Interpelacja w sprawie przeznaczenia środków pochodzących z opłat za parkowanie i kar za brak wniesienia opłaty

Szanowny Panie Ministrze,

system opłat za parkowanie w strefach płatnego parkowania oraz kar za brak uiszczenia tych opłat stanowi istotne źródło dochodów jednostek samorządu terytorialnego. W wielu miastach wpływy te osiągają w skali rocznej znaczące kwoty, stając się ważnym elementem budżetu lokalnego. W dyskursie publicznym podnoszona jest jednak kwestia transparentności wykorzystania tych środków i ich realnego związku z celami, które uzasadniają wprowadzanie opłat parkingowych. Zgodnie z ustawą o drogach publicznych strefy płatnego parkowania wprowadza się w celu zwiększenia rotacji pojazdów w centrum miasta, ograniczenia natężenia ruchu i promowania transportu zbiorowego. Tym samym wydaje się logiczne, że wpływy z opłat za parkowanie i kar za ich brak powinny być przeznaczane przede wszystkim na rozwój i poprawę jakości komunikacji miejskiej, budowę parkingów typu „park and ride” oraz inwestycje w infrastrukturę rowerową czy pieszą. W praktyce jednak często pojawia się pytanie, czy środki te faktycznie służą realizacji tych celów, czy też w niektórych przypadkach stają się jedynie dodatkowym, swobodnie wykorzystywanym źródłem dochodów budżetu miasta.

Brak przejrzystego mechanizmu raportowania i nadzoru nad tym, na co faktycznie przeznaczane są środki pochodzące z opłat parkingowych, budzi wątpliwości obywateli i organizacji społecznych. W wielu miastach mieszkańcy oczekują, że pieniądze, które wnoszą za parkowanie, będą widocznie poprawiać jakość transportu zbiorowego, ograniczać korki i wspierać rozwój zrównoważonej mobilności. Jeśli środki te trafiają jedynie do ogólnej puli dochodów budżetowych, bez gwarancji celowego wykorzystania, podważa to zaufanie społeczne oraz pierwotne cele polityki transportowej.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo posiada wiedzę, w jakim stopniu środki pochodzące z opłat parkingowych oraz kar za brak opłaty są faktycznie przeznaczane na rozwój transportu publicznego i infrastruktury transportowej w miastach?

2. Czy jednostki samorządu terytorialnego mają całkowitą dowolność w dysponowaniu tymi środkami, czy obowiązują przepisy nakazujące ich celowe wykorzystanie?

3. Czy ministerstwo weryfikuje sposób wykorzystania dochodów z opłat parkingowych i nakłada obowiązek sprawozdawczości w tym zakresie?

4. Czy rozważane są zmiany legislacyjne, które wprowadziłyby obowiązek przeznaczania dochodów z opłat za parkowanie i kar za ich brak na cele związane z transportem publicznym i polityką zrównoważonej mobilności?

5. Czy ministerstwo prowadzi analizy porównawcze dotyczące tego, jak w innych krajach Unii Europejskiej wykorzystywane są wpływy z opłat parkingowych i czy rozważa wdrożenie podobnych mechanizmów w Polsce?

Z wyrazami szacunku

Adam Gomoła
Poseł na Sejm RP