Interpelacja w sprawie sytuacji chłopców, przemocy rówieśniczej, zdrowia psychicznego i potrzeby systemowej polityki społecznej wobec chłopców i młodych mężczyzn

Szanowna Pani Minister,

w związku z opublikowaniem raportu Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę „Rówieśnicy 2026. Raport o przemocy rówieśniczej” zwracam się z interpelacją dotyczącą sytuacji chłopców i młodych mężczyzn jako ważnego, lecz wciąż zbyt często pomijanego obszaru polityki społecznej państwa.

Raport pokazuje bardzo poważną skalę przemocy rówieśniczej wśród dzieci i młodzieży. W kontekście polityki społecznej szczególnie istotne są wnioski dotyczące chłopców. Chłopcy częściej niż dziewczęta deklarują stosowanie bullyingu i cyberbullyingu, ale jednocześnie częściej doświadczają przemocy fizycznej.

Oznacza to, że wielu chłopców funkcjonuje w podwójnej roli: z jednej strony bywają sprawcami przemocy, z drugiej, sami wcześniej jej doświadczają. Jeżeli państwo widzi chłopców wyłącznie jako potencjalne źródło problemu, a nie jako dzieci potrzebujące wsparcia, to nie rozwiązuje problemu przemocy, lecz pozwala mu narastać.

Tematyka chłopców i mężczyzn nie powinna być traktowana jako zarzut wobec osób, które ją podnoszą. Nie jest to temat zastępczy ani „języczek uwagi” jednego posła, cytując wypowiedź p. wiceminister Gajewskiej na Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. To powinien być również obszar odpowiedzialności ministerstwa właściwego do spraw rodziny, polityki społecznej, przeciwdziałania wykluczeniu oraz wspierania dzieci i młodzieży.

Chłopcy potrzebują realnej pomocy: zajęć z rozpoznawania emocji, reagowania na przemoc, komunikacji bez agresji, rozwiązywania konfliktów, proszenia o wsparcie i budowania zdrowych relacji. Potrzebują też dorosłych, którzy swoim zachowaniem pokazują brak akceptacji dla przemocy, upokarzania i agresji. Istnieją już wartościowe inicjatywy społeczne, takie jak warsztaty „Sztama” dla chłopaków, które mogą być przykładem działań możliwych do wspierania i upowszechniania.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizowało raport „Rówieśnicy 2026” pod kątem sytuacji chłopców i młodych mężczyzn?

2. Czy ministerstwo uznaje sytuację chłopców, w tym przemoc fizyczną, samotność, trudności emocjonalne, wzorce agresji oraz brak zaufania do dorosłych, za istotny problem polityki społecznej?

3. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu wspierania chłopców, którzy doświadczają przemocy, wykluczenia, problemów emocjonalnych lub presji rówieśniczej?

4. Czy ministerstwo posiada programy lub strategie adresowane bezpośrednio do chłopców i młodych mężczyzn w zakresie zdrowia psychicznego, przeciwdziałania przemocy, przeciwdziałania samotności i budowania kompetencji społecznych?

5. Czy ministerstwo planuje przygotowanie odrębnego programu wsparcia dla chłopców i młodych mężczyzn, obejmującego emocje, relacje, odpowiedzialność, reagowanie na przemoc i przeciwdziałanie agresji?

6. Czy ministerstwo analizuje zjawisko, w którym chłopcy będący ofiarami przemocy fizycznej i rówieśniczej mogą z czasem sami wchodzić w zachowania agresywne?

7. Czy ministerstwo prowadzi lub planuje kampanie społeczne pokazujące, że chłopcy także mogą być ofiarami przemocy, także mają prawo do pomocy i także mogą mówić o emocjach bez stygmatyzacji?

8. Czy ministerstwo wspiera organizacje pozarządowe prowadzące warsztaty dla chłopców, takie jak „Sztama”, zajęcia dotyczące emocji, odpowiedzialności, granic, przeciwdziałania przemocy i komunikacji bez agresji?

9. Czy w konkursach grantowych ministerstwa istnieją lub będą istnieć priorytety dotyczące wsparcia chłopców i młodych mężczyzn?

10. Czy ministerstwo planuje współpracę z Ministerstwem Edukacji Narodowej w celu stworzenia systemowego programu wsparcia chłopców w szkołach, placówkach opiekuńczo-wychowawczych, świetlicach środowiskowych i innych instytucjach pracujących z dziećmi?

11. Czy ministerstwo dostrzega problem społecznego wzorca, zgodnie z którym chłopcy mają „radzić sobie sami”, nie zgłaszać krzywdy i nie okazywać emocji? Jeśli tak, jakie działania planuje w celu zmiany tego wzorca?

12. Czy ministerstwo analizuje wpływ przemocy rówieśniczej, samotności i braku wsparcia emocjonalnego na późniejsze funkcjonowanie młodych mężczyzn, w tym zdrowie psychiczne, relacje, rynek pracy i ryzyko zachowań przemocowych?

13. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące korzystania przez chłopców i młodych mężczyzn z pomocy psychologicznej, telefonów zaufania, poradnictwa rodzinnego, ośrodków interwencji kryzysowej i innych form wsparcia?

14. Czy ministerstwo prowadzi działania skierowane do rodziców, opiekunów i pracowników instytucji pomocowych dotyczące tego, jak rozpoznawać cierpienie chłopców, które nie zawsze wyraża się płaczem lub bezpośrednią prośbą o pomoc?

15. Czy ministerstwo planuje opracowanie rekomendacji dla placówek wsparcia dziennego, pieczy zastępczej, świetlic środowiskowych i organizacji społecznych dotyczących pracy z chłopcami doświadczającymi przemocy lub wykazującymi zachowania agresywne?

16. Czy ministerstwo zamierza uwzględnić chłopców i młodych mężczyzn jako odrębną grupę wymagającą szczególnej uwagi w dokumentach strategicznych dotyczących rodziny, dzieci, młodzieży, zdrowia psychicznego i przeciwdziałania przemocy?

17. Czy ministerstwo podejmie działania, aby tematyka chłopców i mężczyzn nie była traktowana jako problem marginalny lub ideologiczny, lecz jako pełnoprawny element polityki społecznej państwa?

18. Kiedy ministerstwo przedstawi kompleksowe stanowisko dotyczące sytuacji chłopców i młodych mężczyzn w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem przemocy rówieśniczej, zdrowia psychicznego, zaufania do dorosłych i potrzeby profilaktyki agresji?

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP