Interpelacja w sprawie potrzeby reformy prawa rodzinnego w zakresie pieczy współdzielonej, ochrony więzi dziecka z obojgiem rodziców oraz przeciwdziałania izolacji rodzicielskiej

Szanowny Panie Ministrze,

w przestrzeni publicznej coraz częściej podnoszony jest problem przewlekłości postępowań rodzinnych, ograniczania kontaktów dziecka z jednym z rodziców oraz nieskuteczności obecnych mechanizmów ochrony więzi rodzinnych po rozstaniu rodziców.

Szczególne znaczenie mają opublikowane w kwietniu 2026 r. wyniki ogólnopolskiego raportu „Stan wiedzy i diagnoza świadomości społecznej Polaków wobec pieczy współdzielonej i alienacji rodzicielskiej” przygotowanego na reprezentatywnej próbie dorosłych Polaków.

Wyniki badań wskazują m.in., że:

- 67,4% Polaków popiera pieczę współdzieloną jako podstawową formę opieki po rozstaniu rodziców,
- 81,2% uznaje izolowanie dziecka od jednego z rodziców za istotny problem społeczny,
- jedynie 19,3% uważa, że obecne przepisy prawa sprzyjają wspólnemu rodzicielstwu po rozstaniu,
- ponad 70% respondentów popiera skrócenie postępowań rodzinnych oraz skuteczniejszą ochronę kontaktów dziecka z obojgiem rodziców.

Wyniki te pokazują wyraźny rozdźwięk pomiędzy oczekiwaniami społecznymi a praktyką funkcjonowania polskiego prawa rodzinnego i sądów rodzinnych.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi obecnie analizy dotyczące skuteczności obowiązujących przepisów regulujących wykonywanie kontaktów rodzica z dzieckiem po rozstaniu lub rozwodzie rodziców?

2. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące:

a) średniego czasu trwania postępowań rodzinnych dotyczących kontaktów z dzieckiem,
b) średniego czasu oczekiwania na zabezpieczenie kontaktów,
c) liczby spraw dotyczących niewykonywania kontaktów z dzieckiem,
d) liczby postępowań dotyczących pieczy naprzemiennej/współdzielonej,
e) liczby mediacji rodzinnych zakończonych ugodą?

3. Czy ministerstwo analizowało wpływ przewlekłości postępowań rodzinnych na trwałość więzi dziecka z rodzicem oraz skutki psychologiczne dla dzieci?

4. Czy w ministerstwie prowadzone są prace legislacyjne dotyczące:

a) wzmocnienia ochrony kontaktów dziecka z obojgiem rodziców,
b) skrócenia postępowań rodzinnych,
c) zmian w zakresie zabezpieczenia kontaktów,
d) upowszechnienia mediacji rodzinnych,
e) wprowadzenia rozwiązań wspierających pieczę współdzieloną?

5. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie legalnej definicji pieczy współdzielonej lub pieczy naprzemiennej do polskiego porządku prawnego?

6. Czy ministerstwo analizowało rozwiązania funkcjonujące w innych państwach europejskich, w których piecza współdzielona stanowi rozwiązanie preferowane lub domyślne?

7. Czy ministerstwo prowadzi analizy dotyczące zjawiska izolowania dziecka od jednego z rodziców, określanego w debacie publicznej jako alienacja rodzicielska?

8. Czy ministerstwo planuje przygotowanie systemowych rozwiązań wspierających rodziców po rozstaniu, obejmujących:

a) wsparcie psychologiczne,
b) psychoedukację rodzicielską,
c) mediacje,
d) programy przeciwdziałania eskalacji konfliktów rodzinnych?

9. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące skuteczności egzekwowania prawomocnych orzeczeń sądowych dotyczących kontaktów z dzieckiem?

10. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę stworzenia szybkiej ścieżki rozpoznawania spraw dotyczących kontaktów rodzica z dzieckiem analogicznie do innych postępowań wymagających pilnego zabezpieczenia dobra dziecka?

11. Jak ministerstwo odnosi się do wyników wskazujących, że jedynie niespełna 20% Polaków uważa obecne przepisy za sprzyjające wspólnemu rodzicielstwu po rozstaniu?

12. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań edukacyjnych zwiększających świadomość społeczną dotyczącą praw dziecka do utrzymywania relacji z obojgiem rodziców?

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP