Interpelacja w sprawie rządowego projektu dopłat do składek ZUS dla artystów zawodowych

W związku z procedowanym przez rząd projektem ustawy o zabezpieczeniu socjalnym osób wykonujących zawód artystyczny, zakładającym wprowadzenie mechanizmu dopłat z budżetu państwa do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne dla artystów zawodowych, zwracam się o przedstawienie szczegółowych wyjaśnień dotyczących kosztów, kryteriów oraz zasad przyznawania tego wsparcia.

Z informacji publicznych wynika, że projekt przewiduje możliwość uzyskania dopłaty do składek ZUS przez osoby posiadające status artysty zawodowego oraz spełniające kryterium dochodowe. Według informacji KPRM dopłata ma uzupełniać składki do poziomu wynikającego z minimalnego wynagrodzenia za pracę, a status artysty zawodowego ma być przyznawany w drodze decyzji administracyjnej, z udziałem Centrum Edukacji i Pracy Artystycznej oraz Komisji Opiniującej.

Jednocześnie media wskazują, że koszt funkcjonowania systemu w pierwszym pełnym roku, tj. w 2027 r., ma wynieść około 374,86 mln zł, a prawo do dopłaty ma przysługiwać osobom, których średni dochód z trzech poprzednich lat podatkowych nie przekroczy 125 proc. minimalnego wynagrodzenia. Budzi to poważne pytania o sprawiedliwość społeczną tego rozwiązania, zwłaszcza wobec milionów Polaków pracujących za minimalne wynagrodzenie, którzy sami ponoszą pełne ciężary składkowe i podatkowe.

Szczególne wątpliwości wywołuje także publicznie podnoszona kwestia zmiany sposobu liczenia progu dochodowego – z poziomu odnoszonego do minimalnego miesięcznego wynagrodzenia do poziomu liczonego w relacji do dwunastokrotności minimalnego wynagrodzenia. Tak istotna różnica może całkowicie zmienić zakres beneficjentów projektowanej ustawy.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy prawdą jest, że na etapie prac nad projektem zmieniono sposób określania progu dochodowego uprawniającego do dopłaty do składek ZUS z 125 proc. minimalnego miesięcznego wynagrodzenia rocznie na 125 proc. dwunastokrotności minimalnego wynagrodzenia, a jeżeli tak – kto podjął tę decyzję i jakie było jej uzasadnienie?
2. Ilu beneficjentów ma objąć system dopłat w latach 2026-2028 oraz jaki będzie łączny koszt tego rozwiązania dla budżetu państwa w każdym z tych lat?
3. Dlaczego rząd Donalda Tuska uznaje za zasadne finansowanie z pieniędzy podatników dopłat do składek ZUS dla wybranej grupy zawodowej, podczas gdy osoby pracujące za minimalne wynagrodzenie, przedsiębiorcy oraz rolnicy nie otrzymują analogicznego wsparcia w opłacaniu swoich składek?
4. Jakie mechanizmy kontrolne zostaną wprowadzone, aby zapobiec przyznawaniu dopłat osobom, które faktycznie osiągają wysokie dochody z działalności artystycznej, działalności gospodarczej, praw autorskich, tantiem, kontraktów reklamowych lub innych źródeł powiązanych z wykonywaniem zawodu artystycznego?