Interpelacja w sprawie działalności i gospodarki finansowej Instytutu Badań Edukacyjnych za lata 2022-2025 w świetle wystąpienia pokontrolnego NIK

Szanowna Pani Minister,

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała wystąpienie pokontrolne dotyczące działalności i gospodarki finansowej Instytutu Badań Edukacyjnych za lata 2022-2025. Dokument ten przedstawia niezwykle niepokojący obraz funkcjonowania instytucji, która jednocześnie odgrywa dziś kluczową rolę w przygotowywaniu i wdrażaniu najważniejszych reform edukacyjnych realizowanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, w tym zmian podstaw programowych, działań związanych z projektem „Kompas Jutra”, oceną regulacji dotyczących smartfonów w szkołach czy przygotowywaniem analiz i rekomendacji dla MEN.

NIK stwierdziła m.in.:

• niegospodarność przy realizacji projektów cyfryzacyjnych,
• brak właściwego nadzoru nad majątkiem i sprzętem,
• wydatkowanie środków publicznych bez odpowiedniej podstawy prawnej,
• brak wymaganych dokumentów strategicznych,
• chaos organizacyjny i kadrowy,
• ogromną fluktuację zatrudnienia,
• nierzetelne prowadzenie części konkursów,
• brak skutecznego zabezpieczenia efektów projektów,
• projekty funkcjonujące poza standardowym nadzorem,
• wydanie co najmniej 18,8 mln zł na projekt Portal edukacja.gov.pl, który finalnie został wygaszony,
• utratę finansowania w wysokości 47,8 mln zł,
• niewykorzystanie części zakupionego sprzętu i produktów projektowych.

Jednocześnie to właśnie ta instytucja otrzymuje dziś kolejne dziesiątki milionów złotych na przygotowywanie analiz, rekomendacji i kierunków zmian dla polskiej edukacji.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej uznaje ustalenia NIK za wiarygodne i wymagające pilnych działań naprawczych?

2. Jakie konkretne działania naprawcze zostały już wdrożone po ujawnieniu przez NIK nieprawidłowości w działalności IBE?

3. Które osoby poniosły odpowiedzialność służbową, dyscyplinarną lub finansową za:

• niegospodarność,
• utratę finansowania,
• niewłaściwe zabezpieczenie majątku,
• wydatkowanie środków bez podstawy prawnej,
• brak właściwego nadzoru nad projektami?

4. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej przeprowadziło własny audyt projektów:

• Portal edukacja.gov.pl,
• Mobilne Laboratoria Przyszłości,
• Zintegrowana Platforma Edukacyjna,
  a jeśli tak – proszę o przekazanie jego wyników.

5. Jaka jest obecna wartość sprzętu, urządzeń, licencji i produktów zakupionych lub wytworzonych w ramach wygaszonych projektów cyfryzacyjnych realizowanych przez IBE?

6. Ile spośród tych urządzeń i produktów:

• jest obecnie wykorzystywanych,
• znajduje się w magazynach,
• zostało przekazanych innym podmiotom,
• pozostaje niewykorzystanych?

7. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej posiada pełną inwentaryzację majątku zakupionego w ramach projektów realizowanych przez IBE? Jeśli tak – proszę o jej udostępnienie.

8. Dlaczego mimo tak poważnych ustaleń NIK Ministerstwo Edukacji Narodowej nadal powierza IBE przygotowywanie kluczowych założeń reform systemowych polskiej edukacji?

9. Jakie analizy ryzyka przeprowadzono przed powierzeniem IBE nowych zadań związanych z:

• podstawami programowymi,
• „Kompasem Jutra”,
• monitoringiem transformacji cyfrowej edukacji,
• oceną regulacji dotyczących smartfonów w szkołach?

10. Czy MEN uważa za właściwe, że instytucja z tak poważnymi zastrzeżeniami dotyczącymi zarządzania, nadzoru i gospodarowania środkami publicznymi ma dziś współdecydować o kierunku zmian polskiej szkoły?

11. Ilu pracowników zostało objętych zwolnieniami grupowymi w związku z utratą finansowania projektów?

12. Ilu z tych pracowników zostało następnie ponownie zatrudnionych?

13. Jakie były całkowite koszty:

• zwolnień,
• odpraw,
• ponownej rekrutacji,
• ponownego wyposażenia stanowisk pracy?

14. Czy MEN analizowało wpływ ogromnej fluktuacji zatrudnienia w IBE na jakość przygotowywanych analiz i rekomendacji dla systemu oświaty?

15. Czy prawdą jest, że udział pracowników naukowych w strukturze zatrudnienia IBE systematycznie malał, mimo jednoczesnego wzrostu zatrudnienia ogółem?

16. Czy MEN posiada analizę pokazującą, jaka część działalności IBE ma dziś rzeczywiście charakter naukowo-badawczy, a jaka sprowadza się do realizacji projektów administracyjnych i polityk ministerialnych?

17. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie zewnętrznego, niezależnego audytu wszystkich projektów realizowanych przez IBE od 2022 roku?

18. Czy ministerstwo zamierza opublikować pełną informację o wszystkich środkach publicznych przekazanych IBE od 2022 roku wraz z efektami rzeczowymi poszczególnych projektów?

19. Czy MEN może zagwarantować, że rekomendacje przygotowywane obecnie przez IBE w zakresie reform edukacyjnych są tworzone w sposób w pełni niezależny, rzetelny i oparty na transparentnych danych, mimo ujawnionych przez NIK problemów organizacyjnych i finansowych?

20. Czy ministerstwo zamierza przedstawić opinii publicznej pełny raport dotyczący efektywności wydatkowania środków publicznych przez IBE w latach 2022-2025?

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk