Interpelacja w sprawie kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów przez spółkę

Zwraca się uwagę na sprzeczność praktyki organów podatkowych i orzecznictwa sądów administracyjnych co do kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów przez spółkę transparentną podatkowo. Z dostępnych informacji wynika, że organa Krajowej Administracji Skarbowej kwalifikują przychody wspólników (osób fizycznych) spółki jawnej i innych spółek transparentnych podatkowo ze zbycia udziałów jako przychód z kapitałów pieniężnych opodatkowany stawką 19%, zamiast jako przychód z działalności gospodarczej. Między innymi uniemożliwia to opodatkowanie takiego zbycia ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Takie podejście organów wydaje się wprost sprzeczne z art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce uznaje się za przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie spółka niebędąca osobą prawną zawsze prowadzi działalność gospodarczą, co wynika z art. 22 §1 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym spółka jawna (a więc również inne spółki osobowe) prowadzi przedsiębiorstwo. Tymczasem przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 551 Kodeksu cywilnego).

Natomiast kluczowe znaczenie ma fakt, że stanowisko organów podatkowych jest sprzeczne z ukształtowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Przesądza o tym przede wszystkim uchwała składu 7 sędziów NSA z 20 maja 2013 r. (sygn. II FPS 6/12), a także późniejsze wyroki NSA: z 7 lipca 2021 r. (sygn. II FSK 3591/18), z 19 grudnia 2019 r. (sygn. II FSK 615/18 i II FSK 455/18) oraz z 5 czerwca 2019 r. (sygn. II FSK 1915/17). Prowadzi to do sytuacji, w której podatnicy prowadzą działalność w warunkach niepewności co do stosowania przepisów prawa podatkowego, narażając się na długoletnie spory przed sądami administracyjnymi, a także na odpowiedzialność karnoskarbową. Stoi to w rażącej sprzeczności z zasadą zaufania do organów podatkowych, wynikającą z Ordynacji podatkowej, a także z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego, legalizmu i równego traktowania. Jednocześnie organa podatkowe narażają budżet państw na zwrot nienależnie pobranego podatku wraz z odsetkami na skutek uchylania ich decyzji przez sądy administracyjne.

Wobec powyższego zasadne są pytania:

1. Jaka jest dokładnie skala opisanego zjawiska?
2. Na jakie koszty naraża to budżet państwa?
3. Jakie mechanizmy nadzorcze minister zamierza zastosować w celu zapewnienia respektowania przez organa podatkowe orzecznictwa sądów administracyjnych?