Interpelacja w sprawie nadzoru nad organizacją i rozliczaniem diagnostyki obrazowej finansowanej ze środków publicznych

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego docierają sygnały dotyczące możliwych nieprawidłowości związanych z organizacją oraz rozliczaniem badań diagnostyki obrazowej, w szczególności tomografii komputerowej (TK) i rezonansu magnetycznego (MR) oraz świadczeń w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS), wykonywanych w ramach świadczeń finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Przekazywane informacje wskazują na możliwość występowania mechanizmów polegających na kierowaniu pacjentów na wieloetapową, powtarzalną diagnostykę, realizowaną przez publiczne jednostki ochrony zdrowia (w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej) i podmioty gospodarcze współpracujące z jednostkami publicznymi.

Wątpliwości dotyczą zarówno zasadności części świadczeń, jak i modelu organizacyjnego, w którym prywatne podmioty gospodarcze wykonujące na zlecenie jednostek publicznych świadczenia w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej oraz badania diagnostyczne mogą pozostawać w relacjach personalnych lub biznesowych z osobami zatrudnionymi w publicznych placówkach ochrony zdrowia.

Sprawa ma istotne znaczenie systemowe, ponieważ dotyczy gospodarowania środkami publicznymi w obszarze ochrony zdrowia, gdzie konieczne jest zachowanie najwyższych standardów transparentności, efektywności i eliminowania potencjalnych konfliktów interesów. Warto podkreślić, że również Narodowy Fundusz Zdrowia informował o stwierdzanych w skali kraju nieprawidłowościach dotyczących rozdzielania badań diagnostycznych, które zgodnie z zasadami powinny być realizowane jako jedno świadczenie. Według danych NFZ skutkowało to zawyżaniem wartości rozliczeń finansowanych ze środków publicznych.

Szanowna Pani Minister, w związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie działania kontrolne zostały przeprowadzone przez Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia w latach 2023-2026 w zakresie prawidłowości organizacji i rozliczania świadczeń w zakresie TK, MR oraz AOS, ze szczególnym uwzględnieniem przypadków udzielenia świadczeń diagnostycznych na kilka odrębnych procedur rozliczeniowych i ilości przypadków wyznaczania wielokrotnych nieuzasadnionych medycznie wizyt w AOS przez lekarza?

2. Ile przypadków nieprawidłowości dotyczących diagnostyki obrazowej i AOS wykryto w tym okresie, jaka była ich łączna wartość finansowa oraz wobec ilu podmiotów zastosowano działania pokontrolne, sankcje finansowe lub obowiązek zwrotu środków publicznych?

3. Czy Narodowy Fundusz Zdrowia prowadzi analizy pozwalające identyfikować placówki, w których występuje ponadprzeciętna liczba wizyt w AOS i badań TK i MR wykonywanych u tych samych pacjentów w krótkich odstępach czasu, a także przypadki wielokrotnego kierowania pacjentów na kolejne etapy diagnostyki dotyczące tego samego problemu zdrowotnego?

4. Jakie mechanizmy nadzorcze i antykorupcyjne obowiązują obecnie w sytuacji, gdy pracownicy publicznych podmiotów leczniczych są jednocześnie udziałowcami, członkami organów, wspólnikami lub beneficjentami podmiotów realizujących świadczenia diagnostyczne finansowane przez NFZ na rzecz tych samych placówek?

5. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące skali outsourcingu świadczeń w AOS i diagnostyki obrazowej przez publiczne szpitale do podmiotów zewnętrznych oraz udziału takich świadczeń w całkowitych kosztach diagnostyki finansowanej ze środków publicznych?

6. Czy prowadzone są analizy dotyczące wpływu obecnego modelu organizacji świadczeń w AOS i diagnostyki obrazowej na długość procesu leczenia pacjentów, efektywność wykorzystania środków publicznych oraz poziom dostępności świadczeń diagnostycznych?

7. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie obowiązku ujawniania powiązań personalnych i kapitałowych pomiędzy publicznymi podmiotami leczniczymi a podmiotami zewnętrznymi realizującymi świadczenia finansowane przez NFZ, w szczególności w obszarze diagnostyki obrazowej?

8. Czy rozważane jest stworzenie centralnego systemu analitycznego umożliwiającego automatyczne wykrywanie nieprawidłowości w zakresie rozliczania badań diagnostycznych, w tym przypadków sztucznego dzielenia świadczeń, powtarzalności badań oraz nietypowych wzrostów liczby procedur w poszczególnych placówkach?

Z poważaniem

Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP