Interpelacja w sprawie przyczyn wykreślenia budowy drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego z projektu KPEiK oraz zagrożeń dla bezpieczeństwa energetycznego państwa

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z informacjami dotyczącymi wykreślenia z projektu aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (KPEiK) inwestycji polegającej na budowie drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego, zwracam się z prośbą o przedstawienie wyjaśnień dotyczących powodów tej decyzji oraz jej potencjalnych skutków dla bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej i całego regionu Europy Środkowej i Wschodniej.

Rurociąg Pomorski stanowi jeden z kluczowych elementów infrastruktury przesyłowej ropy naftowej w Polsce, zapewniający połączenie stanowisk rozładunkowych w Naftoport sp. z o.o. w Gdańsku z bazami surowcowymi i rafineriami w centralnej części kraju. Projekt budowy drugiej nitki tej magistrali był od lat przedstawiany jako strategiczna inwestycja zwiększająca bezpieczeństwo dostaw ropy naftowej, dająca szansę na większą dywersyfikację kierunków dostaw oraz odporność państwa na zakłócenia geopolityczne.

Obecna sytuacja międzynarodowa wskazuje jednoznacznie na wzrost znaczenia infrastruktury naftowej zlokalizowanej na terytorium Polski. W maju Rosja wstrzymała przesył ropy naftowej rurociągami z Kazachstanu do wschodnioniemieckiej rafinerii PCK Schwedt, która jest głównym dostawcą paliw w Berlinie i Brandenburgii. Dostawy w tej rafinerii mają również swój udział w bilansowaniu rynku polskiego. Spółka PERN SA deklaruje, że dysponuje infrastrukturą, która umożliwia szybkie uruchomienie dostaw ropy naftowej do PCK Schwedt przez Naftoport w Gdańsku. PERN SA deklaruje, że jest gotowy dostarczyć około 2 mln ton surowca rocznie dodatkowo obciążając istniejącą nitkę rurociągu północnego.

Powoduje to, że obecnie polski system przesyłowy staje się kluczowym elementem zaopatrzenia Polski i regionu w ropę naftową.

Niezrozumiała zatem wydaje się decyzja o rezygnacji z priorytetowego traktowania inwestycji zwiększającej możliwości przesyłowe pomiędzy Naftoportem a krajowym systemem rurociągowym.

Obecna nitka Rurociągu Pomorskiego oddana została do eksploatacji w 1975 roku, tym samym w ubiegłym roku minęło 50 lat jego eksploatacji. W przypadku długotrwałej awarii lub działań sabotażowych Polska nie posiada alternatywnej drogi transportu ropy naftowej – jednego z kluczowych surowców dla funkcjonowania polskiej gospodarki. Należy podkreślić, że dla budowy drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego zostały już wydane kluczowe decyzje administracyjne, w tym decyzje środowiskowe i pozwolenia umożliwiające rozpoczęcie realizacji inwestycji. Według dostępnych informacji proces przygotowawczy został zakończony już w 2023 roku. Pomimo tego do chwili obecnej nie rozpoczęto prac budowlanych ani nie przedstawiono harmonogramu realizacji przedsięwzięcia.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie były przyczyny wykreślenia budowy drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego z projektu aktualizacji KPEiK?
2. Jaka była rekomendacja ze strony operatora systemu przesyłowego PERN SA, który posiada największą wiedzę merytoryczną w tym zakresie?
3. Czy decyzja była konsultowana z Ministerstwem Obrony Narodowej, Rządowym Centrum Bezpieczeństwa oraz partnerami zagranicznymi korzystającymi z polskiej infrastruktury przesyłowej?
4. Czy rząd posiada aktualne analizy dotyczące wpływu ewentualnego ograniczenia przez Federację Rosyjską przesyłu ropy kazachskiej na bezpieczeństwo energetyczne Polski i państw regionu?
5. Czy prowadzono rozmowy ze stroną niemiecką dotyczące zwiększenia wykorzystania Naftoportu oraz polskiego systemu rurociągowego w przypadku zakłóceń dostaw ze wschodu?
6. Jakie są obecnie rzeczywiste zdolności przesyłowe Rurociągu Pomorskiego oraz czy bez budowy drugiej nitki infrastruktura ta będzie w stanie obsłużyć zwiększone zapotrzebowanie krajowe i regionalne?
7. Na jakim etapie znajduje się obecnie projekt budowy drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego?
8. Jakie decyzje administracyjne zostały już wydane dla tej inwestycji i jaki jest termin ich obowiązywania?
9. Czy istnieje ryzyko utraty ważności wydanych pozwoleń i decyzji administracyjnych w związku z brakiem rozpoczęcia budowy?
10. Jakie środki finansowe zostały dotychczas przeznaczone na przygotowanie inwestycji oraz jakie były koszty prac projektowych i uzyskania decyzji administracyjnych?
11. Czy rząd planuje powrót do realizacji inwestycji, a jeśli tak — w jakim terminie może nastąpić rozpoczęcie budowy?
12. Czy analizowano możliwość uznania drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego za inwestycję o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa energetycznego Unii Europejskiej i ubiegania się o wsparcie finansowe ze środków europejskich?