Interpelacja w sprawie planowanych zmian dotyczących prac domowych oraz ich wpływu na obciążenie nauczycieli

Szanowna Pani Minister,

Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów, przewidujący zmiany w zakresie zadawania i weryfikacji prac domowych w szkołach podstawowych.

Z informacji przedstawionych przez ministerstwo wynika, że nauczyciele klas IV-VIII będą mogli zadawać uczniom prace domowe o charakterze pisemnym lub praktyczno-technicznym. Prace te nadal nie będą obowiązkowe, jednak nauczyciel będzie zobowiązany do ich sprawdzenia i przekazania każdemu uczniowi informacji zwrotnej. Jednocześnie przy ustalaniu oceny rocznej nauczyciel będzie mógł uwzględnić systematyczność wykonywania prac domowych przez ucznia.

Projekt wywołał liczne obawy środowiska nauczycielskiego. Nauczyciele wskazują, że obowiązek indywidualnego sprawdzania wszystkich wykonanych prac domowych oraz formułowania informacji zwrotnej dla każdego ucznia może prowadzić do znacznego zwiększenia obciążeń administracyjnych i czasowych. W praktyce wielu nauczycieli prowadzi zajęcia w kilku oddziałach liczących po kilkudziesięciu uczniów, co może oznaczać konieczność analizy nawet kilkuset prac tygodniowo.

W opinii nauczycieli rozwiązanie to może okazać się trudne do realizacji bez ograniczenia czasu przeznaczanego na przygotowanie zajęć, rozwój zawodowy czy bezpośrednią pracę z uczniami.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie analizy i badania poprzedziły przygotowanie projektowanych zmian dotyczących prac domowych?

2. Czy ministerstwo przeprowadziło ocenę skutków regulacji w zakresie dodatkowego czasu pracy nauczycieli wynikającego z obowiązku sprawdzania każdej wykonanej pracy domowej i udzielania informacji zwrotnej?

3. Jakie jest szacowane średnie dodatkowe obciążenie czasowe nauczyciela wynikające z projektowanych zmian?

4. Czy podczas konsultacji społecznych zgłaszano uwagi dotyczące nadmiernego obciążenia nauczycieli nowymi obowiązkami? Jeśli tak, w jaki sposób zostały one uwzględnione?

5. W jaki sposób nauczyciel ma dokumentować przekazanie informacji zwrotnej uczniowi oraz systematyczność wykonywania prac domowych?

6. Czy ministerstwo przewiduje jednolite wytyczne dotyczące formy informacji zwrotnej, aby uniknąć nadmiernej biurokracji i rozbieżności interpretacyjnych pomiędzy szkołami?

7. Czy nauczyciel będzie zobowiązany do udzielania pisemnej informacji zwrotnej każdemu uczniowi, czy dopuszczalne będą również inne formy, np. ustne omówienie zadania na lekcji?

8. W jaki sposób planowane jest uwzględnianie systematyczności wykonywania prac domowych przy ustalaniu oceny rocznej, skoro zgodnie z założeniami prace te mają pozostać nieobowiązkowe?

9. Czy ministerstwo nie dostrzega ryzyka powstania nierówności pomiędzy uczniami wynikających z różnej interpretacji pojęcia „systematyczności“ przez poszczególnych nauczycieli?

10. Czy rozważano alternatywne rozwiązania, które pozwoliłyby motywować uczniów do samodzielnej pracy bez nakładania na nauczycieli obowiązku indywidualnego sprawdzania każdej wykonanej pracy domowej?

11. Czy ministerstwo przewiduje zwiększenie liczby godzin przeznaczonych na realizację obowiązków nauczycieli lub inne mechanizmy rekompensujące dodatkowy nakład pracy wynikający z projektowanych przepisów?

12. Jakie efekty edukacyjne mają zostać osiągnięte dzięki proponowanym zmianom i na jakich danych lub badaniach oparto założenie, że rozwiązanie to zwiększy motywację uczniów do samodzielnej nauki?

Wobec licznych głosów środowiska nauczycielskiego wskazujących na praktyczne trudności w realizacji projektowanych obowiązków, proszę o przedstawienie szczegółowego uzasadnienia planowanych zmian oraz wyników analiz potwierdzających ich wykonalność w warunkach funkcjonowania polskich szkół.

Z poważaniem

Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP