Interpelacja w sprawie zapewnienia ciągłości rehabilitacji szpitalnej na oddziałach neurologicznych i kardiologicznych oraz zaprzestania praktyki faktycznego wygaszania rehabilitacji w soboty i niedziele

Szanowna Pani Minister,

rehabilitacja szpitalna jest jednym z kluczowych elementów procesu leczenia pacjentów po udarach mózgu, incydentach kardiologicznych, operacjach kardiochirurgicznych, zabiegach naczyniowych, urazach i ciężkich hospitalizacjach. Nie jest dodatkiem do leczenia, nie jest świadczeniem drugorzędnym i nie powinna być traktowana jako obszar, na którym można dokonywać prostych oszczędności organizacyjnych.

Oszczędzanie na rehabilitacji, zwłaszcza poprzez ograniczanie jej dostępności w soboty i niedziele, należy uznać za skrajną nieodpowiedzialność. W przypadku wielu pacjentów każdy dzień systematycznej terapii ma znaczenie. Dotyczy to szczególnie pacjentów neurologicznych, u których powrót funkcji ruchowych, mowy, równowagi, połykania i samoobsługi wymaga regularnych, powtarzalnych ćwiczeń. Dotyczy to również pacjentów kardiologicznych, u których odbudowa wydolności organizmu musi następować stopniowo, pod nadzorem i według zaplanowanego programu.

Ochrona zdrowia nie jest linią produkcyjną, którą można wyłączyć w piątek po południu i uruchomić ponownie w poniedziałek rano bez żadnych strat. Organizm pacjenta nie zatrzymuje procesu choroby na weekend. Nie zatrzymuje się utrata siły mięśniowej, ryzyko przykurczów, pogorszenie równowagi, obniżenie tolerancji wysiłku, lęk przed ruchem ani ryzyko utrwalenia niesamodzielności.

W rehabilitacji szczególnie ważna jest ciągłość. Przerwanie ćwiczeń na sobotę i niedzielę nie jest wyłącznie przerwą organizacyjną. W wielu przypadkach oznacza realne zahamowanie procesu powrotu do zdrowia, spadek motywacji pacjenta, cofnięcie części osiągniętych efektów oraz zmarnowanie pracy wykonanej przez pacjenta i personel medyczny w poprzednich dniach.

Pacjent, który przez kilka dni uczy się ponownie siadać, wstawać, chodzić, ćwiczyć niedowładną kończynę, kontrolować oddech lub wykonywać podstawowe czynności dnia codziennego, nie powinien być pozostawiany bez kontynuacji terapii tylko dlatego, że system organizacyjny nie przewiduje rehabilitacji w weekend. Takie podejście jest sprzeczne z logiką nowoczesnej medycyny, interesem pacjenta i racjonalnością finansów publicznych.

Brak ciągłości rehabilitacji może prowadzić do dłuższej hospitalizacji, większego ryzyka powikłań, ponownych przyjęć do szpitala, większego zapotrzebowania na opiekę długoterminową, większego obciążenia rodzin oraz wyższych kosztów rent, świadczeń i pomocy społecznej. Pozorna oszczędność na weekendowej rehabilitacji może więc generować znacznie wyższe koszty po stronie państwa.

Rehabilitacja jest leczeniem. Jeżeli państwo finansuje hospitalizację pacjenta, ale nie zapewnia mu ciągłości usprawniania, to nie tylko ogranicza skuteczność leczenia, ale również marnuje pieniądze publiczne. Każdy dzień bez rehabilitacji u pacjenta wymagającego intensywnego usprawniania może oznaczać regres, utratę motywacji, pogorszenie efektów terapii i większe koszty w przyszłości.

Dlatego konieczne jest pilne uporządkowanie zasad kontraktowania, finansowania i kontroli rehabilitacji szpitalnej. Pacjent nie może być ofiarą weekendowej organizacji pracy systemu. Choroba nie ma przerwy w sobotę i niedzielę. Leczenie również nie powinno jej mieć.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie obecnie obowiązują procedury, standardy i wymagania dotyczące prowadzenia rehabilitacji szpitalnej na oddziałach neurologicznych, kardiologicznych, rehabilitacji neurologicznej oraz rehabilitacji kardiologicznej?

2. Czy obowiązujące przepisy, zarządzenia Prezesa NFZ, warunki kontraktowania lub umowy zawierane ze świadczeniodawcami gwarantują pacjentom faktyczną ciągłość rehabilitacji przez siedem dni w tygodniu?

3. Jak wyglądają obecnie procedury kontraktowania rehabilitacji neurologicznej i kardiologicznej przez NFZ? Proszę o wskazanie, czy kontrakty rozliczają rzeczywistą liczbę dni terapii, liczbę osobodni hospitalizacji, liczbę procedur, czy inny miernik.

4. Czy w obecnych kontraktach NFZ ze świadczeniodawcami istnieje obowiązek zapewnienia rehabilitacji w soboty i niedziele? Jeżeli tak, proszę wskazać podstawę prawną i sposób kontroli tego obowiązku. Jeżeli nie, proszę wyjaśnić przyczyny braku takiego wymogu.

5. Proszę o przedstawienie listy szpitali i oddziałów neurologicznych, w których rehabilitacja pacjentów jest realizowana przez siedem dni w tygodniu, z podziałem na województwa.

6. Proszę o przedstawienie listy szpitali i oddziałów kardiologicznych, w których rehabilitacja pacjentów jest realizowana przez siedem dni w tygodniu, z podziałem na województwa.

7. Ile kontroli dotyczących realizacji rehabilitacji szpitalnej, neurologicznej i kardiologicznej przeprowadził NFZ w latach 2024–2026, ze szczególnym uwzględnieniem kontroli ciągłości terapii i faktycznej liczby dni ćwiczeń?

8. Czy przeprowadzono analizę wpływu przerw weekendowych na długość hospitalizacji, ryzyko powikłań, efekty leczenia, ponowne hospitalizacje i poziom samodzielności pacjentów po zakończeniu leczenia?

9. Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje analizą porównawczą kosztów zapewnienia rehabilitacji przez siedem dni w tygodniu oraz kosztów wynikających z pogorszenia efektów leczenia, dłuższych hospitalizacji, rent, opieki długoterminowej i świadczeń społecznych?

10. Czy planowane jest wprowadzenie obowiązku zapewnienia minimalnego zakresu rehabilitacji w soboty i niedziele na oddziałach neurologicznych, kardiologicznych, rehabilitacji neurologicznej i rehabilitacji kardiologicznej?

11. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa zmianę sposobu finansowania rehabilitacji tak, aby premiować rzeczywistą intensywność i ciągłość terapii, a nie wyłącznie formalny czas pobytu pacjenta w szpitalu?

12. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia, aby zakończyć praktykę traktowania rehabilitacji jako świadczenia, które można ograniczyć w weekendy bez konsekwencji dla pacjenta?

13. Czy zostanie przygotowany ogólnopolski standard organizacyjny dla rehabilitacji szpitalnej pacjentów neurologicznych i kardiologicznych, obejmujący obowiązek codziennej terapii dostosowanej do stanu pacjenta?

Z poważaniem