Interpelacja w sprawie przepisów dotyczących lokalizacji inwestycji telekomunikacyjnych na terenach uzdrowiskowych i cennych krajobrazowo

Szanowni Państwo Ministrowie,

działając na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z apelem oraz petycją mieszkańców Rabki-Zdroju skierowaną do mojego biura poselskiego, zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska rządu RP w sprawie obowiązujących regulacji dotyczących lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, realizowanych przede wszystkim na podstawie ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 604), zwanej powszechnie megaustawą.

Mieszkańcy Rabki-Zdroju , zrzeszeni w ramach Społecznego Komitetu Ochrony Zdrowia i Środowiska w Rabce-Zdroju, zwrócili się do mojego biura poselskiego z apelem, w którym wskazują, że obowiązujące obecnie przepisy w praktyce ograniczają możliwość skutecznej ochrony ładu przestrzennego, walorów krajobrazowych oraz funkcji uzdrowiskowych miejscowości, a także osłabiają realny wpływ samorządów i społeczności lokalnych na proces lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej, w szczególności masztów i wież telefonii komórkowej.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 5 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Z kolei art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nakłada na władze publiczne obowiązek prowadzenia polityki zapewniającej bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom oraz ochrony środowiska. Jednocześnie art. 16 Konstytucji RP gwarantuje samorządowi terytorialnemu udział w sprawowaniu władzy publicznej, natomiast art. 165 zapewnia jednostkom samorządu terytorialnego samodzielność podlegającą ochronie sądowej.

W opinii mieszkańców obecny sposób stosowania przepisów megaustawy prowadzi do faktycznego ograniczenia kompetencji gmin w zakresie prowadzenia polityki przestrzennej określonych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130). Szczególne wątpliwości budzi możliwość sytuowania inwestycji telekomunikacyjnych pomimo sprzeczności z lokalnymi uwarunkowaniami krajobrazowymi, uzdrowiskowymi lub oczekiwaniami mieszkańców.

Rabka-Zdrój posiada status uzdrowiska w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 151). Zgodnie z art. 38 tej ustawy gmina uzdrowiskowa zobowiązana jest do zachowania i ochrony warunków naturalnych niezbędnych do prowadzenia lecznictwa uzdrowiskowego, w tym walorów krajobrazowych i klimatycznych. Mieszkańcy podnoszą, że intensywna rozbudowa infrastruktury telekomunikacyjnej może prowadzić do trwałej degradacji krajobrazu uzdrowiskowego oraz obniżenia atrakcyjności turystycznej miejscowości.

Wskazać należy również na przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647), zgodnie z którymi organy administracji publicznej zobowiązane są do kierowania się zasadą przezorności oraz zasadą zrównoważonego rozwoju przy podejmowaniu działań mogących oddziaływać na środowisko i zdrowie ludzi.

Mieszkańcy zwracają ponadto uwagę na niewystarczający poziom udziału społeczności lokalnych w procedurach związanych z lokalizacją inwestycji telekomunikacyjnych. W praktyce konsultacje społeczne często mają charakter formalny, a mieszkańcy dowiadują się o planowanych inwestycjach dopiero na zaawansowanym etapie postępowania administracyjnego. Tego rodzaju sytuacje prowadzą do narastania konfliktów społecznych oraz utraty zaufania obywateli do instytucji publicznych.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy prowadzone są obecnie prace legislacyjne dotyczące nowelizacji ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych w celu zwiększenia kompetencji samorządów terytorialnych w zakresie lokalizacji inwestycji telekomunikacyjnych?
2. Czy rząd RP analizował wpływ obowiązujących regulacji na możliwość realizacji polityki przestrzennej gmin wynikającej z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?
3. Czy prowadzone były analizy dotyczące wpływu infrastruktury telekomunikacyjnej na krajobraz oraz funkcjonowanie miejscowości uzdrowiskowych posiadających status uzdrowiska?
4. Czy planowane jest wprowadzenie szczególnych mechanizmów ochronnych dla uzdrowisk, parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu oraz terenów o szczególnych walorach turystycznych i przyrodniczych?
5. Czy Ministerstwo Cyfryzacji analizowało możliwość zwiększenia obowiązków informacyjnych inwestorów wobec mieszkańców oraz rozszerzenia zakresu konsultacji społecznych dotyczących lokalizacji masztów telekomunikacyjnych?
6. Czy rząd rozważa przywrócenie większego znaczenia miejscowym planom zagospodarowania przestrzennego przy wydawaniu decyzji dotyczących inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej?
7. Ilu sporów społecznych dotyczących lokalizacji infrastruktury telekomunikacyjnej dotyczyły postępowania administracyjne lub sądowe w latach 2020–2025?
8. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadziło analizy dotyczące wpływu masztów telekomunikacyjnych na krajobraz kulturowy oraz walory przyrodnicze terenów chronionych i uzdrowiskowych?

Rozwój nowoczesnej infrastruktury cyfrowej stanowi ważny element polityki państwa i rozwoju gospodarczego kraju. Nie może on jednak odbywać się kosztem konstytucyjnych zasad ochrony środowiska, ładu przestrzennego, samodzielności samorządu terytorialnego oraz prawa mieszkańców do współdecydowania o kierunkach rozwoju swoich lokalnych wspólnot.

W ocenie mieszkańców konieczne jest wypracowanie takich rozwiązań legislacyjnych, które pozwolą pogodzić rozwój nowoczesnych usług telekomunikacyjnych z ochroną walorów uzdrowiskowych, krajobrazowych i społecznych miejscowości takich jak Rabka-Zdrój.

Z wyrazami szacunku

Andrzej Gut-Mostowy
Poseł RP