Interpelacja w sprawie sprzedaży artykułów w sklepikach szkolnych

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją dotyczącą skuteczności przepisów regulujących sprzedaż napojów w szkołach, które mogą dyskryminować napoje przygotowywane na miejscu w placówkach oświatowych.

Od 1 września 2026 r. zacznie obowiązywać nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie żywienia dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych. Choć jego celem jest poprawa zdrowia uczniów, w praktyce przepisy zawarte we wspomnianym rozporządzeniu mogą okazać się niewystarczające.

Przyjęte regulacje dopuszczają sprzedaż napojów, które formalnie nie zawierają „dodanych cukrów” ani substancji słodzących, ale w rzeczywistości mogą zawierać znaczne ilości cukru pochodzącego np. z soków owocowych. Tzw. wolne cukry czyli zgodnie z przyjętym przez EFSA (Europejski Urząd do Spraw Bezpieczeństwa Żywności) to cukry dodane, lub występujące w sposób naturalny w sokach owocowych, warzywnych, lub koncentratach soków. Badania naukowe dowodzą, że całkowite spożycie cukrów łączy się w przypadku dzieci i młodzieży z otyłością oraz próchnicą, a w przyszłości ze stłuszczeniem wątroby, cukrzycą typu 2 i problemami kardiologicznymi. Dlatego trzeba mówić o ograniczaniu do zera wolnych cukrów w napojach, a nie tylko części, czyli cukrów dodanych – zgodnie z zaleceniami EFSA.

Tymczasem w przypadku tzw. rozporządzenia sklepikowego Ministerstwo Zdrowia kompletnie pominęło kwestię wolnych cukrów, odnosząc się wyłącznie do cukru dodanego przez producenta do składu napoju. W efekcie dzieci nadal będą miały dostęp do słodkich napojów w sklepikach i automatach szkolnych, co w dalszym ciągu będzie przynosiło negatywne skutki zdrowotne.

Należy dodać, że taka treść rozporządzenia stoi również w sprzeczności do Światowej Organizacji Zdrowia, która to instytucja zaleca ograniczenie spożycia wolnych cukrów w tym pochodzących z soków i ich koncentratów.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało, czy nowe przepisy rzeczywiście ograniczą dostęp uczniów do napojów zawierających cukier, w tym cukry wolne? Proszę o przedstawienie analiz.
2. Napoje przygotowane na miejscu np. kompot mogą zawierać 5 g cukru na 250 ml. Jednocześnie w sklepiku szkolnym można sprzedawać soki na bazie skoncentrowanych soków owocowych. Według danych Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego łączna ilość cukrów w soku jabłkowym przekracza 10 g cukrów na 100 ml (biorąc pod uwagę łączną ilość fruktozy, glukozy i sacharozy). Dlaczego nie wprowadzono takiego samego limitu zawartości cukru dla napojów gotowych sprzedawanych w szkołach, jaki obowiązuje dla napojów przygotowywanych na miejscu, uwzględniając całość cukrów w danym napoju?