Interpelacja w sprawie wypracowania procedur ochrony osób z niepełnosprawnościami oraz przewlekle chorych zależnych od aparatury medycznej w sytuacjach przerw w dostawie energii elektrycznej

Szanowna Pani Minister,

zwracam się do Pani Minister z interpelacją w sprawie o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa życia i zdrowia osób z niepełnosprawnościami oraz osób przewlekle chorych. Dotyczy ona pacjentów, którzy w warunkach domowych korzystają z aparatury ratującej życie – w szczególności z respiratorów oraz koncentratorów tlenu. Dla tych osób stała, niezakłócona dostępność energii elektrycznej jest bezwzględnym warunkiem przetrwania.

Z sygnałów napływających od urzędników oraz przedstawicieli lokalnych samorządów wynika, że system pomocy społecznej napotyka na poważne bariery w optymalnym zabezpieczeniu tej grupy obywateli podczas awarii sieci energetycznych, gwałtownych zjawisk atmosferycznych czy planowanych wyłączeń prądu. Głównym problemem jest brak zintegrowanego i bezpiecznego prawnie przepływu informacji pomiędzy podmiotami medycznymi, dostawcami energii a jednostkami pomocy społecznej (takimi jak MOPS, GOPS, PCPR).

W obszarze właściwości resortu rodziny, pracy i polityki społecznej kluczowe wyzwania to:

• Bariery prawne i interpretacyjne związane z RODO. Ośrodki pomocy społecznej oraz powiatowe centra pomocy rodzinie często podnoszą kwestię braku jasnych podstaw prawnych do pozyskiwania od podmiotów leczniczych oraz przetwarzania danych wrażliwych (o stanie zdrowia i lokalizacji osób wentylowanych mechanicznie w domu) w celu przekazywania ich np. przedsiębiorstwom energetycznym czy służbom ratunkowym.
• Brak narzędzi ewidencji w systemie pomocy społecznej. Pracownicy socjalni, działający najbliżej mieszkańców, nie dysponują automatycznie aktualizowanymi rejestrami osób, których zdrowie zależy bezpośrednio od zasilania elektrycznego, przez co pomoc w sytuacjach kryzysowych bywa opóźniona.
• Brak systemowego wsparcia w doposażeniu w alternatywne źródła zasilania. Osoby z niepełnosprawnościami o niskich dochodach często nie są w stanie samodzielnie sfinansować zakupu agregatów prądotwórczych lub bezpiecznych domowych stacji zasilania (powerbanków medycznych). Taką rolę mogłyby doraźnie pełnić ochotnicze straże pożarne, które na swoim wyposażeniu posiadają odpowiednie agregaty. Brak jest jednak skutecznego przepływu informacji między tymi instytucjami.

W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje podjęcie prac (np. we współpracy z Ministerstwem Zdrowia oraz Urzędem Ochrony Danych Osobowych) nad stworzeniem jednoznacznych wytycznych lub przepisów prawa, które pozwalałyby jednostkom pomocy społecznej (OPS/MOPS/PCPR) na legalne i sprawne przetwarzanie oraz wymianę informacji o osobach zależnych od aparatury podtrzymującej życie w celu ich ochrony przed skutkami braku dostaw energii?
2. W jaki sposób obecnie, w ramach obowiązujących przepisów o pomocy społecznej oraz rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, uregulowana jest rola i współpraca MOPS/GOPS/PCPR z innymi instytucjami w zakresie zabezpieczania potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami podczas długotrwałych przerw w dostawie prądu?
3. Czy resort rozważa wdrożenie celowego programu wsparcia finansowego (np. za pośrednictwem Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych – PFRON) przeznaczonego na dofinansowanie zakupu indywidualnych, alternatywnych źródeł zasilania (agregatów prądotwórczych, medycznych stacji zasilania) dla osób z niepełnosprawnościami korzystających z respiratorów lub koncentratorów tlenu w warunkach domowych?
   

Z poważaniem

Dorota Marek
Posłanka na Sejm RP