Interpelacja w sprawie własnych źródeł wytwórczych operatora systemu przesyłowego elektroenergetycznego

Szanowny Panie Ministrze Macieju Bando,

zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy Prawo energetyczne operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego sporządza plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe lub energię elektryczną na okres 10 lat. Plan ten podlega aktualizacji co 2 lata.

Obecnie obowiązujący dokument PSE SA pn. „Plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2023-2032” na stronach 99-100 stwierdza: „PSE SA rozważają budowę własnego źródła wytwórczego lub magazynu energii elektrycznej. W przypadku, jeśli jego operatorem byłyby PSE SA, zasady aktywacji i pracy tego źródła musiałyby gwarantować jego wykorzystywanie wyłącznie w sytuacjach ekstremalnych i nieingerowanie w funkcjonowanie mechanizmów rynkowych. (…) Scenariuszami przyjętymi przez PSE SA do wstępnych analiz jest budowa źródła wytwórczego (jednego albo kilku) opalanego gazem lub paliwem płynnym, bazującego na turbinie gazowej lub zespole silników tłokowych o łącznej mocy ok. 500 MW, a także budowa bateryjnego magazynu energii elektrycznej lub kilku takich magazynów o analogicznej mocy, ale o pojemności pozwalającej na co najmniej 8 godz. pracy z mocą osiągalną (…). Ponadto takie źródło musiałoby powstać w lokalizacji, w której nie są planowane albo nie mogą być budowane alternatywne projekty komercyjne, tak aby nie zaburzać funkcjonowania rynku poprzez wpływanie na aktywność inwestycyjną inwestorów”.

Mając na uwadze nowelizację Prawa energetycznego z lipca 2023 r., wydaje się konieczne zaktualizowanie dokumentu Plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na kolejny okres.

Pozostające z ww. planem w korelacji Porozumienie o współpracy pomiędzy Skarbem Państwa reprezentowanym przez Ministra Obrony Narodowej a Polskimi Sieciami Elektroenergetycznymi SA (PSE SA) obejmujące budowę, rozbudowę i modernizację jednostek wytwórczych w postaci alternatywnych źródeł energii do zapewnienia bieżącego bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej dla Sił Zbrojnych RP oraz wsparcia pracy Krajowego Systemu Energetycznego należy poczytywać za przejaw zdroworozsądkowego poszukiwania synergii między OSPe (współodpowiedzialnego za bezpieczeństwo energetyczne) a MON (odpowiedzialnego za bezpieczeństwo militarne). Współpracę tę uzasadnia ciągle niepewna sytuacja geopolityczna w związku z rosyjską agresją na Ukrainę, która implikuje szereg konsekwencji w związku z funkcjonowaniem Sił Zbrojnych – również w dziedzinie popytu na energię elektryczną i bilansu mocy jednostek wojskowych. Wojsko Polskie w sytuacji rozwinięcia operacyjnego i podniesienia gotowości bojowej będzie generowało skokowe zapotrzebowanie na moc w związku z uruchomieniem i obsługą systemów rozpoznania, systemów walki radioelektronicznej (WRE), a także działaniami rozruchowymi systemów bojowych i pola walki.

Brak istniejących jednostek generacji mocy skoordynowanej z popytem energii elektrycznej przez jednostki Wojska Polskiego stawia za zasadne zrealizowanie projektu zabezpieczenia Sił Zbrojnych RP w energię, tym bardziej że dotychczasowy Plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2023-2032 OSPe przewiduje koncepcję własnych jednostek wytwórczych. Jednocześnie jednostki wytwórcze OSPe mogą zmniejszyć negatywny wpływ na bilansowanie Krajowego Systemu Elektroenergetycznego wynikający z ograniczeń sieciowych w różnych częściach kraju, co będzie wspierało stabilność tego systemu i odporność przed jego rozsynchronizowaniem.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Czy koncepcja własnego źródła wytwórczego OSPe przedstawiona w Planie rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2023-2032 jest przedmiotem porozumienia o współpracy pomiędzy Skarbem Państwa, reprezentowanym przez Ministra Obrony Narodowej, a Polskimi Sieciami Elektroenergetycznymi SA (PSE SA) zawartego w dniu 31.10.2022 r.?
2. Czy w związku z ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw nadającą nowe brzmienie art. 16 ust. 2 ustawy Prawo energetyczne operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego prowadzi obecnie prace aktualizujące Plan rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na kolejny okres?
3. Jeśli odpowiedź na pytanie nr 2 jest twierdząca, to czy operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego w projekcie Planu rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na kolejny okres zawarł koncepcję własnego źródła wytwórczego OSPe?
4. Jeśli odpowiedź na pytanie 3 jest przecząca, to czy prezes Urzędu Regulacji Energetyki zgodnie z art. 16 ust. 1a ustawy Prawo energetyczne przedstawił lub zamierza przedstawić operatorowi systemu przesyłowego elektroenergetycznego wytyczne co do kierunku rozwoju sieci i realizacji inwestycji priorytetowych, które będą obejmowały konieczność zbudowania własnych źródeł wytwórczych OSPe?
5. Jeśli odpowiedź na pytanie 3 jest przecząca, proszę o wyjaśnienia, dlaczego zrezygnowano z koncepcji własnych źródeł wytwórczych OSPe.
6. Czy pełnomocnik rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej może przedstawić szczegółowy harmonogram realizacji przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne SA koncepcji własnych źródeł wytwórczych OSPe?