Interpelacja w sprawie reformy systemu TBS/SIM w kontekście rządowych planów legislacyjnych dotyczących mieszkalnictwa społecznego

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z zapowiedziami rządu dotyczącymi przyjęcia do końca roku pakietu kilkunastu ustaw służących realizacji strategicznych celów polityki państwa, w tym w obszarze mieszkalnictwa i deregulacji, zwracam się z interpelacją dotyczącą miejsca i zakresu reformy systemu towarzystw budownictwa społecznego oraz społecznych inicjatyw mieszkaniowych w planowanych działaniach legislacyjnych rządu.

Z napływających do biur poselskich sygnałów mieszkańców wynika, że obecny model funkcjonowania TBS/SIM wymaga pilnej i systemowej reformy. W szczególności wskazuje się na narastający problem gwałtownie rosnących czynszów, które w niektórych przypadkach sięgają ponad 30 zł/m2, przy jednoczesnym wzroście kosztów utrzymania lokali i mediów.

W ocenie mieszkańców system, który pierwotnie miał realizować konstytucyjną zasadę zaspokajania potrzeb mieszkaniowych obywateli, w praktyce coraz częściej prowadzi do sytuacji przeciążenia finansowego najemców oraz braku przejrzystości w zarządzaniu zasobami. Szczególne zastrzeżenia budzi fakt, że:

- najemcy partycypują w kosztach budowy (20-30%) oraz ponoszą inne opłaty inwestycyjne,
- mimo wieloletniej spłaty zobowiązań kredytowych, nadal naliczane są składniki czynszu związane z budową,
- brak jest jednolitych zasad kontroli nad spółkami TBS/SIM,
- nie istnieje realny wpływ mieszkańców na zarządzanie zasobami, mimo ich finansowego udziału w inwestycjach,
- system nie przewiduje w sposób jednoznaczny możliwości wykupu mieszkań po spłacie kosztów budowy.

W przestrzeni publicznej oraz w pracach komisji sejmowych wielokrotnie podnoszono również problem finansowania nowych inwestycji z bieżących czynszów mieszkańców („wspólny worek”), co rodzi pytania o przejrzystość i efektywność systemu.

W związku z zapowiadanym szerokim pakietem reform legislacyjnych w obszarze mieszkalnictwa zasadnym jest uzyskanie informacji, czy rząd planuje kompleksowe ujęcie problematyki TBS/SIM w tych pracach oraz w jakim zakresie postulaty strony społecznej zostaną uwzględnione.

Zwracamy się zatem do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy w ramach zapowiadanego pakietu kilkunastu ustaw dotyczących realizacji polityki rządu przewidziano kompleksową reformę systemu TBS/SIM?

2. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje wprowadzenie mechanizmów ograniczających wzrost czynszów w zasobach TBS/SIM, w szczególności w oparciu o rzeczywiste koszty eksploatacji i spłaty zobowiązań?

3. Czy w planowanych zmianach legislacyjnych uwzględniono rozwiązania dotyczące możliwości wykupu mieszkań przez najemców po spłacie kosztów budowy?

4. W jaki sposób rząd zamierza zapewnić przejrzystość finansową oraz skuteczny nadzór nad działalnością spółek TBS/SIM?

5. Czy planowane są zmiany w zakresie sposobu ustalania czynszu, w szczególności odejście od mechanizmów, które powodują utrzymywanie opłat inwestycyjnych po spłacie kredytów?

6. Czy rząd rozważa wprowadzenie realnych mechanizmów udziału przedstawicieli mieszkańców w zarządzaniu zasobami TBS/SIM?

Z poważaniem

Robert Warwas