Interpelacja w sprawie funkcjonowania ryczałtu dla kuratorów sądowych na pokrycie zwiększonych kosztów dojazdów służbowych

Szanowny Panie Ministrze,

w 2023 roku wprowadzono nowelizację ustawy o kuratorach sądowych, która w art. 14 ust. 5a przyznała kuratorom ryczałt na pokrycie zwiększonych kosztów dojazdów służbowych w sytuacjach wymagających wykorzystywania pojazdu prywatnego do celów służbowych. Była to zmiana długo oczekiwana i słuszna, uwzględniająca specyfikę pracy kuratorów sądowych, którzy - jako jedyna formacja w przestrzeni jurysdykcji - nie dysponują samochodami służbowymi, a obowiązki związane z wykonywaniem wywiadów środowiskowych i kontrolą podopiecznych wymagają częstych i licznych podróży. Od momentu wejścia w życie nowych regulacji i wystosowania przez Ministerstwo Sprawiedliwości wytycznych dotyczących sposobu naliczania ryczałtu, w środowisku kuratorów nie milkną jednak głosy krytyki. Podnoszone są m.in. następujące problemy:

• naliczanie ryczałtu według wielkości obszaru właściwości sądu i charakteru gmin, a nie faktycznej liczby wyjazdów i przejechanych kilometrów, co prowadzi do niesprawiedliwych rozbieżności,
• niewystarczający poziom ryczałtu, który w praktyce pokrywa jedynie część kosztów paliwa, nie uwzględniając wydatków związanych z eksploatacją, ubezpieczeniem czy amortyzacją prywatnych samochodów,
• problem nieprzyznawania ryczałtu w okresach urlopowych lub chorobowych, mimo że obowiązki kuratora nie znikają, lecz ulegają przesunięciu lub kumulacji po jego powrocie,
• brak jednolitej praktyki między sądami okręgowymi, co powoduje nierówne traktowanie kuratorów w skali kraju.

Minęło już kilkanaście miesięcy od wprowadzenia zmian, co pozwala na dokonanie pierwszej oceny skutków przyjętej regulacji. Z relacji samych kuratorów wynika, że obecne rozwiązania nie w pełni realizują zakładany cel - tj. rzeczywistą i sprawiedliwą kompensację ponoszonych kosztów związanych z pracą w terenie.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę funkcjonowania art. 14 ust. 5a ustawy o kuratorach sądowych od jego wejścia w życie?

2. Czy ministerstwo gromadzi dane dotyczące wysokości faktycznych kosztów ponoszonych przez kuratorów sądowych w związku z używaniem prywatnych pojazdów do celów służbowych?

3. Czy ministerstwo monitoruje praktykę poszczególnych sądów okręgowych w zakresie sposobu naliczania ryczałtu i czy przewidziane są działania mające na celu ujednolicenie tych zasad?

4. Czy rozważane są zmiany legislacyjne lub organizacyjne, które pozwoliłyby na bardziej sprawiedliwe i adekwatne do realiów zawodowych ustalenie wysokości ryczałtu, w tym uwzględnienie kosztów eksploatacji, ubezpieczenia czy amortyzacji?

5. Czy ministerstwo analizuje możliwość wprowadzenia rozwiązań stosowanych w innych formacjach, np. częściowego wyposażenia kuratorów w samochody służbowe bądź wprowadzenia innego modelu rozliczania kosztów dojazdów (np. kilometrówki)?

Z wyrazami szacunku

Adam Gomoła
Poseł na Sejm RP