Interpelacja w sprawie obowiązku uchwalania uchwał krajobrazowych

Szanowny Panie Ministrze,

w jednym ze swoich wystąpień do Ministerstwa Rozwoju i Technologii sprzed dwóch lat poruszyłam kwestię upowszechnienia przyjmowania przez gminy uchwał krajobrazowych. W odpowiedzi ówczesne kierownictwo resortu wskazało, że obowiązujące przepisy pozostawiają gminom swobodę w zakresie podejmowania decyzji o uchwaleniu zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń. Jednocześnie od wejścia w życie tzw. ustawy krajobrazowej nadal jedynie niewielka część gmin zdecydowała się na przyjęcie takich regulacji, mimo że problem chaosu reklamowego pozostaje widoczny w wielu miejscach w Polsce.

Nadmierna i nieuporządkowana ekspozycja reklam wpływa nie tylko na estetykę przestrzeni publicznej, lecz także na jakość życia mieszkańców, bezpieczeństwo ruchu drogowego, ochronę krajobrazu kulturowego i przyrodniczego oraz atrakcyjność turystyczną miejscowości. Dotyczy to szczególnie centrów miast, obszarów zabytkowych, miejscowości uzdrowiskowych i turystycznych oraz terenów o wysokich walorach krajobrazowych.

W związku z trwającą reformą planowania przestrzennego zasadne wydaje się ponowne rozważenie, czy obecny model oparty wyłącznie na fakultatywnym przyjmowaniu uchwał krajobrazowych pozwala skutecznie realizować cele ustawy krajobrazowej, czy też konieczne jest wprowadzenie rozwiązań zapewniających szersze stosowanie tego instrumentu albo ustanowienie minimalnych standardów ochrony przestrzeni publicznej przed chaosem reklamowym.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii przeprowadziło analizę skuteczności obecnego modelu fakultatywnego w zakresie uchwalania uchwał krajobrazowych?
2. Jakie wnioski wynikają z analizy liczby obowiązujących uchwał krajobrazowych oraz tempa ich przyjmowania przez gminy od momentu wejścia w życie ustawy krajobrazowej?
3. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązku uchwalania uchwał krajobrazowych przez wszystkie gminy lub określone kategorie gmin, np. miasta wojewódzkie, miasta na prawach powiatu, gminy uzdrowiskowe, turystyczne lub posiadające obszary objęte szczególną ochroną krajobrazu?
4. Czy rozważane jest wprowadzenie obowiązku określenia zasad sytuowania reklam przynajmniej w centrach miejscowości, obszarach zabytkowych lub wzdłuż głównych ciągów komunikacyjnych?
5. Jakie argumenty przemawiają obecnie za utrzymaniem całkowicie dobrowolnego charakteru uchwał krajobrazowych?
6. Czy ministerstwo posiada dane wskazujące, jakie są najczęstsze przyczyny niepodejmowania przez gminy prac nad uchwałami krajobrazowymi? Jeśli tak, to proszę o ich udostępnienie.
7. Czy ministerstwo analizowało rozwiązania funkcjonujące w innych państwach europejskich, w których regulacje dotyczące reklam zewnętrznych mają charakter obligatoryjny lub bardziej restrykcyjny niż w Polsce? Jeśli tak, to jakie wnioski płyną z tych analiz?
8. Czy planowane są zmiany legislacyjne zmierzające do ustanowienia minimalnych, obowiązkowych standardów ochrony krajobrazu przed nadmierną ekspozycją reklam niezależnie od przyjęcia uchwały krajobrazowej przez daną gminę?
9. Czy ministerstwo rozważa powiązanie obowiązku uchwalenia uchwały krajobrazowej z reformą planowania przestrzennego i wdrażaniem planów ogólnych gmin?
10. Czy w ocenie ministerstwa pozostawienie pełnej swobody samorządom pozwoli na osiągnięcie celów ustawy krajobrazowej w przewidywalnej perspektywie czasowej?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP