Interpelacja w sprawie funkcjonowania Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz zasadności utrzymania jego obecnej struktury, na podstawie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Szanowna Pani Minister,

w związku z toczącą się dyskusją publiczną o racjonalizacji struktury administracji rządowej oraz biorąc pod uwagę naturalny proces zmniejszania się populacji kombatantów uprawnionych do świadczeń, zwracam się z prośbą o udzielenie szczegółowych informacji o funkcjonowaniu Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile osób jest aktualnie zatrudnionych w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych? Proszę o dane w podziale na etaty merytoryczne i obsługowe.

2. Jak zmieniała się liczba pracowników urzędu na przestrzeni ostatnich 10 lat (2015–2025)?

3. Ile osób pobiera aktualnie świadczenia na podstawie ustawy o kombatantach – w podziale na kombatantów wojennych, uczestników walk o wolność i niepodległość oraz osoby represjonowane? Jak zmieniała się ta liczba w ostatnich 10 latach?

4. Jakie są całkowite koszty funkcjonowania urzędu w podziale na: (a) koszty obsługi administracyjnej i pracownicze urzędu, (b) kwoty wypłacanych świadczeń? Proszę o dane za lata 2015–2025.

5. Jaki odsetek budżetu urzędu stanowią koszty operacyjne, a jaki bezpośrednie wypłaty świadczeń dla uprawnionych?

6. Czy ministerstwo prowadziło lub planuje przeprowadzenie analizy zasadności integracji kompetencji urzędu z inną instytucją publiczną (np. IPN, ZUS, właściwym departamentem ministerstwa), z uwzględnieniem malejącej liczby świadczeniobiorców?

7. Jakie zadania urzędu wykraczają poza obsługę bieżących świadczeń pieniężnych i nie mogłyby zostać przejęte przez ZUS lub inne organy?

Jednocześnie, na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, niniejszą interpelację proszę traktować również jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Przypominam, że zgodnie z art. 115 ust. 1 Konstytucji RP udzielenie odpowiedzi na interpelację w terminie 21 dni ma charakter obligatoryjny. Jak wskazuje opinia prawna Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu z dnia 4 marca 2026 r. (BEOS-WPP-296/26), „każde nieuzasadnione uchybienie terminowi lub uchylanie się od odpowiedzi stanowi delikt konstytucyjny”. W przypadku braku odpowiedzi w ustawowym terminie lub udzielenia odpowiedzi niewystarczającej, niewyczerpującej albo wymijającej, sprawa zostanie skierowana na drogę sądową przed właściwym wojewódzkim sądem administracyjnym w trybie skargi na bezczynność lub bezskuteczność organu.

Niezależnie od powyższego wskazuję, że uporczywe niedopełnianie obowiązku wynikającego z art. 115 ust. 1 Konstytucji RP może wyczerpywać znamiona czynu zabronionego z art. 231 § 1 Kodeksu karnego (niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego działające na szkodę interesu publicznego), co będę brał pod uwagę w przypadku dalszej bezczynności.