Interpelacja w sprawie pogłębiającej się suszy hydrologicznej i problemów z zapewnieniem dostępu do wody mieszkańcom gmin wiejskich oraz konieczności uruchomienia rządowego programu wsparcia budowy nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od samorządowców oraz mieszkańców terenów wiejskich dotyczące coraz poważniejszych problemów związanych z niedoborem zasobów wodnych. Szczególnie trudna sytuacja występuje obecnie w środkowej Polsce, gdzie od początku roku odnotowano wyjątkowo niski poziom opadów atmosferycznych.

Przykładem jest gmina Szczawin Kościelny w powiecie gostynińskim, typowo rolnicza gmina wiejska, której rozwój gospodarczy jest ograniczony między innymi ze względu na położenie z dala od głównych szlaków komunikacyjnych. Według informacji przekazanych przez samorząd od lutego bieżącego roku spadło jedynie około 10 litrów wody na metr kwadratowy, co stanowi wartość alarmująco niską.

Zgodnie z „Oceną obszarową jakości wody na terenie gminy Szczawin Kościelny za 2025 rok” sporządzoną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gostyninie, na terenie gminy funkcjonują trzy wodociągi zbiorowego zaopatrzenia w wodę zasilane z trzech ujęć wód podziemnych. Z systemu wodociągowego korzysta około 4668 mieszkańców, a długość sieci wodociągowej wynosi ponad 156 kilometrów.

Mimo prowadzonych przez lata remontów i modernizacji infrastruktura wodociągowa nie jest już wystarczająca dla obecnych potrzeb mieszkańców. Średnie dobowe zużycie wody wynosi około 300 m3, natomiast w okresie letnim wzrasta nawet do około 1000 m3 na dobę. Powoduje to spadki ciśnienia oraz zagrożenie okresowymi niedoborami wody.

Władze gminy wskazują, że konieczna jest budowa nowego ujęcia wody wraz ze stacją uzdatniania. Koszt inwestycji wraz z dokumentacją szacowany jest na około 6 mln zł. Jest to kwota przekraczająca możliwości finansowe samorządu.

Problem ten nie dotyczy wyłącznie jednej gminy. Coraz więcej obszarów wiejskich zmaga się z postępującą suszą hydrologiczną, obniżaniem poziomu wód gruntowych oraz niewydolnością infrastruktury wodociągowej projektowanej kilkadziesiąt lat temu dla znacznie mniejszego zapotrzebowania.

Dostęp do wody jest podstawowym warunkiem życia mieszkańców, ale również warunkiem funkcjonowania gospodarstw rolnych, produkcji żywności oraz dalszego rozwoju obszarów wiejskich. W mojej ocenie problem ten powinien zostać potraktowany jako element bezpieczeństwa żywnościowego i bezpieczeństwa państwa.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi analizy dotyczące wpływu suszy hydrologicznej na funkcjonowanie systemów wodociągowych na terenach wiejskich?

2. Ile gmin wiejskich w Polsce zgłasza obecnie problemy związane z niewystarczającą wydajnością istniejących ujęć wody?

3. Czy resort planuje uruchomienie dedykowanego programu wsparcia budowy nowych ujęć wody i stacji uzdatniania wody dla gmin wiejskich?

4. Czy przewiduje się wykorzystanie środków krajowych lub unijnych na rozwój infrastruktury wodociągowej na terenach zagrożonych suszą?

5. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu zwiększenia retencji i zabezpieczenia zasobów wodnych na obszarach wiejskich?

6. Czy rząd rozważa uznanie inwestycji związanych z bezpieczeństwem wodnym mieszkańców za inwestycje strategiczne dla rozwoju obszarów wiejskich?