Interpelacja w sprawie pilnej realizacji zadania pn. "Przebudowa i odbudowa obustronnych wałów przeciwpowodziowych rzeki Gostynki w km 3+000 - 4+200" na terenie miasta Bieruń i gm. Bojszowy

Szanowny Panie Ministrze,

miasto Bieruń, z racji swojego położenia w dolinie Wisły oraz silnie rozwiniętej sieci hydrograficznej, jest obszarem szczególnie zagrożonym występowaniem powodzi. Ochronę miasta powinny zapewniać obwałowania rzek Wisły, Gostyni, Przemszy i Mlecznej, zabezpieczające dzielnice Bierunia przed skutkami wezbrań i cofek wodnych.

Niestety wieloletnie zaniedbania w zakresie utrzymania i modernizacji infrastruktury przeciwpowodziowej doprowadziły w przeszłości do dwóch katastrofalnych powodzi – w 1997 r. oraz 2010 r. – które spowodowały ogromne straty materialne oraz zagrożenie dla mieszkańców Bierunia i okolicznych miejscowości. W 1997 r. doszło do przerwania wału przeciwpowodziowego rzeki Przemszy, natomiast w 2010 r. powódź była skutkiem cofki na rzece Gostynce i przerwania niedostatecznie zabezpieczonych obwałowań tej rzeki.

Pomimo upływu 16 lat od ostatniej wielkiej powodzi, do chwili obecnej nie wykonano kompleksowej przebudowy całego newralgicznego odcinka obwałowań rzeki Gostynki w km 3+000 – 4+200. Szczególne zaniepokojenie budzi fakt utraty pozwolenia wodnoprawnego dla tej inwestycji, co skutkowało wyłączeniem tego odcinka z głównego projektu przeciwpowodziowego realizowanego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.

Jednocześnie należy podkreślić, iż przedsięwzięcie pn. „Poprawa bezpieczeństwa powodziowego przez modernizację obwałowań rzeki Wisły, Gostynki i Mlecznej na terenie powiatu bieruńsko-lędzińskiego oraz miasta Tychy” uzyskało dofinansowanie ze środków programu FEnIKS 2021–2027 w wysokości ponad 246 mln zł, a łączna wartość projektu wynosi ponad 309 mln zł. W ramach przedsięwzięcia modernizacji poddanych zostanie około 25 km obwałowań.

W dniu 19 września 2025 r. PGW Wody Polskie ogłosiło przetarg na realizację czterech zadań inwestycyjnych związanych z przebudową obwałowań rzek Wisły, Gostynki i Mlecznej. Jednak poza zakresem inwestycji pozostawiono kluczowy odcinek wałów Gostynki w km 3+000 – 4+200, stanowiący obecnie najsłabszy element całego systemu przeciwpowodziowego.

Powstaje zatem realne ryzyko sytuacji, w której znaczna część obwałowań zostanie zmodernizowana, natomiast pozostawiony bez przebudowy 2,4-kilometrowy odcinek stanie się swoistą „wyrwą” w systemie ochrony przeciwpowodziowej. Jak wskazują samorządowcy oraz mieszkańcy, odcinek ten posiada obniżoną niweletę, niewystarczającą szerokość korony wału oraz słabą konstrukcję techniczną, co może skutkować przerwaniem ciągłości ochrony podczas kolejnych wezbrań.

Dodatkowo niepokojące są informacje zawarte w odpowiedzi Ministerstwa Infrastruktury na interpelację nr 11666 z dnia 25 sierpnia 2025 r., zgodnie z którymi uzyskanie nowego pozwolenia wodnoprawnego oraz pozostałych decyzji administracyjnych dla przedmiotowego zadania planowane jest dopiero do końca 2029 r. Oznacza to wieloletnie opóźnienie względem pozostałych inwestycji, których realizacja rozpocznie się prawdopodobnie już w 2026 r.

Mając na uwadze bezpieczeństwo mieszkańców Bierunia, Bojszów oraz całego powiatu bieruńsko-lędzińskiego, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Na jakim etapie znajduje się obecnie procedura przygotowania zadania pn. „Przebudowa i odbudowa obustronnych wałów przeciwpowodziowych rzeki Gostynki w km 3+000 – 4+200”?
2. Czy PGW Wody Polskie wystąpiło już o nowe pozwolenie wodnoprawne dla przedmiotowej inwestycji? Jeśli tak, kiedy nastąpiło złożenie stosownego wniosku?
3. Jakie były przyczyny utraty poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego i kto ponosi odpowiedzialność za brak zachowania jego ważności?
4. Czy istnieje możliwość przyśpieszenia procedur administracyjnych oraz realizacyjnych, tak aby przebudowa odcinka wałów Gostynki w km 3+000 – 4+200 mogła zostać wykonana równolegle z pozostałymi zadaniami realizowanymi w ramach projektu FEnIKS 2021–2027?
5. Czy Ministerstwo Infrastruktury przewiduje zabezpieczenie pełnego finansowania realizacji tego zadania, którego szacowany koszt wynosi około 34,4 mln zł?
6. Jakie działania tymczasowe zostaną podjęte do czasu kompleksowej przebudowy wałów, aby zapewnić mieszkańcom odpowiedni poziom bezpieczeństwa przeciwpowodziowego?
7. Czy ministerstwo posiada analizy ryzyka dotyczące skutków pozostawienia nieprzebudowanego odcinka wałów Gostynki pomiędzy odcinkami już zmodernizowanymi lub przewidzianymi do modernizacji?
8. Czy rozważane jest objęcie przedmiotowego zadania statusem inwestycji priorytetowej z uwagi na jego strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa mieszkańców regionu?

Z wyrazami szacunku

Łukasz Ściebiorowski