Interpelacja w sprawie interpretacji warunku uzyskania statusu przedsiębiorstwa społecznego przez podmiot ekonomii społecznej przekształcany w przedsiębiorstwo społeczne w projektach OWES współfinansowanych ze środków EFS+

Gdańsk, dnia 25 maja 2026 r.

Szanowna Pani Minister,

w związku z sygnałami przekazywanymi przez podmioty realizujące projekty ośrodków wsparcia ekonomii społecznej (OWES) współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach programów regionalnych na lata 2021-2027, zwracam się z prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej dotyczącego interpretacji warunku uzyskania statusu przedsiębiorstwa społecznego przez podmiot ekonomii społecznej przekształcany w przedsiębiorstwo społeczne.

W praktyce realizacji projektów OWES pojawiły się wątpliwości dotyczące sytuacji, w której podmiot ekonomii społecznej uzyskuje formalną decyzję wojewody o nadaniu statusu przedsiębiorstwa społecznego po upływie 6 miesięcy od dnia utworzenia pierwszego nowego miejsca pracy, przy czym opóźnienie ma charakter incydentalny i kilkudniowy.

Jednocześnie podmiot przed upływem wskazanego terminu spełniał wszystkie materialne przesłanki uznania go za przedsiębiorstwo społeczne określone w ustawie o ekonomii społecznej, faktycznie prowadził działalność jako przedsiębiorstwo społeczne i realizował cele reintegracyjne oraz społeczne przewidziane dla PS, natomiast jedynym niespełnionym elementem pozostawało formalne uzyskanie wpisu/decyzji w odpowiednim terminie.

Zgodnie z dokumentacją projektową OWES oraz Wytycznymi dotyczącymi realizacji projektów z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w regionalnych programach na lata 2021-2027, w przypadku PES przekształcanego w PS wymagane jest uzyskanie statusu przedsiębiorstwa społecznego przed upływem 6 miesięcy od dnia utworzenia pierwszego nowego miejsca pracy.

W praktyce powstają jednak istotne wątpliwości interpretacyjne dotyczące m.in.:

1. charakteru prawnego wskazanego terminu,
2. relacji pomiędzy faktycznym spełnianiem przesłanek przedsiębiorstwa społecznego a formalnym momentem wydania decyzji administracyjnej,
3. możliwości uznania obowiązku za skutecznie wykonany pomimo opóźnienia w uzyskaniu formalnego statusu,
4. skutków przekroczenia terminu dla kwalifikowalności wydatków,
5. oraz zakresu kompetencji OWES i instytucji zarządzających w zakresie ewentualnego aneksowania umów lub stosowania rozwiązań naprawczych.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy termin 6 miesięcy na uzyskanie statusu przedsiębiorstwa społecznego przez PES przekształcany w PS należy traktować jako termin materialny (zawity), którego przekroczenie (niezależnie od długości opóźnienia) skutkuje niespełnieniem warunku kwalifikowalności wsparcia?
2. Czy dopuszczalne jest uznanie, że incydentalne i krótkotrwałe przekroczenie terminu uzyskania formalnej decyzji o nadaniu statusu PS, przy jednoczesnym wcześniejszym spełnianiu przez podmiot wszystkich ustawowych przesłanek przedsiębiorstwa społecznego, może zostać potraktowane jako uchybienie formalne niemające wpływu na możliwość dalszej realizacji umowy i kwalifikowalność wsparcia?
3. Czy przy ocenie spełnienia warunku uzyskania statusu przedsiębiorstwa społecznego decydujące znaczenie ma wyłącznie formalna data wydania decyzji administracyjnej, czy też możliwe jest uwzględnienie rzeczywistego spełniania przez podmiot przesłanek przedsiębiorstwa społecznego przed upływem wskazanego terminu?
4. Czy instytucja zarządzająca lub realizator projektu OWES posiada kompetencję do:
1. przedłużenia terminu na uzyskanie statusu przedsiębiorstwa społecznego,
2. wyznaczenia dodatkowego terminu na usunięcie naruszenia,
3. albo dokonania zmiany umowy o udzielenie wsparcia finansowego w tym zakresie w drodze aneksu?
5. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 4 – jaka jest podstawa prawna zastosowania takich rozwiązań, w szczególności w świetle:
1. Wytycznych EFS+,
2. zasad kwalifikowalności wydatków,
3. zasad trwałości przedsiębiorstwa społecznego,
4. oraz przepisów regulujących wydatkowanie środków publicznych?
6. Czy przekroczenie terminu uzyskania formalnego statusu przedsiębiorstwa społecznego skutkuje koniecznością uznania całości wsparcia za niekwalifikowalne, czy też możliwe jest zastosowanie mechanizmu proporcjonalności lub częściowej korekty finansowej?

Przedmiotowa kwestia ma istotne znaczenie praktyczne dla jednolitego stosowania zasad realizacji projektów OWES w całym kraju oraz dla bezpieczeństwa prawnego podmiotów realizujących projekty współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.

Z wyrazami szacunku