Interpelacja w sprawie finansowania zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego

Szanowny Panie Ministrze,

jednostki samorządu terytorialnego od wielu lat wskazują na występowanie istotnych rozbieżności pomiędzy wysokością dotacji celowych przekazywanych z budżetu państwa na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej a rzeczywistymi kosztami wykonywania tych zadań. Wątpliwości samorządów dotyczą nie tylko poziomu finansowania, ale również przejrzystości i adekwatności mechanizmów wykorzystywanych do ustalania wysokości środków przekazywanych na realizację tych zadań.

Problematyka ta ma szczególne znaczenie w kontekście rosnących kosztów funkcjonowania administracji publicznej, w tym wzrostu wynagrodzeń, kosztów utrzymania infrastruktury, usług informatycznych oraz innych wydatków niezbędnych do prawidłowego wykonywania zadań powierzonych jednostkom samorządu terytorialnego przez administrację rządową.

Jednocześnie coraz częściej podnoszona jest kwestia konieczności angażowania przez jednostki samorządu terytorialnego środków własnych w realizację zadań należących do administracji rządowej, co rodzi pytania o zgodność obecnego modelu finansowania z konstytucyjną zasadą adekwatności środków publicznych do zakresu przekazywanych zadań.

W związku z powyższym proszę o przedstawienie stosownych informacji:

1. Proszę o przedstawienie wysokości dotacji celowych przekazanych jednostkom samorządu terytorialnego na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej w latach 2020–2025, z podziałem na gminy, powiaty i województwa, wraz ze wskazaniem dynamiki zmian w poszczególnych latach.
2. Proszę o przedstawienie danych dotyczących łącznych kosztów poniesionych przez jednostki samorządu terytorialnego na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej w latach 2020–2025, będących w dyspozycji ministerstwa lub innych organów administracji rządowej.
3. Proszę o wskazanie: Jaka była relacja pomiędzy wysokością przekazanych dotacji a rzeczywistymi kosztami realizacji zadań zleconych w poszczególnych latach objętych analizą? W przypadku braku takich danych proszę o wskazanie, na podstawie jakich przesłanek i instrumentów analitycznych dokonywana jest ocena adekwatności środków przekazywanych jednostkom samorządu terytorialnego.
4. Proszę o wskazanie kategorii zadań zleconych, w odniesieniu do których występowały największe różnice pomiędzy wysokością przekazywanych dotacji a kosztami ich realizacji, wraz z określeniem skali tych różnic.
5. Proszę o przedstawienie obowiązujących zasad kalkulacji wysokości dotacji celowych na realizację zadań zleconych, w szczególności poprzez wskazanie składników kosztowych uwzględnianych przy ustalaniu ich wysokości.
6. Proszę o wyjaśnienie: W jaki sposób w mechanizmach kalkulacji wysokości dotacji uwzględniane są zmiany kosztów pracy, wynikające m. in. ze wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę, wzrostu wynagrodzeń w administracji publicznej czy zmian poziomu wynagrodzeń w gospodarce narodowej oraz w jakim zakresie przy ustalaniu wysokości dotacji uwzględniane są koszty pośrednie związane z realizacją zadań zleconych, w szczególności koszty infrastruktury lokalowej, systemów informatycznych, obsługi kadrowej, księgowej, prawnej oraz organizacyjnej?
7. Proszę o przedstawienie informacji: Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące stopnia pokrycia rzeczywistych kosztów realizacji zadań zleconych przez środki przekazywane w formie dotacji celowych? Jeśli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków wynikających z tych analiz.
8. Proszę o wskazanie: Czy ministerstwo dysponuje szacunkami dotyczącymi łącznej wartości środków własnych wykorzystanych przez jednostki samorządu terytorialnego na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie tych danych.
9. Proszę o wskazanie: Czy od 2020 r. dokonywano zmian zasad, wskaźników lub metodologii wykorzystywanych przy ustalaniu wysokości dotacji celowych na realizację zadań zleconych z zakresu administracji rządowej? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie zakresu tych zmian, przyczyn ich wprowadzenia oraz ich wpływu na poziom finansowania zadań zleconych.
10. Proszę o przedstawienie informacji: Czy ministerstwo dokonywało analiz lub ocen dotyczących zgodności obowiązującego modelu finansowania zadań zleconych z konstytucyjną zasadą adekwatności środków publicznych do zakresu powierzanych jednostkom samorządu terytorialnego zadań? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie najważniejszych ustaleń i wniosków wynikających z tych analiz.

Z poważaniem

Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP