Interpelacja w sprawie zasad finansowania pobytu mieszkańców w domach pomocy społecznej

Szanowna Pani Ministro,

do mojego biura poselskiego wpłynęła uchwała nr XXVII/296/2026 Rady Miasta Marki z dnia 27 maja 2026 r. dotycząca stanowiska w sprawie kierunków zmian przepisów prawa w zakresie zasad finansowania wsparcia w domach pomocy społecznej. Z uwagi na społeczne i systemowe znaczenie poruszanej kwestii wnoszę o zajęcie stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Rada Miasta Marki zwraca uwagę na wyzwania, z jakimi mierzą się jednostki samorządu terytorialnego w kontekście obecnego brzmienia art. 61 oraz art. 96 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Z przedstawionej argumentacji wynika, że w obecnym systemie prawnym budżet gminy staje się głównym źródłem finansowania wsparcia, nawet w przypadkach, gdy mieszkaniec dysponuje znaczącym majątkiem osobistym. Rada Miasta wskazuje, że przy obecnych rozwiązaniach, po odejściu podopiecznego, składniki jego majątku przechodzą na spadkobierców bez uwzględnienia wcześniejszego wsparcia udzielonego z publicznych środków gminy.

Wnioskodawca podnosi, że obecne ramy prawne nie przewidują mechanizmów pozwalających na urealnienie partycypacji w kosztach wsparcia z masy spadkowej, co według Rady Miasta wpływa na dysproporcję w zabezpieczaniu zasobów gminnych niezbędnych do realizacji innych zadań na rzecz lokalnej wspólnoty. Celem postulowanej dyskusji jest wypracowanie rozwiązań, które lepiej godziłyby ochronę interesów osób potrzebujących z zasadami racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie jest stanowisko ministerstwa w kontekście postulatu Rady Miasta Marki dotyczącego rozważenia rozwiązań pozwalających na partycypację gminy w kosztach wsparcia z masy spadkowej po zmarłym mieszkańcu, z zachowaniem zasad sprawiedliwości społecznej?
2. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę przeprowadzenia debaty lub analizy wpływu obecnych przepisów na trwałość finansową gmin w kontekście zapewniania długoterminowego wsparcia w DPS?
3. Czy istnieją dane, które pozwoliłyby oszacować skalę sytuacji, w których po zmarłych podopiecznych posiadających majątek, gmina nie ma możliwości uzyskania zwrotu części poniesionych nakładów na ich utrzymanie?

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP