Interpelacja w sprawie sytuacji w Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA)

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907) zwracam się z interpelacją w sprawie informacji dotyczących pytań oraz wątpliwości publicznie formułowanych przez pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego wobec kierownictwa Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA).

W piśmie z dnia 19 maja 2026 r. (BO.035.3.2026) prezes Polskiej Agencji Kosmicznej Marta Wachowicz zażądała „stanowczych działań mających na celu doprowadzenie do zaprzestania przez Pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego publicznego komentowania kwestii związanych z działalnością Agencji, projektami strategicznymi, bezpieczeństwem państwa oraz współpracą międzynarodową”, a także wskazała, że „oczekiwane jest również niezwłoczne podjęcie działań organizacyjnych i nadzorczych zapewniających, że pan Sławosz Uznański-Wiśniewski nie będzie występował publicznie jako osoba kojarzona z działalnością Agencji ani wykorzystywał swojej pozycji lub dostępu do informacji związanych z działalnością jednostki do formułowania politycznych ocen dotyczących strategicznych kierunków działania państwa lub realizowanych projektów międzynarodowych”.

W nawiązaniu do tego pisma proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jaka jest podstawa prawna kierowania tego typu żądań do ministra przez prezesa agencji wykonawczej wobec obywatela Rzeczypospolitej Polskiej korzystającego z praw gwarantowanych przez Konstytucję RP, w szczególności z art. 54?
2. Czy minister właściwy do spraw gospodarki otrzymał inne pisma zawierające podobne żądania dotyczące pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego lub innego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej?
3. Czy w związku z przytoczonym pismem podjęto jakiekolwiek działania mające na celu spełnienie żądań prezes Polskiej Agencji Kosmicznej wobec pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego?
4. Proszę o przekazanie pełnego protokołu ze specjalnego posiedzenia Rady Polskiej Agencji Kosmicznej z dnia 11 maja 2026 r.

Podczas konferencji EEC w dniu 23 kwietnia 2026 r. prezes Polskiej Agencji Kosmicznej Marta Wachowicz poinformowała uczestników, że agencja nadal nie otrzymała dotacji celowej. Odniosła się również do pytań dotyczących wykorzystania budżetu agencji.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy na dzień wpływu niniejszej interpelacji dotacja celowa została przekazana? Jeśli nie, kiedy planowane jest jej przekazanie? Proszę również o przygotowanie wykazu zawierającego daty przekazania dotacji celowych dla Polskiej Agencji Kosmicznej w latach 2014–2025.
2. Jaki procent budżetu Polskiej Agencji Kosmicznej na rok 2025 został wydatkowany przez agencję? Proszę również o przesłanie wykazu wydatków, z których zrezygnowano, wraz z uzasadnieniem.
3. W jakim terminie Polska Agencja Kosmiczna złożyła ministrowi właściwemu do spraw gospodarki Roczny Plan Działalności na rok 2026? Czy został on już zaakceptowany przez ministra? Proszę także o podanie terminów składania i zatwierdzania Rocznych Planów Działalności Polskiej Agencji Kosmicznej w latach 2014–2025.

W nawiązaniu do informacji przekazywanych mediom przez pracowników Polskiej Agencji Kosmicznej, dotyczących polityki kadrowej i zarzutów mobbingu, a także zaniechań związanych z promocją misji IGNIS, proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ilu pracowników zatrudniała Polska Agencja Kosmiczna od 19 kwietnia 2025 roku oraz z iloma pracownikami do daty wpływu interpelacji rozwiązano stosunek pracy lub stosunek ten wygasł? Proszę również o podanie stanowisk wszystkich osób, z którymi stosunek pracy rozwiązano lub wygasł.
2. Czy prezes Polskiej Agencji Kosmicznej zleciła wykonanie ekspertyzy mającej wykazać, że Polska Agencja Kosmiczna nie posiada podstawy prawnej do prowadzenia działalności w zakresie promocji misji IGNIS? Proszę także o informację, czy zdaniem Polskiej Agencji Kosmicznej oraz ministra właściwego do spraw gospodarki agencja posiada podstawy prawne do promowania misji IGNIS.

W Polskiej Strategii Kosmicznej, przyjętej w 2017 r., założono realizację do 2020 r. trzynastu wskaźników, w tym przyjęcie Krajowego Programu Kosmicznego.

W związku z tym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jaki jest aktualny stan realizacji wszystkich wskazanych wskaźników? Proszę o przedstawienie uzasadnienia dla każdego z nich.
2. Jaki jest aktualny status prac nad nowelizacją Polskiej Strategii Kosmicznej oraz planowany termin jej przyjęcia?
3. Jaki jest aktualny status prac nad Krajowym Programem Kosmicznym? Czy zadanie aktualizacji programu zostało przekazane do Polskiej Agencji Kosmicznej? Jaki jest obecnie planowany termin przyjęcia Krajowego Programu Kosmicznego?

W nawiązaniu do przekazów medialnych dotyczących działalności Polskiej Agencji Kosmicznej oraz wypowiedzi pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo analizowało pytania i uwagi zgłaszane przez pana Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego podczas posiedzeń Rady Polskiej Agencji Kosmicznej? Jakie działania podjęto w związku z tymi uwagami?
2. Jakie odpowiedzi zostały udzielone przez kierownictwo Polskiej Agencji Kosmicznej na pytania dotyczące:
   a) działań Agencji w latach 2025-2026,
   b) programów edukacyjnych związanych z polską misją kosmiczną,
   c) rozwoju Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej?
3. Czy ministerstwo podziela opinię, że brak jednoznacznych odpowiedzi ze strony kierownictwa Polskiej Agencji Kosmicznej może negatywnie wpływać na zaufanie do agencji oraz bezpieczeństwo realizacji strategicznych projektów państwa?

W odniesieniu do programu IRIS2 proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jak ministerstwo ocenia aktualne przygotowanie polskiego sektora kosmicznego do udziału w programie IRIS2?
2. Jakie działania są podejmowane lub planowane w celu zwiększenia udziału polskich przedsiębiorstw w europejskich programach kosmicznych oraz ograniczenia odpływu środków do podmiotów zagranicznych?

W nawiązaniu do informacji przekazywanych mediom przez obecnych i byłych pracowników Polskiej Agencji Kosmicznej proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo otrzymało dokument, skargę lub inną korespondencję przygotowaną przez obecnych lub byłych pracowników Polskiej Agencji Kosmicznej dotyczącą sytuacji w agencji?
2. Czy przeprowadzono analizę zarzutów dotyczących:
   a) utraty zdolności instytucjonalnej Polskiej Agencji Kosmicznej do realizacji ustawowych zadań,
   b) ograniczenia skuteczności operacyjnej Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej,
   c) braku działań związanych z utworzeniem Centrum Obserwacji Satelitarnej,
   d) braku współpracy w inicjatywie Artemis Accords oraz innych programach NASA,
   e) bierności w przygotowaniach do organizacji Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego 2027 w Poznaniu?
3. Czy w Polskiej Agencji Kosmicznej prowadzono rekrutacje z pominięciem wymaganego prawem trybu konkursowego? W przypadku odpowiedzi twierdzącej proszę o podanie liczby takich przypadków wraz z uzasadnieniem.
4. Jakie działania podjęto lub planuje się podjąć w zakresie:
   a) rozwoju Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej,
   b) utworzenia Centrum Obserwacji Satelitarnej,
   c) współpracy z NASA i udziału Polski w inicjatywie Artemis Accords,
   d) przygotowań do organizacji Międzynarodowego Kongresu Astronautycznego 2027 w Poznaniu?
5. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie audytu organizacyjnego lub kadrowego w Polskiej Agencji Kosmicznej?
6. Czy planowane są zmiany organizacyjne lub personalne mające na celu odbudowę stabilności instytucjonalnej Polskiej Agencji Kosmicznej oraz poprawę współpracy ze środowiskiem eksperckim i sektorem kosmicznym?

Proszę o odpowiedź w terminie określonym ustawą.

Z poważaniem

Adrian Zandberg