Interpelacja w sprawie nowelizacji Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych

Szanowna Pani Minister,

w debacie publicznej wciąż podnoszony jest temat nowelizacji Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych, przyjętych podczas 77. Światowego Zgromadzenia Zdrowia w 2024 roku. Zmiany te, mające z założenia wzmocnić globalne mechanizmy reagowania na zagrożenia epidemiczne i pandemie, niezmiennie stanowią ważny element dyskusji o ochronie zdrowia publicznego.

W opinii części środowisk wciąż istnieje ryzyko, że nowelizacja ograniczyła swobodę decyzyjną Polski, m.in. poprzez narzucanie obostrzeń w przemieszczaniu się, obrocie towarami czy stosowaniu procedur medycznych. Należy stanowczo podkreślić, że w świetle faktów przepisy te gwarantują państwom suwerenne prawo do stanowienia i wdrażania prawa w ramach swoich polityk zdrowotnych, a ewentualne rekomendacje WHO mają charakter niewiążący. Niemniej przewlekły brak rzetelnej, przejrzystej i szerokiej akcji informacyjnej ze strony rządu sprawia, że w przestrzeni publicznej od dłuższego czasu narastają obawy i dezinformacja.

Doświadczenia związane z pandemią COVID-19 obnażyły słabości systemu ochrony zdrowia oraz brak jasnych i spójnych mechanizmów reagowania kryzysowego. Z jednej strony wskazuje to na potrzebę skutecznej koordynacji na poziomie międzynarodowym, z drugiej jednak podkreśla absolutną konieczność zachowania zdolności polskiego państwa do samodzielnego podejmowania decyzji w sytuacjach kryzysowych. Brak właściwej komunikacji w tym zakresie prowadzi do pogłębiania się nieufności obywateli wobec instytucji państwa oraz organizacji międzynarodowych.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie było ostateczne stanowisko rządu wobec nowelizacji Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych i czy przed upływem regulaminowego terminu w 2025 roku Polska zgłosiła oficjalne zastrzeżenia do przyjętych dokumentów?

2. Czy rząd przeprowadził kompleksową analizę skutków przyjętych zmian oraz jakie są jej wnioski w kontekście bieżącego obowiązywania tych przepisów, ze szczególnym uwzględnieniem zapisów gwarantujących Polsce suwerenność w zakresie polityki zdrowotnej i bezpieczeństwa publicznego?

3. Czy na etapie negocjowania i wdrażania znowelizowanych przepisów IHR prowadzone były konsultacje społeczne i eksperckie, a jeśli tak - jakie środowiska medyczne, prawne i obywatelskie zostały do nich zaproszone?

4. Jakie konkretne działania informacyjne realizuje obecnie lub planuje zrealizować Ministerstwo Zdrowia, aby przejrzyście wyjaśnić obywatelom faktyczny charakter obowiązujących już regulacji, skutecznie przeciwdziałać utrwalonej dezinformacji i budować zaufanie do krajowego systemu ochrony zdrowia?

5. Czy Polska planuje przyjęcie dodatkowych, niezależnych od WHO, rozwiązań prawnych i logistycznych (np. budowa krajowych rezerw, zabezpieczenie łańcuchów dostaw leków i sprzętu medycznego), które zapewnią samowystarczalność i lepsze przygotowanie państwa do przyszłych zagrożeń epidemicznych?

Z wyrazami szacunku

Adam Gomoła
Poseł na Sejm RP