Interpelacja w sprawie poziomu dofinansowania udzielonego dla województwa podkarpackiego na zadania związane z rozwojem sieci ośrodków wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami oraz zaburzeniami psychicznymi

Szanowna Pani Minister,

działając na podstawie ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora art. 14 ust. 1 pkt 7 z dnia 9 maja 1996 r. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907) oraz art. 191-193 Regulaminu Sejmu (t.j. M.P. z 2022 r. poz. 990 z późn. zm.), zwracam się do Pani z uprzejmą prośbą o pochylenie się nad niezwykle ważnym problemem, jakim jest wsparcie osób z niepełnosprawnościami i zaburzeniami psychicznymi w województwie podkarpackim.

Z wielkim niepokojem i troską przyjęłam wyniki rozstrzygniętego przez Departament Pomocy Społecznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej postępowania na zadania dotyczące rozwoju sieci środowiskowych domów samopomocy (ŚDS) oraz tworzenia mieszkań treningowych i wspomaganych w ramach programu „Za życiem”. Zapotrzebowanie zgłoszone przez województwo podkarpackie na 2026 rok było wynikiem bardzo rzetelnej i szczegółowej analizy lokalnych potrzeb. W przypadku ŚDS, 29 jednostek samorządu terytorialnego złożyło wnioski na łączną kwotę ponad 10 milionów złotych. Środki te miały pozwolić na utworzenie ok. 151 nowych miejsc, powstanie nowego ŚDS, dwóch filii istniejących placówek, jednego klubu samopomocy, a także na niezbędne remonty i wyposażenie. Niestety, pozytywnie rozpatrzono zaledwie 4 wnioski, przyznając województwu niespełna 4 miliony złotych - co pozwoli na utworzenie 1 nowego ŚDS z 30 miejscami oraz 10 dodatkowych miejsc w istniejących placówkach.

Podobna, niezwykle trudna sytuacja dotyczy programu „Za życiem”. Zgłaszane zapotrzebowanie obejmowało utworzenie 16 nowych mieszkań treningowych i wspomaganych dla ok. 31 osób z niepełnosprawnościami w 9 samorządach. W wyniku podziału środków województwo podkarpackie otrzymało środki na utworzenie 4 takich mieszkań.

Jako posłanka reprezentująca ten region, odbywam liczne wizyty w terenie. Podczas moich spotkań z włodarzami samorządów oraz przedstawicielami jednostek pomocy społecznej, aktywnie zachęcam do aplikowania o te środki. Jednakże tak niskie dofinansowanie z rezerwy celowej wyhamowuje te zmiany, pozostawiając wiele gmin i osób potrzebujących bez wsparcia, a także rodzi ryzyko wykluczenia społecznego osób z niepełnosprawnościami.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakimi kryteriami kierowało się ministerstwo przy podziale środków na wymienione zadania i z czego dokładnie wynika przyznanie takich kwot dofinansowania dla województwa podkarpackiego w stosunku do udokumentowanego zapotrzebowania?
2. Czy ministerstwo planuje w najbliższym czasie kolejne nabory wniosków lub uruchomienie dodatkowych środków na rozwój infrastruktury wsparcia? Jeśli tak, to w jakich terminach samorządy mogą się ich spodziewać?
3. Czy w ramach prowadzonej polityki społecznej funkcjonują obecnie lub są planowane inne programy, w których jednostki samorządu terytorialnego mogą pozyskać środki na dofinansowanie tworzenia i funkcjonowania ŚDS-ów oraz mieszkań wspomaganych i treningowych?
4. Czy istnieje możliwość rewizji obecnego podziału środków i przyznania dla województwa podkarpackiego puli dodatkowej, która pozwoliłaby na realizację pominiętych inwestycji?

Z wyrazami szacunku

Joanna Frydrych