Interpelacja w sprawie realizacji przez sądy obowiązków wynikających z art. 492a Kodeksu wyborczego oraz opóźnień w przekazywaniu informacji, w związku rażącym opóźnieniem przekazania przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Mokotowa informacji komisarzowi wyborczemu w Płocku II o utracie mandatu radnego przez skazanego wiceprzewodniczącego KO w Żyrardowie

Szanowny Panie Ministrze,

w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje dotyczące przypadku radnego Rady Miasta Żyrardowa, wobec którego prawomocny wyrok skutkujący utratą prawa wybieralności nie został przez długi czas przekazany właściwym organom wyborczym, pomimo obowiązku wynikającego z przepisów Kodeksu wyborczego.

Zgodnie z art. 492a § 1 Kodeksu wyborczego sąd jest zobowiązany do niezwłocznego przesłania komisarzowi wyborczemu, wojewodzie oraz przewodniczącemu właściwej rady odpisu prawomocnego orzeczenia skutkującego utratą prawa wybieralności. Mechanizm ten stanowi jeden z podstawowych instrumentów gwarantujących prawidłowe funkcjonowanie organów samorządu terytorialnego oraz zapewniających wykonywanie mandatu wyłącznie przez osoby spełniające ustawowe warunki sprawowania funkcji publicznych.

Tymczasem w przypadku Krzysztofa S. wiceprzewodniczącego Koalicji Obywatelskiej w Żyrardowie między datą uprawomocnienia się orzeczenia a przekazaniem informacji komisarzowi wyborczemu w Płocku upłynęło kilkanaście miesięcy. Sąd Rejonowy z nieznanych przyczyn zwlekał z przekazaniem wyroku komisarzowi wyborczemu w Płocku aż do 29 maja 2026 r. Ta sytuacja rodzi poważne wątpliwości dotyczące realizacji ustawowych obowiązków przez sądy oraz skuteczności nadzoru administracyjnego sprawowanego przez ministra sprawiedliwości nad funkcjonowaniem wymiaru sprawiedliwości. Trudno bowiem uznać za prawidłowe funkcjonowanie państwa sytuację, w której obowiązek określony wprost przez ustawodawcę nie jest wykonywany przez tak długi okres, a jego skutkiem jest dalsze wykonywanie mandatu publicznego przez osobę, wobec której wystąpiła ustawowa przesłanka jego wygaśnięcia.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Proszę wskazać datę uprawomocnienia się orzeczenia, datę przekazania informacji właściwym organom wyborczym oraz rzeczywisty okres między tymi zdarzeniami.
2. Proszę o wyjaśnienie Pana Ministra dlaczego wyrok skazujący wiceszefa Koalicji Obywatelskiej w Żyrardowie przez tak długi okres nie był przekazywany właściwym organom wyborczym.
3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości przeprowadziło analizę przyczyn powstałego opóźnienia? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie ustaleń tej analizy.
4. Czy w związku z przedmiotową sprawą przeprowadzono kontrolę, czynności wyjaśniające, audyt organizacyjny lub inne działania mające na celu ustalenie przyczyn niewykonania obowiązku wynikającego z art. 492a §1 Kodeksu wyborczego? Jeżeli nie, proszę wskazać przyczyny odstąpienia od takich działań.
5. Jakie mechanizmy kontrolne funkcjonują obecnie w sądach powszechnych w celu zapewnienia terminowej realizacji obowiązku wynikającego z art. 492a §1 Kodeksu wyborczego?

Z poważaniem

Maciej Małecki
Poseł na Sejm RP