Interpelacja w sprawie sprzeczności praktyki organów podatkowych i orzecznictwa sądów administracyjnych co do kwalifikacji podatkowej przychodów ze zbycia udziałów przez spółkę transparentną podatkowo

Szanowny Panie Ministrze,

z dostępnych informacji oraz naszej praktyki wynika, że organy Krajowej Administracji Skarbowej kwalifikują przychody wspólników (osób fizycznych) spółki jawnej i innych spółek transparentnych podatkowo ze zbycia udziałów jako przychód z kapitałów pieniężnych opodatkowany stawką 19%, zamiast jako przychód z działalności gospodarczej. Między innymi uniemożliwia to opodatkowanie takiego zbycia ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Takie podejście organów jest wprost sprzeczne z art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym, jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce uznaje się za przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie spółka niebędąca osobą prawną zawsze prowadzi działalność gospodarczą, co wynika z art. 22 § 1 Kodeksu spółek handlowych, zgodnie z którym spółka jawna (a więc również inne spółki osobowe) prowadzi przedsiębiorstwo. Tymczasem przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 551 Kodeksu cywilnego).

Natomiast kluczowe znaczenie ma fakt, że stanowisko organów podatkowych jest sprzeczne z ukształtowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Przesądza o tym przede wszystkim uchwała składu 7 sędziów NSA z 20 maja 2013 r. (sygn. II FPS 6/12), a także późniejsze wyroki NSA: z 7 lipca 2021 r. (sygn. II FSK 3591/18), z 19 grudnia 2019 r. (sygn. II FSK 615/18 i II FSK 455/18) oraz z 5 czerwca 2019 r. (sygn. II FSK 1915/17).

Prowadzi to do sytuacji, w której podatnicy prowadzą działalność w warunkach niepewności co do stosowania przepisów prawa podatkowego, narażając się na długoletnie spory przed sądami administracyjnymi, a także na odpowiedzialność karnoskarbową. Stoi to w rażącej sprzeczności z zasadą zaufania do organów podatkowych, wynikającą z Ordynacji podatkowej, a także z konstytucyjnymi zasadami demokratycznego państwa prawnego, legalizmu i równego traktowania.

Jednocześnie organy podatkowe narażają budżet państwa na zwrot nienależnie pobranego podatku wraz z odsetkami na skutek uchylania ich decyzji przez sądy administracyjne.

Wobec powyższego zasadne jest ustalenie przez ministrów, jaka jest dokładnie skala opisanego zjawiska, na jakie koszty naraża to budżet państwa oraz jakie mechanizmy nadzorcze minister zamierza zastosować w celu zapewnienia respektowania przez organy podatkowe orzecznictwa sądów administracyjnych?

Z wyrazami szacunku

Łukasz Schreiber