Interpelacja w sprawie warunków cieplnych w szkołach oraz przygotowania polskiego systemu oświaty do skutków zmian klimatycznych

Szanowna Pani Minister,

w ostatnich latach Polska doświadcza coraz częstszych i coraz bardziej intensywnych fal upałów. Szczególnie widoczne było to w czerwcu 2024 r., wrześniu 2024 r. oraz w kolejnych miesiącach, kiedy w wielu szkołach temperatura w salach lekcyjnych przekraczała 30°C, a w niektórych przypadkach osiągała nawet wyższe wartości.

Paradoksalnie obowiązujące przepisy szczegółowo regulują sytuację zbyt niskiej temperatury w szkołach i przewidują możliwość zawieszenia zajęć, gdy nie można zapewnić co najmniej 18°C w pomieszczeniach przeznaczonych do nauki. Jednocześnie brak jest analogicznych, jednoznacznych regulacji dotyczących temperatur maksymalnych, mimo że wysoka temperatura stanowi realne zagrożenie dla zdrowia, bezpieczeństwa i efektywności procesu edukacyjnego.

Ministerstwo Edukacji Narodowej wielokrotnie zapowiadało podjęcie działań w tym zakresie. W przestrzeni publicznej pojawiały się informacje o planowanych zmianach dotyczących organizacji pracy szkół podczas upałów, skracania lekcji czy możliwości przechodzenia na naukę zdalną. Jednocześnie samorządy, dyrektorzy szkół oraz nauczyciele nadal pozostają w dużej mierze pozostawieni sami sobie, a problem infrastrukturalnego przygotowania szkół do wysokich temperatur wydaje się być marginalizowany.

Coraz częściej mówi się o transformacji klimatycznej, zielonej gospodarce czy adaptacji państwa do skutków zmian klimatu. Tymczasem trudno mówić o odpowiedzialnej polityce państwa, gdy setki tysięcy uczniów i pracowników oświaty uczą się oraz pracują w budynkach, które nie są przystosowane do funkcjonowania podczas wielodniowych fal upałów.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi ewidencję szkół wyposażonych w systemy klimatyzacji, chłodzenia lub wentylacji mechanicznej? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie danych.
2. Ile szkół podstawowych i ponadpodstawowych posiada obecnie klimatyzowane:
   • sale lekcyjne,
   • świetlice,
   • biblioteki,
   • sale gimnastyczne,
   • pomieszczenia administracyjne?
3. Czy MEN ma dane dotyczące temperatur panujących w szkołach podczas fal upałów w latach 2024–2025?
4. Czy MEN przeprowadzało analizy wpływu wysokich temperatur na zdrowie uczniów, nauczycieli oraz pozostałych pracowników oświaty?
5. Jaką maksymalną temperaturę w sali lekcyjnej MEN uznaje za bezpieczną dla prowadzenia zajęć dydaktycznych?
6. Dlaczego w obowiązujących przepisach określono temperaturę minimalną, natomiast nie określono temperatury maksymalnej?
7. Jakie działania legislacyjne zostały podjęte od września 2024 r. w celu uregulowania organizacji pracy szkół podczas upałów?
8. Na jakim etapie znajdują się zapowiadane przez MEN zmiany dotyczące funkcjonowania szkół podczas wysokich temperatur?
9. Kiedy planowane jest wejście w życie nowych regulacji?
10. Czy MEN rozważa wprowadzenie ustawowej maksymalnej temperatury w pomieszczeniach przeznaczonych do nauki?
11. Czy MEN analizowało rozwiązania funkcjonujące w innych państwach Unii Europejskiej dotyczące dopuszczalnych temperatur w szkołach?
12. Jakie środki finansowe przeznaczono w latach 2024–2026 na dostosowanie infrastruktury szkolnej do skutków zmian klimatycznych?
13. Ile środków przekazano jednostkom samorządu terytorialnego na:
    • modernizację systemów wentylacji,
    • montaż klimatyzacji,
    • zacienianie budynków,
    • poprawę efektywności energetycznej szkół?
14. Ile szkół skorzystało z programów wsparcia dotyczących poprawy warunków cieplnych budynków?
15. Czy MEN planuje uruchomienie ogólnopolskiego programu finansowania klimatyzacji i wentylacji w szkołach?
16. Czy MEN przewiduje wsparcie dla szkół znajdujących się w budynkach zabytkowych lub wielkopłytowych, w których problem przegrzewania pomieszczeń występuje szczególnie często?
17. Czy MEN analizowało wpływ wysokich temperatur na wyniki egzaminów zewnętrznych, koncentrację uczniów oraz frekwencję?
18. Ile szkół w latach 2024–2025 skróciło zajęcia lub zmieniło organizację pracy z powodu wysokich temperatur?
19. Czy MEN ma dane dotyczące liczby przypadków zasłabnięć uczniów i pracowników szkół związanych z upałami?
20. Czy MEN zamierza opracować krajowe standardy bezpieczeństwa dotyczące funkcjonowania szkół podczas ekstremalnych zjawisk pogodowych, w tym fal upałów?

W obliczu postępujących zmian klimatycznych konieczne jest odejście od doraźnych działań i przerzucania odpowiedzialności wyłącznie na dyrektorów szkół oraz samorządy. Państwo powinno nie tylko określić jasne standardy bezpieczeństwa, ale również zapewnić realne finansowanie modernizacji infrastruktury edukacyjnej. Trudno bowiem zaakceptować sytuację, w której państwo nakłada obowiązek zapewnienia minimalnej temperatury zimą, jednocześnie nie oferując równie skutecznej ochrony uczniom i pracownikom oświaty podczas coraz częstszych fal upałów.

Z wyrazami szacunku

Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP