Interpelacja w sprawie kryzysu zdrowia mężczyzn w Polsce oraz konieczności pilnych działań systemowych

Szanowna Pani Minister,

w artykule opublikowanym w „Pulsie Medycyny” przedstawiono stanowisko Ministerstwa Zdrowia dotyczące zdrowia mężczyzn w Polsce. Z odpowiedzi resortu wynika jednoznacznie, że ministerstwo dostrzega dramatyczną skalę problemu: mężczyźni żyją w Polsce średnio o 6–7 lat krócej niż kobiety, rzadziej korzystają z profilaktyki, częściej umierają przedwcześnie z powodu chorób możliwych do wykrycia i leczenia oraz są nadreprezentowani w statystykach samobójstw, uzależnień i zgonów komunikacyjnych.

Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że:

• nie planuje likwidacji skierowań do urologa,
• nie przewiduje systemowego finansowania mobilnych punktów diagnostycznych dla mężczyzn,
• nie prowadzi prac nad Narodową Strategią Zdrowia Mężczyzn.

Oznacza to, że państwo polskie dostrzega problem, jednak nadal nie wdraża kompleksowych, szybkich i dedykowanych rozwiązań.

Szczególnie niepokojące jest to, że:

• program badań przesiewowych raka prostaty ma zostać uruchomiony dopiero w 2028 roku,
• działania dotyczące zdrowia mężczyzn pozostają rozproszone,
• brak jest centralnej strategii koordynującej działania w zakresie profilaktyki, zdrowia psychicznego, przeciwdziałania uzależnieniom oraz edukacji zdrowotnej skierowanej do mężczyzn.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Ilu mężczyzn w Polsce zmarło przedwcześnie w latach 2020–2025 z powodu:
   • chorób układu krążenia,
   • nowotworów,
   • samobójstw,
   • uzależnień,
   • wypadków komunikacyjnych?
2. Jakie konkretne działania skierowane wyłącznie do mężczyzn zostały wdrożone przez Ministerstwo Zdrowia od grudnia 2023 roku?
3. Dlaczego mimo uznania przez ministerstwo istnienia głębokich nierówności zdrowotnych związanych z płcią nie zdecydowano się na stworzenie Narodowej Strategii Zdrowia Mężczyzn?
4. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę skutków społecznych i ekonomicznych przedwczesnej umieralności mężczyzn w Polsce, w szczególności kosztów dla:
   • rynku pracy,
   • systemu emerytalnego,
   • rodzin,
   • systemu ochrony zdrowia,
   • systemu pomocy społecznej?
5. Jakie środki finansowe zostały przeznaczone w latach 2024–2026 na:
   • profilaktykę zdrowia mężczyzn,
   • kampanie społeczne skierowane do mężczyzn,
   • profilaktykę samobójstw mężczyzn,
   • działania dotyczące zdrowia psychicznego mężczyzn?
6. Czy ministerstwo planuje uruchomienie pilotażu bezpośredniego dostępu do urologa dla określonych grup ryzyka, np. mężczyzn po 50. roku życia?
7. Dlaczego systemowe finansowanie mobilnych punktów diagnostycznych dla mężczyzn nie zostało przewidziane mimo wielokrotnie wskazywanego problemu niskiej zgłaszalności mężczyzn na badania profilaktyczne?
8. Ile środków NFZ przeznaczono dotychczas na pilotaże oraz działania mobilnej diagnostyki skierowane do mężczyzn?
9. Jakie konkretne działania przeciwsamobójcze skierowane do mężczyzn planowane są w nowym Narodowym Programie Zdrowia?
10. Czy ministerstwo planuje utworzenie pełnomocnika ds. zdrowia mężczyzn lub odrębnego zespołu eksperckiego zajmującego się wyłącznie tym obszarem?
11. Jakie wskaźniki poprawy zdrowia mężczyzn ministerstwo zamierza osiągnąć do roku 2030?
12. Czy ministerstwo zamierza przygotować ogólnopolską kampanię społeczną dotyczącą profilaktyki zdrowia mężczyzn analogiczną do kampanii prowadzonych od lat w zakresie zdrowia kobiet?

Uważam, że dalsze odkładanie zdecydowanych działań będzie prowadziło do pogłębiania kryzysu zdrowotnego mężczyzn w Polsce. Państwo nie może ograniczać się jedynie do diagnozowania problemu. Potrzebne są konkretne, szybkie i odważne rozwiązania systemowe.

Z wyrazami szacunku

Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP