Interpelacja w sprawie zapewnienia spójności zakupów uzbrojenia finansowanych z instrumentu SAFE z dokumentami strategicznymi i planowaniem modernizacji technicznej Sił Zbrojnych RP

Szanowny Panie Premierze,

w ostatnich dniach opinia publiczna została poinformowana o zawarciu przez Ministerstwo Obrony Narodowej szeregu umów dotyczących zakupów uzbrojenia i sprzętu wojskowego finansowanych lub przewidzianych do finansowania z unijnego instrumentu SAFE. Według komunikatu MON z 1 czerwca 2026 r. wartość uzbrojenia zakontraktowanego w polskich zakładach zbrojeniowych w ramach programu SAFE przekracza 120 mld zł, a zakupy obejmują m.in. artylerię, wozy bojowe, systemy przeciwdronowe, wyposażenie żołnierza oraz elementy Tarczy Wschód.

Instrument SAFE jest mechanizmem pożyczkowym Unii Europejskiej, którego celem jest zwiększenie zdolności obronnych państw członkowskich oraz wzmocnienie europejskiej bazy przemysłowo-obronnej. Z komunikatu KPRM z 27 lutego 2026 r. wynika, że Polska ma otrzymać ponad 43,7 mld euro, tj. ponad 180 mld zł pożyczki, w perspektywie lat 2026–2030, a środki mają zostać przeznaczone m.in. na Tarczę Wschód, systemy antydronowe, obronę przeciwlotniczą, artylerię, amunicję oraz infrastrukturę transportową o znaczeniu wojskowym.

Jednocześnie w publikacjach prasowych pojawiły się wątpliwości dotyczące tempa finalizowania umów, przejrzystości podstaw planistycznych oraz relacji tych zakupów do dokumentów strategicznych państwa. Skala programu SAFE oraz tempo zawierania umów mogą rodzić duże ryzyko niedostatecznej koordynacji między dokumentami strategicznymi, planami operacyjnymi i planami modernizacji technicznej.

Istotne jest także zapewnienie parlamentarnej kontroli nad wykorzystaniem finansowania dłużnego, przy poszanowaniu wymogów ochrony informacji niejawnych. Brak cyklicznego, ustandaryzowanego raportowania może utrudniać ocenę, czy środki z pożyczki SAFE są wydatkowane w sposób spójny, racjonalny i zgodny z rzeczywistymi potrzebami Sił Zbrojnych RP.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Jakie umowy, umowy ramowe, aneksy lub decyzje zakupowe zostały dotychczas zawarte albo zatwierdzone w ramach finansowania SAFE? Proszę o podanie jawnych informacji dotyczących nazwy programu, wykonawcy, wartości, trybu zamówienia, planowanego harmonogramu dostaw oraz jednostki odpowiedzialnej za realizację.

2. Które zakupy w ramach SAFE są realizowane jako wspólne zamówienia z innymi państwami, a które jako zamówienia pojedynczego państwa członkowskiego?

3. Czy każdy zakup zgłoszony do finansowania SAFE został przypisany do konkretnego programu operacyjnego lub pozycji Planu Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP? Proszę o przedstawienie tabelarycznego zestawienia w zakresie informacji jawnych.

4. Kiedy i przez jaki organ zatwierdzono krajową listę projektów przeznaczonych do finansowania z SAFE oraz czy ta lista była przedmiotem uzgodnień między MON, Sztabem Generalnym WP, Agencją Uzbrojenia, Ministerstwem Finansów i KPRM?

5. Jakie działania podjęto, aby zapewnić zdolności produkcyjne polskiego przemysłu obronnego, bezpieczeństwo łańcuchów dostaw oraz zgodność z wymogami SAFE dotyczącymi pochodzenia komponentów i kontroli nad modyfikacją sprzętu?

6. Jakie mechanizmy nadzoru wewnętrznego funkcjonują w MON i Agencji Uzbrojenia przy realizacji projektów SAFE, w tym w zakresie zarządzania ryzykiem, kontroli kosztów, konfliktu interesów, zmian harmonogramów i ewentualnych kar umownych?

7. Czy minister obrony narodowej przewiduje cykliczne przedstawianie Sejmowi informacji o realizacji programu SAFE? Jeśli tak, to w jakim trybie i z jaką częstotliwością?

8. Ile wyniesie całkowity koszt spłaty pożyczki SAFE dla Polski do 2070 roku?

Z poważaniem