co nie jest żadną realną alternatywą dla osoby, która zainwestowała dziesiątki tysięcy złotych w instalację.

Ponad półtora miliona polskich rodzin podjęło decyzję o inwestycji w fotowoltaikę, nierzadko finansując ją kredytem, w oparciu o obowiązujące wówczas warunki umowne i rozliczeniowe. Opłacalność tych inwestycji była kalkulowana przy określonym modelu bilansowania. Zmiana zasad w trakcie trwania umów, wymuszona decyzją regulatora zatwierdzającego taryfę operatora, godzi w podstawową zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań obywateli i pewności prawa. Państwo zachęcało do inwestycji w OZE, a teraz za pośrednictwem zatwierdzonej przez swój organ decyzji pogarsza warunki tym, którzy tej zachęty posłuchali.

Obecny rząd Rzeczypospolitej Polskiej deklaruje wspieranie prosumentów i rozwój odnawialnych źródeł energii jako jeden z filarów polityki energetycznej. Zaktualizowany Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. przewiduje ponad 50-procentowy udział OZE w produkcji energii elektrycznej. Tymczasem prezes URE, organ podlegający nadzorowi ministra klimatu i środowiska, zatwierdza taryfę pogarszającą warunki korzystania z mikroinstalacji dla setek tysięcy prosumentów. Trudno o bardziej wymowną sprzeczność między słowami a czynami. Co więcej, zmiana obejmuje wyłącznie obszar sieci TAURON, prosumenci przyłączeni do innych operatorów pozostają na dotychczasowych zasadach. Oznacza to, że miejsce zamieszkania decyduje o tym, na jakich warunkach obywatel może korzystać z mikroinstalacji OZE. To zaprzeczenie spójnej i równej polityki energetycznej państwa.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy minister klimatu i środowiska ocenił wpływ zatwierdzenia przez prezesa URE taryfy dystrybucyjnej TAURON Dystrybucja SA na rok 2026 na sytuację finansową prosumentów korzystających dotychczas z wielomiesięcznych cykli rozliczeniowych i jaka jest ta ocena?

2. Czy w ocenie Ministra decyzja prezesa URE zatwierdzająca taryfę wprowadzającą obowiązkowy miesięczny cykl rozliczeniowy jest zgodna z deklarowaną przez rząd polityką wspierania prosumentów i rozwojem OZE?

3. Jakie działania Minister planuje podjąć wobec prezesa URE w związku z zatwierdzeniem taryfy, której skutki realnie uderzają w prosumentów korzystających z dotychczasowych, wielomiesięcznych cykli rozliczeniowych?

4. Jakie działania rząd planuje podjąć w celu ochrony prosumentów, którzy zawarli umowy i podjęli decyzje inwestycyjne w oparciu o dotychczasowe warunki rozliczeniowe, a którym zmiana jest narzucana jednostronnie i bez realnej możliwości sprzeciwu?

5. Czy Minister planuje podjęcie inicjatywy legislacyjnej lub regulacyjnej gwarantującej prosumentom we wszystkich obszarach sieci dystrybucyjnych w Polsce jednolite i stabilne warunki rozliczeń, tak aby miejsce zamieszkania nie determinowało warunków korzystania z mikroinstalacji OZE?