Interpelacja w sprawie zagrożeń dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego oraz sytuacji pracowniczej w PKP Polskie Linie Kolejowe SA wynikających z planowanych zmian w instrukcjach służbowych i organizacji pracy

Panie Ministrze,

pragnę zwrócić uwagę Pana Ministra na poważne zaniepokojenie, jakie wśród pracowników PKP Polskie Linie Kolejowe SA budzą planowane przez zarząd spółki zmiany w instrukcjach służbowych i organizacji pracy. Środowiska pracownicze tej spółki wyrażają zdecydowany sprzeciw wobec zmian, które w naszej ocenie zagrażają bezpieczeństwu ruchu kolejowego, bezpieczeństwu podróżnych i pracowników, a jednocześnie mogą wymusić likwidację miejsc pracy. Jako priorytety wskazuje się bezpieczeństwo podróżnych i pracowników, zachowanie miejsc pracy i stabilnego zatrudnienia oraz godną płacę.

Szczególny niepokój budzą sygnalizowane zmiany prowadzące do redukcji zatrudnienia, w tym likwidacji stanowisk dyżurnych ruchu, nastawniczych, zwrotniczych i dróżników przejazdowych, a także skrócenia czasu pracy (np. zwrotniczych). Wskazuje się również na obciążanie dyżurnych ruchu dodatkowymi czynnościami niezwiązanymi bezpośrednio z prowadzeniem ruchu pociągów, zmniejszanie obsad na stanowiskach związanych z prowadzeniem ruchu pociągów oraz ograniczanie częstotliwości oględzin rozjazdów i obchodów torów do czasu wdrożenia Systemu Automatyzacji Obchodów Torów co w warunkach kolejowych ma bezpośredni związek z bezpieczeństwem ruchu.

Poważne wątpliwości dotyczą także kwestii pracowniczych o charakterze płacowym i układowym. Podnoszone są w szczególności:

- bezwzględne przestrzeganie zapisów załącznika nr 14 do zakładowego układu zbiorowego pracy, dotyczącego prac, które powinny być wykonywane przez co najmniej dwie osoby;
- przestrzeganie zapisów protokołu dodatkowego nr 16 do ZUZP w zakresie wypłat dodatku w przypadku zastępstwa za mistrza oraz dla automatyka prowadzącego zespół pracowników;
- uregulowanie zaległych wynagrodzeń części pracowników zatrudnionych na posterunkach nastawczych, którym pracodawca nie wypłacał dodatku za pracę w warunkach uciążliwych, należnego na podstawie obowiązującego do 31 grudnia 2025 r. załącznika nr 9 do ZUZP;
- wzrost wynagrodzeń pracowników od 1 czerwca 2026 r. w wysokości nie mniejszej niż w roku ubiegłym, zapewniający realną wartość wynagrodzeń, stabilność zatrudnienia oraz konkurencyjność płacową spółki na krajowym rynku pracy.

Środowiska pracownicze postulują ponadto zmiany legislacyjne i organizacyjne wzmacniające Straż Ochrony Kolei przez zwiększenie uprawnień funkcjonariuszy, przywrócenie obiektywnego i przejrzystego systemu awansów, zapewnienie realnych warunków rozwoju zawodowego oraz zwiększenie zatrudnienia odpowiadającego rzeczywistym potrzebom formacji. Podnoszona jest również sprawa sfinalizowania trwającej od kilku lat procedury przejęcia przez PKP PLK SA spółki PKP Telkol od PKP SA (zakup 100% udziałów), co zdaniem strony pracowniczej pozwoliłoby zbudować nowe kompetencje w grupie kapitałowej, stworzyć lepszą perspektywę rozwoju tej spółki oraz ustabilizować warunki pracy jej pracowników.

Mając na uwadze, że PKP Polskie Linie Kolejowe SA jest spółką o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa i bezpieczeństwa transportu publicznego, a sygnalizowane zagrożenia dotyczą bezpośrednio życia i zdrowia podróżnych, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Jakie stanowisko zajmuje Ministerstwo Infrastruktury, jako organ nadzorujący, wobec zarzutu, że planowane zmiany w instrukcjach służbowych i organizacji pracy w PKP PLK SA zagrażają bezpieczeństwu ruchu kolejowego, oraz czy ministerstwo podziela postulat zaprzestania oszczędzania na bezpieczeństwie w tej spółce?
2. Czy planowane przez zarząd PKP PLK SA zmiany organizacyjne przewidują likwidację stanowisk związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu kolejowego, dyżurnych ruchu, nastawniczych, zwrotniczych oraz dróżników przejazdowych, a jeżeli tak, ilu pracowników może to objąć i w jakim horyzoncie czasowym?
3. Czy przed wprowadzeniem zmian dotyczących zmniejszenia obsad stanowisk ruchowych, obciążania dyżurnych ruchu dodatkowymi czynnościami oraz ograniczenia częstotliwości oględzin rozjazdów i obchodów torów przeprowadzono analizę ich wpływu na bezpieczeństwo ruchu kolejowego, w szczególności do czasu wdrożenia Systemu Automatyzacji Obchodów Torów?
4. Jakie działania zamierza podjąć Pan Minister, by zapewnić rzeczywiste przestrzeganie przez zarząd PKP PLK SA zapisów zakładowego układu zbiorowego pracy, w tym załącznika nr 14 oraz protokołu dodatkowego nr 16, a także by doprowadzić do uregulowania zaległych wynagrodzeń pracowników posterunków nastawczych z tytułu dodatku za pracę w warunkach uciążliwych należnego na podstawie obowiązującego do 31 grudnia 2025 r. załącznika nr 9 do ZUZP?
5. Czy Ministerstwo Infrastruktury podejmie działania na rzecz zapewnienia pracownikom PKP PLK SA wzrostu wynagrodzeń od 1 czerwca 2026 r. w wysokości nie mniejszej niż w roku ubiegłym, gwarantującego realną wartość wynagrodzeń oraz konkurencyjność płacową spółki na rynku pracy?
6. Jakie działania podejmuje ministerstwo w sprawie wzmocnienia Straży Ochrony Kolei w zakresie zwiększenia uprawnień funkcjonariuszy, przywrócenia obiektywnego i przejrzystego systemu awansów, warunków rozwoju zawodowego oraz zwiększenia zatrudnienia w tej formacji?
7. Na jakim etapie znajduje się trwająca od kilku lat procedura przejęcia przez PKP PLK SA spółki PKP Telkol od PKP SA przez zakup 100% jej udziałów i czy ministerstwo zamierza doprowadzić ją do finalizacji?
8. Czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza doprowadzić do wznowienia i kontynuowania dialogu społecznego z przedstawicielami strony związkowej w PKP PLK SA?