Interpelacja w sprawie wyłączenia pracowników noclegowni i schronisk dla osób bezdomnych z programu dodatków motywacyjnych dla pracowników pomocy społecznej

Szanowna Pani Ministro,

zwracam się z interpelacją w sprawie wyłączenia pracowników noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych oraz innych placówek świadczących pomoc osobom w kryzysie bezdomności z programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024-2027”.

Do mojego biura poselskiego wpłynęło wystąpienie pracowników noclegowni miejskich w Rudzie Śląskiej, którzy wskazują, że pomimo wykonywania zadań wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz bezpośredniej pracy z osobami pozostającymi w kryzysie bezdomności, nie zostali objęci programem dodatków motywacyjnych przewidzianych dla pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej.

Przedstawiona sytuacja budzi istotne wątpliwości zarówno natury prawnej, jak i społecznej. Noclegownie, schroniska dla osób bezdomnych oraz ogrzewalnie stanowią integralny element systemu pomocy społecznej w Polsce. Ich funkcjonowanie opiera się na przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a szczegółowe standardy działalności określa rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 kwietnia 2028 r. w sprawie minimalnych standardów noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych, schronisk dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi oraz ogrzewalni. Pracownicy tych placówek każdego dnia wykonują zadania związane z bezpośrednim wsparciem osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej, często wymagających całodobowej opieki, pomocy socjalnej, wsparcia psychologicznego oraz działań interwencyjnych.

Wątpliwości budzi fakt, że pracownicy wykonujący obowiązki bezpośrednio związane z pomocą społeczną pozostają poza systemem dodatków motywacyjnych, podczas gdy świadczenie to otrzymują osoby zatrudnione w innych jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, niejednokrotnie wykonujące wyłącznie zadania administracyjne lub pomocnicze. Taki stan rzeczy może prowadzić do naruszenia zasady równego traktowania pracowników wykonujących porównywalne zadania publiczne, a także pozostaje trudny do pogodzenia z deklarowanym celem programu, jakim miało być zwiększenie atrakcyjności zatrudnienia oraz docenienie osób realizujących zadania z zakresu pomocy społecznej.

Szczególne znaczenie ma również okoliczność, że w obrocie prawnym pojawiają się już rozstrzygnięcia sądów pracy przyznające pracownikom pomocy społecznej prawo do dodatku motywacyjnego pomimo wcześniejszej odmowy jego wypłaty. Wskazuje to na występowanie istotnych rozbieżności interpretacyjnych oraz może prowadzić do zwiększenia liczby sporów sądowych pomiędzy pracownikami a jednostkami samorządu terytorialnego.

Niepokój budzi również fakt, że obecny stan prawny powoduje nierówności pomiędzy pracownikami realizującymi zadania w ramach tego samego systemu pomocy społecznej. W praktyce osoby wykonujące szczególnie wymagającą i odpowiedzialną pracę z osobami w kryzysie bezdomności pozostają pozbawione świadczenia, które zgodnie z założeniami programu miało służyć poprawie warunków pracy oraz stabilizacji zatrudnienia w sektorze pomocy społecznej.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie były przesłanki wyłączenia pracowników noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych oraz ogrzewalni z programu dodatków motywacyjnych na lata 2024-2027?
2. Czy ministerstwo uznaje pracowników tych placówek za pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w rozumieniu programu dodatków motywacyjnych?
3. Ilu pracowników noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych i ogrzewalni w skali kraju nie zostało objętych programem dodatków motywacyjnych?
4. Czy ministerstwo prowadziło analizy skutków społecznych i kadrowych wyłączenia tej grupy pracowników z programu?
5. Czy ministerstwu znane są przypadki sporów sądowych dotyczących prawa pracowników placówek dla osób bezdomnych do dodatku motywacyjnego?
6. Jakie jest stanowisko ministerstwa wobec pojawiających się orzeczeń sądowych przyznających pracownikom prawo do dodatku pomimo wcześniejszej odmowy jego wypłaty?
7. Czy ministerstwo analizowało zgodność obecnych rozwiązań z konstytucyjną zasadą równości oraz zasadą równego traktowania pracowników wykonujących porównywalne zadania publiczne?
8. Czy planowane jest rozszerzenie programu dodatków motywacyjnych na pracowników noclegowni, schronisk dla osób bezdomnych i ogrzewalni?
9. Czy ministerstwo rozważa doprecyzowanie przepisów programu w celu wyeliminowania istniejących rozbieżności interpretacyjnych?
10. Jaka liczba jednostek organizacyjnych pomocy społecznej realizujących zadania na rzecz osób w kryzysie bezdomności została objęta programem, a jaka pozostaje poza jego zakresem?
11. Czy prowadzone są rozmowy z przedstawicielami samorządów oraz organizacji prowadzących placówki dla osób bezdomnych w celu rozwiązania opisanego problemu?
12. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań legislacyjnych lub interpretacyjnych mających na celu zapewnienie równego dostępu do dodatku motywacyjnego wszystkim pracownikom wykonującym zadania z zakresu pomocy społecznej, niezależnie od rodzaju jednostki organizacyjnej, w której są zatrudnieni?