Interpelacja w sprawie ograniczenia środków dla powiatowych urzędów pracy oraz skutków zmian ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego docierają niepokojące sygnały dotyczące pogarszającej się sytuacji na rynku pracy w powiatach województwa pomorskiego, w szczególności w powiecie bytowskim.

Podczas omawiania sytuacji na lokalnym rynku pracy dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Bytowie, pan Janusz Wiczkowski, poinformował o znaczącym wzroście liczby osób bezrobotnych oraz jednoczesnym bardzo dużym ograniczeniu środków przeznaczonych na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu.

Z przedstawionych danych wynika, że na koniec 2025 roku w powiecie bytowskim zarejestrowanych było 2793 bezrobotnych, co oznacza wzrost o 250 osób w porównaniu z rokiem poprzednim, tj. o 9,8 procent. Jednocześnie odnotowano spadek liczby ofert pracy oraz bardzo istotne ograniczenie środków finansowych przeznaczonych na aktywizację zawodową.

Według informacji przekazanych przez dyrektora PUP środki na aktywne formy wsparcia miały zostać zmniejszone nawet o około 80 procent. W poprzednich latach urząd dysponował kwotą około 9,2 mln zł z algorytmu i rezerw, natomiast obecnie otrzymał około 2,2 mln zł, przy czym część tych środków została przeznaczona na realizację wcześniejszych zobowiązań.

Znacznie ograniczone miały zostać również środki na dotacje dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą oraz na doposażenie stanowisk pracy. Jak wskazano, w poprzednim roku na dotacje przeznaczono ponad 4 mln zł, natomiast obecnie około 920 tys. zł. Na doposażenie stanowisk pracy wcześniej przeznaczano około 3 mln zł, podczas gdy obecnie około 960 tys. zł. Środki te miały zostać praktycznie wyczerpane już podczas pierwszego naboru.

Przedstawiciele urzędu pracy zwracają również uwagę na skutki wejścia w życie od dnia 1 czerwca nowej ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, zgodnie z którą — według relacji dyrektora PUP — osoba bezrobotna może odmówić przyjęcia odpowiedniej oferty pracy bez konsekwencji w postaci wykreślenia z ewidencji osób bezrobotnych.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo posiada informacje dotyczące ograniczenia środków finansowych dla powiatowych urzędów pracy na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu w 2026 roku?
2. Czy ministerstwo potwierdza znaczące zmniejszenie środków przeznaczonych na:
   • dotacje na rozpoczęcie działalności gospodarczej,
   • doposażenie stanowisk pracy,
   • staże,
   • prace interwencyjne,
   • pozostałe formy aktywizacji zawodowej?
3. Jak ministerstwo ocenia skutki ograniczenia finansowania dla powiatów o trudniejszej sytuacji gospodarczej i mniejszej liczbie ofert pracy, takich jak powiat bytowski, człuchowski, słupski czy lęborski?
4. Czy planowane jest zwiększenie środków dla powiatowych urzędów pracy jeszcze w 2026 roku, w szczególności poprzez dodatkowe rezerwy lub programy wsparcia?
5. Czy ministerstwo analizowało wpływ ograniczenia środków na sytuację małych i średnich przedsiębiorców korzystających z doposażeń stanowisk pracy oraz osób młodych rozpoczynających działalność gospodarczą?
6. Jak ministerstwo ocenia skutki nowych przepisów ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia dotyczących możliwości odmowy podjęcia odpowiedniej pracy przez osobę bezrobotną bez utraty statusu bezrobotnego?
7. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko, że obowiązujące przepisy mogą prowadzić do sztucznego zwiększania liczby osób pozostających w rejestrach bezrobotnych?
8. Czy do ministerstwa docierają podobne sygnały z innych powiatowych urzędów pracy dotyczące ograniczenia skuteczności działań aktywizacyjnych po wejściu w życie nowych przepisów?
9. Czy ministerstwo rozważa nowelizację obowiązujących regulacji w celu przywrócenia urzędom pracy skuteczniejszych narzędzi reagowania w przypadku nieuzasadnionej odmowy podjęcia odpowiedniej pracy?
10. Jakie działania ministerstwo planuje podjąć w celu poprawy sytuacji na rynku pracy w powiatach oddalonych od największych ośrodków miejskich, gdzie obserwowany jest jednoczesny wzrost bezrobocia oraz spadek liczby ofert zatrudnienia?

Zwracam się również z prośbą o przedstawienie informacji, czy ministerstwo planuje podjęcie dodatkowych działań osłonowych dla powiatowych urzędów pracy w regionach o pogarszającej się sytuacji społeczno-gospodarczej.

Z poważaniem

Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm RP