Interpelacja w sprawie przygotowania administracji publicznej do obowiązkowej wymiany praw jazdy

Szanowny Panie Ministrze,

z informacji prasowych wynika, że w latach 2028-2033 planowana jest masowa wymiana praw jazdy wydanych do dnia 18 stycznia 2013 r., w tym dokumentów określanych potocznie jako „bezterminowe“. Według wypowiedzi przedstawicielki Ministerstwa Infrastruktury przywołanej w artykule, obowiązek ten może objąć około 15 mln dokumentów.

Podstawę prawną stanowi art. 124 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Przepis ten przewiduje, że osoby posiadające prawa jazdy wydane do dnia 18 stycznia 2013 r. są obowiązane dokonać ich wymiany, a sama wymiana ma nastąpić w okresie od dnia 19 stycznia 2028 r. do dnia 18 stycznia 2033 r., w terminach określonych przez ministra właściwego do spraw transportu albo wcześniej na wniosek posiadacza prawa jazdy. Jednocześnie ustawa przewiduje, że minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, określi w rozporządzeniu terminy wymiany oraz sposób postępowania w razie rozbieżności między danymi w dokumencie a danymi w Centralnej Ewidencji Kierowców. Przy wydaniu tego rozporządzenia powinny zostać uwzględnione m.in. sprawność procesu, faktyczna liczba dokumentów przewidzianych do wymiany oraz potrzeba aktualności wydawanych dokumentów.

Opisany problem ma charakter systemowy. Dotyczy znacznej liczby obywateli, starostw i urzędów miast na prawach powiatu, Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych SA, systemów teleinformatycznych oraz organów kontroli ruchu drogowego. Dodatkowym elementem jest kwestia kosztów. Obecna informacja w serwisie gov.pl dotycząca wymiany prawa jazdy starego typu wskazuje opłatę 100,50 zł, w tym 0,50 zł opłaty ewidencyjnej, natomiast projektowane lub zapowiadane zmiany przewidują podwyższenie opłaty za wydanie prawa jazdy do 115,50 zł.

Skala wymiany może spowodować okresowe przeciążenie wydziałów komunikacji, opóźnienia w obsłudze obywateli oraz wzrost kosztów po stronie samorządów. Istotne jest, aby harmonogram wymiany został opublikowany z odpowiednim wyprzedzeniem i był oparty na obiektywnych kryteriach, np. roku wydania dokumentu, kategorii prawa jazdy albo możliwościach organizacyjnych urzędów. Ryzyko dotyczy również komunikacji z obywatelami. Posiadacze dokumentów bezterminowych mogą błędnie utożsamiać wymianę blankietu z utratą uprawnień albo z obowiązkiem ponownego badania lekarskiego. Konieczne jest jasne rozróżnienie między ważnością dokumentu, a ważnością uprawnienia do kierowania pojazdami.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Ile praw jazdy wydanych do dnia 18 stycznia 2013 r. podlega obowiązkowej wymianie według aktualnych danych Centralnej Ewidencji Kierowców, w podziale na województwa, rok wydania dokumentu oraz kategorie prawa jazdy?

2. Ile dokumentów wydanych do dnia 18 stycznia 2013 r. zostało już wymienionych na wniosek posiadaczy przed rozpoczęciem obowiązkowego okresu wymiany?

3. Czy ministerstwo planuje wydanie jednolitych wytycznych dla Policji, Inspekcji Transportu Drogowego oraz organów administracji w zakresie konsekwencji prawnych niewymienienia dokumentu w terminie, w szczególności rozróżnienia między nieważnością dokumentu a brakiem uprawnień do kierowania pojazdem?

4. Na jakim etapie są prace nad rozporządzeniem określającym szczegółowe terminy wymiany praw jazdy w latach 2028-2033, o którym mowa w art. 124 ust. 10 ustawy o kierujących pojazdami?

5. Kiedy ministerstwo planuje opublikować projekt harmonogramu wymiany i jakie kryteria zostaną przyjęte przy wyznaczaniu terminów dla poszczególnych grup kierowców?

6. Czy resort planuje ogólnopolską kampanię informacyjną dotyczącą wymiany dokumentów, w szczególności wyjaśniającą, że wymiana blankietu nie musi oznaczać utraty uprawnień ani obowiązku ponownego egzaminu?

7. Jakie działania zostaną podjęte, aby zapobiec przeciążeniu wydziałów komunikacji, nadmiernym kolejkom i opóźnieniom w wydawaniu dokumentów w latach 2028-2033?

8. Czy ministerstwo przewiduje dodatkowe wsparcie organizacyjne, finansowe lub informatyczne dla powiatów i miast na prawach powiatu realizujących wymianę dokumentów?

9. Jak będzie wyglądała procedura postępowania w przypadku rozbieżności między danymi w dotychczasowym dokumencie prawa jazdy a danymi w Centralnej Ewidencji Kierowców, w tym jaki będzie maksymalny termin ich wyjaśnienia?

Z poważaniem