Interpelacja w sprawie ochrony wizerunku, prywatności oraz bezpieczeństwa cyfrowego dzieci w żłobkach i przedszkolach

Docierają do mnie niepokojące sygnały, z których wynika, że dokumentowanie codziennych aktywności dzieci uczęszczających do żłobków i przedszkoli stało się dla wielu placówek zwykłym narzędziem marketingowym. Uwiecznianie posiłków, nauki czy zabawy służy im głównie do darmowej promocji w Internecie. W efekcie dzieci od najmłodszych lat dorastają w przekonaniu, że ciągłe bycie fotografowanym jest czymś normalnym. Biorąc pod uwagę współczesne zagrożenia cyfrowe, absolutnie nie powinno to mieć miejsca. To zjawisko podświadomie uczy najmłodszych, że ich prywatność ma jedynie wartość rynkową, a jednocześnie nikt nie tłumaczy im, jak chronić się w sieci.

Zgłaszający ten problem rodzice podkreślają, że choć teoretycznie istnieją narzędzia prawne do walki z takimi nadużyciami, to w praktyce system ochrony zawodzi. Możemy wyróżnić tutaj dwie główne bariery, które uniemożliwiają skuteczną ochronę dzieci:

Po pierwsze, poważnym problemem jest sama konstrukcja umów podpisywanych na linii placówka-rodzic. Wymagane zgody na wykorzystanie wizerunku są bardzo często formułowane w taki sposób, aby sprawiać wrażenie obowiązującego standardu edukacyjnego lub warunku koniecznego do nawiązania dobrej współpracy z opiekunami. Taka praktyka wywiera na rodzicach ogromną presję, ponieważ w obawie przed ewentualnym wykluczeniem lub gorszym traktowaniem swojego dziecka, decydują się oni na podpisanie niekorzystnych klauzul.

Po drugie, w naszym społeczeństwie wciąż utrzymuje się niska świadomość na temat zagrożeń płynących z niekontrolowanego publikowania zdjęć osób małoletnich. Wielu dorosłych, w tym niestety także pedagogów, nie dostrzega długofalowych konsekwencji tworzenia cyfrowej tożsamości dziecka bez jego wiedzy i świadomej zgody.

Mając na uwadze powyższe argumenty oraz konieczność pilnego uregulowania tej luki w ochronie praw najmłodszych, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo dostrzega narastający problem traktowania wizerunku dzieci jako narzędzia marketingowego przez żłobki i przedszkola i czy prowadzi w tym obszarze jakiekolwiek analizy?

2. Czy planowane jest wydanie jednolitych i jasnych wytycznych dla placówek opiekuńczo-edukacyjnych, które uregulują zasady robienia oraz publikowania zdjęć dzieci, stawiając na pierwszym miejscu ich bezpieczeństwo cyfrowe?

3. Czy ministerstwo rozważa podjęcie działań legislacyjnych lub kontrolnych, które ukróciłyby praktykę konstruowania umów w sposób wywierający na rodzicach presję do wyrażania zgody na publikację wizerunku dziecka?

4. Czy ministerstwo zamierza przeprowadzić ogólnopolskie kampanie edukacyjne, które uświadomią rodzicom oraz pracownikom oświaty zagrożenia związane z budowaniem trwałego śladu cyfrowego dzieci?