Interpelacja w sprawie wzrostu wynagrodzeń pracowników księgowości jednostek organizacyjnych prokuratury powszechnej oraz analizy obecnego modelu obsługi finansowo-księgowej prokuratur rejonowych

Zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji pracowników księgowości jednostek organizacyjnych prokuratury powszechnej, w szczególności pracowników wydziałów budżetowo-administracyjnych prokuratur okręgowych, którzy realizują obsługę finansowo-księgową prokuratur rejonowych.

Z informacji przekazanych przez pracowników prokuratury wynika, że obecny model organizacyjny obsługi finansowo-księgowej w prokuraturze znacząco odbiega od rozwiązań funkcjonujących w sądownictwie powszechnym, mimo porównywalnego charakteru oraz skali wykonywanych zadań.

W sądownictwie powszechnym funkcjonuje około 318 sądów rejonowych, z których zdecydowana większość ma własną obsługę finansowo-księgową, natomiast sądy okręgowe prowadzą obsługę finansową średnio dla kilku sądów rejonowych. Oznacza to, że ciężar obsługi finansowej jest rozłożony między większą liczbę jednostek.

Tymczasem w strukturze prokuratury funkcjonują 342 prokuratury rejonowe, które nie posiadają własnej samodzielnej obsługi finansowo-księgowej. Zadania te zostały scentralizowane i są wykonywane przez około 45 prokuratur okręgowych. W praktyce oznacza to, że pracownicy księgowości prokuratur okręgowych obsługują nie tylko własną jednostkę, lecz również wszystkie podległe jej prokuratury rejonowe. Zakres ich obowiązków jest więc bardzo szeroki i obejmuje m.in. rozliczanie dochodów budżetowych, obsługę zabezpieczeń i poręczeń majątkowych, ewidencję dowodów rzeczowych, obsługę środków płatniczych zabezpieczonych w toku postępowań, w tym kryptowalut, realizację operacji na rachunkach bankowych prowadzonych w NBP i BGK, rozliczanie faktur związanych z postępowaniami przygotowawczymi, płatności dla biegłych, tłumaczy i ekspertów oraz współpracę z sądami w zakresie środków związanych ze stosowanymi środkami zapobiegawczymi.

Należy podkreślić, że zakres obowiązków tej grupy pracowników stale wzrasta. Wynika to zarówno ze zwiększającej się liczby i stopnia skomplikowania spraw, jak również z nowych form zabezpieczeń majątkowych, obsługi kryptowalut, zmian w systemach informatycznych, wdrażania nowych programów finansowo-księgowych oraz obowiązków związanych z Krajowym Systemem e-Faktur. Dodatkowym wyzwaniem będzie planowana na 2027 rok zmiana klasyfikacji budżetowej, obejmująca zmianę paragrafów klasyfikacji dochodów i wydatków.

W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera kwestia wynagrodzeń pracowników księgowości prokuratur. Według przekazywanych informacji przez ostatnie lata wzrost wynagrodzeń tej grupy zawodowej był niewspółmierny do wzrostu zakresu obowiązków, odpowiedzialności materialnej i prawnej oraz poziomu specjalistycznej wiedzy wymaganej na tych stanowiskach. Podnoszony jest również problem symbolicznych podwyżek związanych z awansami, trudności kadrowych, zatrudniania osób bez odpowiedniego przygotowania zawodowego oraz przejmowania dodatkowych obowiązków po zlikwidowanych stanowiskach, m.in. dawnych kasjerów.

Szczególnie niepokojące są informacje o powierzaniu pracownikom księgowości dodatkowych zadań, takich jak obsługa kas zapomogowo-pożyczkowych, prowadzenie bibliotek zakładowych czy inne czynności organizacyjne, bez adekwatnego uregulowania zakresu obowiązków i bez należnej rekompensaty finansowej. Tego rodzaju praktyki mogą prowadzić do przeciążenia pracowników, wzrostu ryzyka błędów oraz pogłębiania kryzysu kadrowego w komórkach budżetowo-administracyjnych prokuratury.

Sprawne funkcjonowanie prokuratury wymaga nie tylko pracy prokuratorów, ale również odpowiednio wynagradzanej, stabilnej i profesjonalnej kadry administracyjnej oraz finansowo-księgowej. To właśnie ta grupa pracowników odpowiada za bezpieczeństwo obrotu finansowego, terminowość rozliczeń, prawidłowość ewidencji oraz obsługę szeregu czynności niezbędnych dla prowadzenia postępowań przygotowawczych. Brak adekwatnych wynagrodzeń i przeciążenie obowiązkami mogą w dłuższej perspektywie negatywnie wpływać na sprawność działania całej prokuratury.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości ma aktualną analizę poziomu wynagrodzeń pracowników wydziałów finansowo-księgowych w jednostkach prokuratury powszechnej, ze szczególnym uwzględnieniem prokuratur okręgowych obsługujących prokuratury rejonowe?
2. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje przeprowadzenie kompleksowej analizy zakresu obowiązków pracowników księgowości prokuratur w zestawieniu z poziomem ich wynagrodzeń oraz odpowiedzialnością materialną i prawną?
3. Czy resort dostrzega dysproporcję między modelem obsługi finansowo-księgowej w sądownictwie powszechnym a modelem funkcjonującym w prokuraturze, gdzie obsługa finansowa prokuratur rejonowych jest scentralizowana w prokuraturach okręgowych?
4. Ilu pracowników księgowości jest obecnie zatrudnionych w jednostkach prokuratury powszechnej, w podziale na prokuratury regionalne, okręgowe i rejonowe?
5. Jakie jest średnie wynagrodzenie zasadnicze oraz średnie wynagrodzenie brutto pracowników księgowości w jednostkach prokuratury powszechnej, w podziale na stanowiska oraz szczeble organizacyjne prokuratury?
6. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie działań zmierzających do zwiększenia wynagrodzeń pracowników księgowości prokuratur, adekwatnie do zakresu wykonywanych obowiązków, odpowiedzialności oraz stopnia skomplikowania powierzonych im zadań?
7. Czy w budżecie na najbliższy rok przewidziano środki na podwyżki wynagrodzeń dla pracowników księgowości prokuratury powszechnej? Jeżeli tak, jaka jest ich wysokość i według jakich zasad mają zostać rozdysponowane?
8. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości rozważa wprowadzenie dodatków specjalnych lub funkcyjnych dla pracowników księgowości prokuratur, którzy obsługują wiele jednostek rejonowych oraz wykonują zadania wymagające szczególnej wiedzy i odpowiedzialności?
9. Czy resort analizował możliwość stopniowego utworzenia etatów księgowych w prokuraturach rejonowych, tak aby odciążyć prokuratury okręgowe i przybliżyć model obsługi finansowej do rozwiązań funkcjonujących w sądownictwie powszechnym?
10. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje zwiększenie liczby etatów w wydziałach budżetowo-administracyjnych prokuratur okręgowych, które obsługują finansowo podległe prokuratury rejonowe?
11. Czy resort ma dane dotyczące wakatów, rotacji kadr oraz odejść z pracy wśród pracowników księgowości prokuratury powszechnej w ostatnich pięciu latach?
12. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości analizuje wpływ niskich wynagrodzeń i przeciążenia obowiązkami na ryzyko pogłębiania się kryzysu kadrowego w komórkach finansowo-księgowych prokuratur?
13. Jakie działania organizacyjne i finansowe planuje podjąć Ministerstwo Sprawiedliwości w związku z wdrożeniem Krajowego Systemu e-Faktur w jednostkach prokuratury powszechnej?
14. Czy w związku z planowaną na 2027 rok zmianą klasyfikacji budżetowej resort przewiduje dodatkowe szkolenia, wsparcie kadrowe oraz środki finansowe dla pracowników księgowości prokuratur?
15. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza dokonać przeglądu praktyk polegających na powierzaniu pracownikom księgowości dodatkowych obowiązków niezwiązanych bezpośrednio z ich podstawowym zakresem czynności, takich jak: obsługa KZP, prowadzenie bibliotek zakładowych czy przejmowanie obowiązków po zlikwidowanych stanowiskach?
16. Czy resort planuje podjęcie dialogu z przedstawicielami pracowników księgowości prokuratur w celu wypracowania rozwiązań poprawiających ich sytuację płacową, kadrową i organizacyjną?