Interpelacja w sprawie rozszerzenia systemu SENT na branżę odzieżową i obuwniczą

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z wejściem w życie przepisów rozszerzających system monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (SENT) na odzież i obuwie, do mojego biura poselskiego wpływają sygnały od zaniepokojonych obywateli. Zgłaszają się do mnie przedstawiciele branży odzieżowej i obuwniczej, organizacji przedsiębiorców, reprezentanci targowisk, handlu detalicznego, hal handlowych oraz sektora MŚP, a także lokalni samorządowcy. Wymienione środowiska podnoszą liczne zastrzeżenia wobec sposobu wdrożenia systemu SENT dla tekstyliów i obuwia. Szczególne kontrowersje budzi zróżnicowanie obowiązków nakładanych na przedsiębiorców ze względu na prowadzoną przez nich formę działalności gospodarczej oraz miejsce prowadzenia sprzedaży przy jednoczesnym wykonywaniu analogicznej działalności zarobkowej.

Co więcej, w ocenie środowisk gospodarczych rozszerzenie systemu SENT nakłada na przedsiębiorców dodatkowe obowiązki administracyjne, które pozostają niewspółmierne do charakteru prowadzonej przez nich działalności oraz rzeczywistych zagrożeń występujących w tej gałęzi gospodarki. Należy podkreślić, iż system ten został utworzony przede wszystkim w celu przeciwdziałania nieprawidłowościom w obrocie paliwami oraz tzw. towarami wrażliwymi. Mechanizmy kontroli właściwe dla tych rynków nie odpowiadają specyfice branży odzieżowej i obuwniczej, której działalność opiera się na rozproszonym i wieloetapowym modelu dystrybucji (obejmującym m.in. produkcję, magazynowanie, handel hurtowy, sprzedaż detaliczną, handel internetowy, działalność targowiskową oraz transport mieszany).

Ponadto obawy budzą wymogi związane z ważeniem towarów i koniecznością raportowania przewozów według kilogramów, nieustanną aktualizacją danych przewozowych, monitorowaniem transportów krajowych przy użyciu systemów GPS oraz ryzykiem nałożenia przez organy administracyjne rażąco wysokich sankcji za uchybienia formalne, które w istocie nie przystają do wagi i skali naruszenia.

W praktyce nowe regulacje mogą prowadzić do istotnego wzrostu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. O ile dla dużych podmiotów oznacza to wzrost kosztów operacyjnych, o tyle dla sporej grupy mikroprzedsiębiorców (niewpisanych do CEIDG), rodzinnych firm handlowych, kupców targowiskowych i lokalnych producentów może to stanowić realną barierę uniemożliwiającą ich dalsze funkcjonowanie. W konsekwencji może to doprowadzić do likwidacji wielu drobnych przedsiębiorstw, utraty miejsc pracy i spadku dochodów jednostek samorządu terytorialnego (z tytułu podatków, opłat targowych czy dzierżaw).

Niezwykle kontrowersyjne pozostaje również wspomniane już zróżnicowanie sytuacji przedsiębiorców w zależności od miejsca prowadzenia sprzedaży. Obecne wyłączenia z systemu SENT dotyczą wyłącznie części działalności targowiskowej objętej opłatą targową. Przedsiębiorcy prowadzący identyczną działalność w halach handlowych lub innych stałych punktach sprzedaży nadal objęci są pełnym reżimem SENT. W praktyce ten sam towar, model działalności i klient generują zupełnie inne obowiązki administracyjne. Ponadto środowiska gospodarcze podnoszą, że zmiany te wdrożono w drodze rozporządzenia, bez przeprowadzenia szerokich konsultacji społecznych i rzetelnej oceny skutków gospodarczych.

Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz prośby o ograniczenie stosowania systemu wyłącznie do importu i pierwszego wprowadzenia towarów do obrotu na terytorium Polski, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Jakie konkretne analizy ryzyka podatkowego stanowiły podstawę rozszerzenia systemu SENT na odzież i obuwie?

2. Jakie dane wskazują, że krajowy handel detaliczny i hurtowy odzieżą i obuwiem generuje ryzyko podatkowe uzasadniające objęcie go systemem SENT?

3. Dlaczego obowiązujące wyłączenia dotyczą wyłącznie targowisk objętych opłatą targową, z pominięciem hal handlowych oraz innych form legalnej sprzedaży?

4. Jakie analizy uzasadniają przyjęcie limitów 500 kg oraz 700 sztuk obuwia?

5. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę zgodności obecnych rozwiązań z konstytucyjną zasadą proporcjonalności oraz zasadą równości wobec prawa?

6. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę skutków gospodarczych rozszerzenia systemu SENT na branżę odzieżową i obuwniczą, w szczególności dla małych i średnich przedsiębiorstw działających w handlu detalicznym i hurtowym?

7. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło analizę skutków rozszerzenia systemu SENT w kontekście ograniczenia konkurencyjności polskich producentów odzieży oraz krajowego handlu wobec zagranicznych platform sprzedażowych i importerów?

8. Czy ministerstwo rozważa wyłączenie systemu SENT dla przewozu odzieży i obuwia, jeśli trasa transportu rozpoczyna się na terytorium Polski i nie dotyczy towarów pochodzących z Ukrainy, analogicznie do przewozu miodu?

9. Czy ministerstwo analizowało możliwość ograniczenia systemu SENT wyłącznie do: importu spoza Unii Europejskiej, pierwszego miejsca magazynowania towaru, dużych transportów hurtowych?

10. Czy planowane jest wprowadzenie skutecznych mechanizmów korekty błędów oraz rozwiązań analogicznych do instytucji czynnego żalu dla przedsiębiorców objętych SENT?

11. Czy Ministerstwo Finansów planuje zmianę systemu raportowania odzieży z kilogramów na sztuki lub inne jednostki zgodne z praktyką branży?

12. Ile kontroli SENT dotyczących branży odzieżowej przeprowadzono od wejścia w życie nowych przepisów oraz jaka była ich skuteczność w zakresie wykrywania rzeczywistych nieprawidłowości podatkowych?

13. Czy Ministerstwo Finansów planuje dalsze zmiany przepisów dotyczących SENT dla odzieży i obuwia po zgłoszonych uwagach przedsiębiorców oraz organizacji branżowych?

Z poważaniem

Paweł Śliz
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej